Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 1774

w sprawie umieszczenia Stowarzyszenia Pomocy Podatnikom ˝Pro Publico˝ na liście uprawnionych do otrzymywania nawiązek sądowych

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Piotra Smolany w sprawie umieszczania na liście uprawnionych do otrzymywania nawiązek sądowych Stowarzyszenia Pomocy Podatnikom ˝Pro Publico˝ - uprzejmie przedstawiam, co następuje.

   Przepisy Kodeksu karnego nie dają ustawowego upoważnienia ministrowi sprawiedliwości do wydania rozporządzenia określającego indywidualnie (z nazwy) instytucje lub organizacje, na rzecz których można orzec nawiązkę. Kodeks karny przewiduje możliwość bądź obowiązek orzeczenia środka karnego w postaci nawiązki w kilku różnych sytuacjach. W części ogólnej Kodeksu karnego o nawiązce jest mowa w art. 44 §3, 46 § 2, 47 i 47a, natomiast w części szczególnej - w art. 212 § 3, 216 § 4 i 290 § 2 K.k. Z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że sąd orzeka albo może orzec nawiązkę wyłącznie na rzecz pokrzywdzonego lub na wskazany przez niego cel społeczny (art. 46 § 2, 212 § 3, 216 § 4 i 290 § 2 K.k.), na cel społeczny związany z ochroną zdrowia (art. 47 § 1 K.k.), ochroną środowiska (art. 47 § K.k.) oraz na rzecz instytucji lub organizacji społecznej, do której zadań lub statutowych celów należy świadczenie pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych (art. 47a K.k.).

   Z przedstawionej interpelacji poselskiej wynika, iż celem działalności stowarzyszenia ˝Pro Publico˝ jest pomoc podatnikom przy sporządzaniu pism procesowych, ich reprezentacja przed organami skarbowymi i NSA oraz inicjatywa w przedmiocie zmiany przepisów podatkowych. Mając na uwadze cele stowarzyszenia ˝Pro Publico˝, stwierdzić należy, iż nie mają one związku z wymienionymi wcześniej celami społecznymi. Tym samym orzekanie przez sądy nawiązek, w oparciu o przepisy Kodeksu karnego, na rzecz Stowarzyszenia Pomocy Podatnikom ˝Pro Publico˝ nie jest możliwe. Nadmienić należy, że istnieje możliwość orzeczenia przez sąd, tytułem środka karnego albo probacyjnego, świadczenia pieniężnego określonego w art. 39 pkt 7 Kodeksu karnego, w sytuacjach przewidzianych w art. 49, 67 § 3 i art. 72 § 2 K.k. na każdy cel społeczny. W przypadku odstąpienia przez sąd od wymierzenia kary, zastosowania warunkowego umorzenia postępowania czy też warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności orzeczenie świadczenia pieniężnego jest wyrazem tego, że sprawca popełnił czyn zabroniony, który winien spotkać się choćby z taką łagodną formą dolegliwości. Zaznaczyć również należy, że Kodeks karny skarbowy w swoich unormowaniach odnoszących się do przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych nie przewiduje środka karnego w postaci nawiązki bądź świadczenia pieniężnego na cel społeczny.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Marek Staszak

   Warszawa, dnia 13 sierpnia 2002 r.