Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 1820

w sprawie potrzeby zmiany przepisów dotyczących mianowania na wyższe stopnie wojskowe żołnierzy niebędących w czynnej służbie wojskowej

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Zbigniewa Janowskiego w sprawie potrzeby zmiany przepisów dotyczących mianowania na wyższe stopnie wojskowe żołnierzy niebędących w czynnej służbie wojskowej (1820), uprzejmie informuję, że aspekty prawne tej problematyki były analizowane przez Ministerstwo Obrony Narodowej w lipcu br., w związku z wystąpieniem w tej sprawie władz Zarządu Oddziału Rejonowego Związku Żołnierzy LWP w Chełmie. Kopia odpowiedzi została skierowana również na adres pana posła Zbigniewa Janowskiego.

   Pozwolę sobie zauważyć, iż zarzut, jakoby mająca miejsce w latach 90. zmiana przepisów dotyczących mianowania żołnierzy niebędących w czynnej służbie wojskowej poprzez opublikowanie rozporządzenia ministra obrony narodowej z dnia 30 lipca 1992 r. w sprawie zasad, warunków i trybu mianowania na stopnie wojskowe (DzU nr 59, poz. 300 i z 1995 r. nr 78, poz. 394) zablokowała możliwość mianowania ich na wyższe stopnie wojskowe, wynika zapewne z niepełnej znajomości wspomnianego rozporządzenia.

   Żołnierze rezerwy, w trakcie pozostawania na przydziałach mobilizacyjnych, zależnie od stopnia etatowego stanowiska oraz posiadanego przeszkolenia wojskowego, mogą awansować do stopnia kapitana włącznie.

   Ponadto, zgodnie z § 33a rozporządzenia, każdy żołnierz niebędący w czynnej służbie wojskowej, który dokonał czynu świadczącego o szczególnym męstwie lub za wyjątkowe zasługi, może zostać mianowany na kolejny, wyższy stopień wojskowy. Mianowanie takie może mieć miejsce jeden raz. Jedynie w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych wypadkach możliwe jest po raz drugi.

   Honorowanie zasług w postaci mianowania na wyższy stopień wojskowy nie powinno być i nie jest przywiązane do określonych stanowisk czy funkcji. Każdy żołnierz, niezależnie od zajmowanego miejsca w hierarchii społecznej, może zostać uhonorowany tą formą wyróżnienia. Wprowadzenie ograniczenia liczby otrzymanych awansów w tym trybie ma zapobiegać przypadkom robienia przez żołnierzy większej kariery (w postaci mianowań) po zakończeniu służby wojskowej niż w jej trakcie.

   Polityka resortu obrony narodowej w zakresie mianowań, zarówno w stosunku do żołnierzy zawodowych, jak i niebędących w czynnej służbie wojskowej, zmierza w kierunku wprowadzenia tożsamości stopnia wojskowego żołnierza ze stopniem etatowym zajmowanego stanowiska, aby posiadany stopień wojskowy odzwierciedlał miejsce żołnierza w hierarchii wojskowej.

   Niech mi wolno będzie dodać, że mianowanie na kolejny stopień wojskowy nie jest jedyną formą honorowania zasług obywateli na rzecz obronności kraju. Minister obrony narodowej wyróżnia takie osoby nadaniem medalu ˝Za zasługi dla obronności kraju˝. Corocznie medalem tym honorowanych jest ok. 6000 osób spoza resortu obrony.

   Pragnę zapewnić pana marszałka, że wszystkie inicjatywy zgłaszane do Ministerstwa Obrony Narodowej w sprawie wyróżnienia obywateli zaangażowanych w sprawy obronności, niezależnie od tego, z której strony sceny politycznej napłynęły, są rozpatrywane obiektywnie, według tych samych kryteriów.

   Do przedstawionego zarzutu mianowania, z pominięciem obowiązujących przepisów, działaczy NSZ i WiN będę mógł się odnieść, jeżeli pan poseł Zbigniew Janowski wskaże konkretne osoby, które zostały mianowane z naruszeniem obowiązujących norm prawnych.

   Przekazując powyższe wyjaśnienia, pozwolę sobie na stwierdzenie, iż przepisy obowiązujące w zakresie mianowania żołnierzy niebędących w czynnej służbie wojskowej pozwalają ministrowi obrony narodowej na honorowanie osób zasłużonych dla obronności kraju awansowaniem na wyższe stopnie wojskowe oraz nie dyskryminują żadnej grupy społecznej. Wyrażone zatem w interpelacji oczekiwanie zmiany przedmiotowych przepisów wydaje się nieuzasadnione. Żywię nadzieję, że pan marszałek podzieli mój pogląd w tej sprawie.

   Łączę wyrazy szacunku

   Sekretarz stanu

   Janusz Zemke

   Warszawa, dnia 26 sierpnia 2002 r.