Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 1822

w sprawie planowanej nowelizacji ustawy o działalności ubezpieczeniowej

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pani poseł Anny Sobeckiej z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie rozliczania szkód komunikacyjnych przez zakłady ubezpieczeń, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   W dniu 14 maja br. Rada Ministrów przyjęła, a w czerwcu br. przekazała do Sejmu pakiet ustaw ubezpieczeniowych, który jest już po pierwszym czytaniu i aktualnie znajduje się na etapie prac podkomisji. W skład pakietu ubezpieczeniowego wchodzą następujące ustawy: ustawa o działalności ubezpieczeniowej (druk nr 544), ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (druk nr 543), ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym (druk nr 585) oraz ustawa o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym (druk nr 584).

   Projekt ustawy o działalności ubezpieczeniowej przewiduje następujące rozwiązania legislacyjne w zakresie rozliczania szkód komunikacyjnych z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych oraz ubezpieczenia autocasco:

   - regulacja przewidziana w projekcie ustawy nie wprowadza nowego podatku, a jedynie w ograniczonym zakresie utrzymuje dotychczasowe zwolnienie z opłacania podatku dochodowego od osób fizycznych w przypadku wypłaty odszkodowań z tytułu umów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych oraz z tytułu umów ubezpieczenia autocasco,

   - obecnie na mocy art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z określonymi wyjątkami,

   - projekt przewiduje utrzymanie dotychczasowego zwolnienia z opłacania podatku dochodowego od osób fizycznych w przypadku wypłaty odszkodowań z tytułu umów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych oraz z tytułu umów ubezpieczenia autocasco, jeżeli:

   1) pojazd mechaniczny został zakwalifikowany do likwidacji (kasacji) - w całości,

   2) pojazd mechaniczny nie został zakwalifikowany do likwidacji (kasacji) - w części odpowiadającej kosztom naprawy, potwierdzonym fakturą (fakturami) wystawioną wyłącznie na podatnika podatku VAT niekorzystającego ze zwolnienia od tego podatku,

   - według powyższych uregulowań odszkodowanie wypłacane w przypadku kradzieży pojazdu w całości zwolnione będzie od podatku dochodowego.

   Należy zauważyć, iż projektowane zmiany regulują dodatkowo sporną do tej pory kwestię powiększenia wypłaconej kwoty odszkodowania o podatek VAT, określając w sposób wyraźny, iż w przypadku okazania zakładowi ubezpieczeń faktury za naprawę szkody komunikacyjnej zakład ubezpieczeń jest obowiązany wypłacić odszkodowanie powiększone o podatek VAT. Zatem klienci zakładów ubezpieczeń będą mogli bez przeszkód domagać się wypłacenia kwoty odszkodowania powiększonej o podatek VAT.

   Powyższe szczególne uregulowania w przypadku ubezpieczeń komunikacyjnych spowodowane zostały nasilającym się zjawiskiem tzw. szarej strefy na rynku motoryzacyjnym. Wprowadzenie wskazanych uregulowań prawnych ma na celu spowodowanie, aby poszkodowani rozliczali szkodę na podstawie faktur, co z kolei powinno przyczynić się do wyeliminowania narastającego zjawiska tzw. szarej strefy w branży motoryzacyjnej.

   Proponowane zmiany są wynikiem analizy problemu przeprowadzonej z udziałem zainteresowanych resortów, przedstawicieli branży motoryzacyjnej oraz rynku ubezpieczeniowego, dokonanej m.in. na skutek licznych skarg, a także interpelacji poselskich w sprawie zjawiska powstałego przy stosowaniu tzw. gotówkowego systemu rozliczania szkód komunikacyjnych przez zakłady ubezpieczeń.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Jan Czekaj

   Warszawa, dnia 5 sierpnia 2002 r.