Odpowiedź ministra skarbu państwa

na interpelację nr 1925

w sprawie funkcjonowania Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Inżynieryjnego w Chełmie

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na przekazaną przez pana marszałka przy piśmie z dnia 29 sierpnia 2002 r. znak: SPS-0202-1925/02 interpelację pana posła Arkadiusza Kaszni w sprawie trudności w funkcjonowaniu Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Inżynieryjnego w Chełmie sygnalizowanych przez przedstawicieli związków zawodowych działających w tym przedsiębiorstwie - na podstawie informacji uzyskanych od wojewody lubelskiego pragnę wyjaśnić, co następuje:

   Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Budownictwa Inżynieryjnego w Chełmie znajduje się w nadzorze założycielskim wojewody lubelskiego. Przedsiębiorstwo to może być przez wojewodę lubelskiego prywatyzowane w trybie prywatyzacji bezpośredniej zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (DzU nr 118, poz. 561, z późn. zm.) poprzez sprzedaż, wniesienie do spółki lub oddanie do odpłatnego korzystania. Wybór konkretnej ścieżki prywatyzacyjnej dla danego przedsiębiorstwa znajduje się w gestii organu założycielskiego i zależy od wielu czynników, które w każdym indywidualnym przypadku mogą być różne.

   Ogólne kryteria wyboru odpowiedniej metody prywatyzacji bezpośredniej determinuje m.in. sytuacja ekonomiczna przedsiębiorstwa. I tak w praktyce:

   - sprzedaż może dotyczyć w szczególności małych przedsiębiorstw państwowych znajdujących się w trudnej sytuacji ekonomiczno-finansowej, które wymagają jednocześnie szybkiego dokapitalizowania oraz dostępu do nowych rynków i zamówień,

   - wniesienie do spółki może mieć szersze zastosowanie w przypadku przedsiębiorstw wymagających długotrwałych procesów restrukturyzacji w tym znacznych nakładów inwestycyjnych,

   - oddanie do odpłatnego korzystania może mieć zastosowanie w przypadku przedsiębiorstwa o dobrym, stabilnym stanie finansowym umożliwiającym spłatę zobowiązań wynikających z zawartych ze skarbem państwa umów.

   Proces prywatyzacji bezpośredniej ma przebieg kilkuetapowy i pierwszy etap procesu polegający na przygotowaniu przedsiębiorstwa do prywatyzacji bezpośredniej, m.in. uregulowanie sytuacji prawnej przedsiębiorstwa, wykonanie analiz prawnych i ekonomiczno-finansowych przedsiębiorstwa, a także przeprowadzenie negocjacji z potencjalnymi inwestorami, wybór inwestora zależy wyłącznie od organu założycielskiego.

   Wyrażając zgodę na prywatyzację bezpośrednią, MSP analizuje m.in. ekonomiczne uzasadnienie zadysponowania mieniem przedsiębiorstwa państwowego oraz uwzględnienie zobowiązań wobec pracowników, utrzymanie miejsc pracy, pakiety osłon socjalnych, ochrony środowiska, jak również zobowiązań inwestycyjnych.

   Z informacji uzyskanych od wojewody lubelskiego wynika, że podstawową sferą działalności WPBInż. jest świadczenie usług budowlano-montażowych, związanych głównie z budownictwem obiektów użyteczności publicznej oraz z pracami hydrotechnicznymi i melioracyjnymi. Przychody z tego tytułu stanowiły 96% sprzedaży przedsiębiorstwa. Uwzględniając potencjał produkcyjny oraz liczbę zatrudnionych osób, przedsiębiorstwo to było firmą dominującą na rynku lokalnym. Do roku 1998 przedsiębiorstwo osiągało dobre wyniki ekonomiczno-finansowe. W roku 1999 nastąpił znaczny spadek (o 18%) wartości sprzedaży, którego główną przyczyną była mniejsza liczba zleceń ze środków publicznych na rynku lokalnym. Na ujemne wyniki działalności przedsiębiorstwa znaczny wpływ miała obsługa kredytów bankowych zaciągniętych na realizację robót. Przedsiębiorstwo w tym okresie przygotowywało się do wdrożenia procesu prywatyzacji z udziałem inwestora zewnętrznego.

   W ramach rozpoczętej procedury prywatyzacji przedsiębiorstwa po dokonaniu niezbędnych analiz i ocen, w tym oceny możliwości dalszego rozwoju przedsiębiorstwa z udziałem zewnętrznego inwestora, wojewoda lubelski zwrócił się do ministra skarbu państwa w dniu 20 listopada 2000 r. z wnioskiem o wyrażenie zgody na wydanie zarządzenia w sprawie prywatyzacji bezpośredniej w trybie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (DzU nr 118, poz. 561, z późn. zm.).

   Minister skarbu państwa po przeanalizowaniu kompletu dokumentacji prywatyzacyjnej w piśmie z dnia 25 kwietnia 2001 r. znak: MSP/DPBiD/54/01/EP skierowanym do wojewody lubelskiego odmówił wyrażenia zgody na prywatyzację Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Inżynieryjnego w Chełmie w trybie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, uzasadniając odmowę niskim kapitałem zakładowym spółki, silnym rozproszeniem kapitału niewpływającym efektywnie na funkcjonowanie spółki. Ponadto sytuacja ekonomiczno-finansowa przedsiębiorstwa była niekorzystna - przedsiębiorstwo za 2000 r. odnotowało stratę netto ze swojej działalności i posiadało duże problemy z zachowaniem płynności finansowej. W ocenie ministerstwa istniało także duże ryzyko niewywiązania się przez kupującego z przyjętych w umowie sprzedaży zobowiązań. Wojewoda lubelski - jako organ założycielski, kilkakrotnie podejmował próby prywatyzacji WPBInż. przez poszukiwanie inwestora w trybie publicznym, poprzez promocje prowadzone przez Ministerstwo Skarbu Państwa, które nie przyniosły rezultatu. Przedsiębiorstwo nie podejmowało także żadnych działań restrukturyzacyjnych i dostosowawczych.

   Na koniec roku 2001 przedsiębiorstwo poniosło stratę w wysokości 685,8 tys. zł, a niekorzystne zmiany w strukturze źródeł finansowania spowodowały napięcia płatnicze. W roku 2002 sytuacja WPBInż. z miesiąca na miesiąc ulegała dalszemu pogorszeniu. Wg stanu na 30 czerwca br. przedsiębiorstwo poniosło stratę w wysokości 1802,0 tys. zł, przy zadłużeniu przekraczającym 4000,0 tys. zł. Nastąpiły zajęcia komornicze, natomiast banki ze względu na niespłacony kredyt zablokowały konta przedsiębiorstwa. W przedsiębiorstwie wszczęto procedurę zwolnień grupowych.

   Uwzględniając zaistniałe przesłanki wynikające z prawa upadłościowego, dyrektor przedsiębiorstwa 3 czerwca br. bez powiadomienia organu założycielskiego złożył w Rejonowym Sądzie Gospodarczym w Lublinie wniosek o ogłoszenie upadłości. Wojewoda lubelski w ostatnim okresie, w trosce o los ponad 150-osobowej załogi, podejmował próby pomocy przedsiębiorstwu, polegające m.in. na objęciu układem ratalnym spłaty zadłużenia wobec Urzędu Skarbowego w Chełmie oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Próby uzyskania doraźnej pomocy przedsiębiorstwu od władz samorządowych Chełma nie przyniosły wymiernych efektów.

   W tej sytuacji z dniem 4 czerwca br. stosownie do art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (tekst jednolity DzU z 1991 r. nr 18, poz. 80, z późn. zm.) wojewoda lubelski ustanowił nad przedsiębiorstwem zarząd komisaryczny.

   Opracowany przez zarządcę program naprawczy zawierał m.in. propozycje sanacji gospodarki WPBInż. poprzez doposażenie przedsiębiorstwa przez organ założycielski w środki finansowe w wysokości 1 180 tys. zł, tj. takiej, która pozwoliłaby zniwelować ujemne fundusze własne przedsiębiorstwa, co umożliwiłoby (w ocenie zarządcy) utworzenie spółki z udziałem wierzycieli. Propozycja ta w świetle obowiązujących przepisów prawnych była niemożliwa do zrealizowania.

   Realnym natomiast sposobem rozwiązania problemu zadłużenia przedsiębiorstwa, zgłoszonym także przez zarządcę komisarycznego, mógłby być układ upadłego zawarty z wierzycielami na podstawie art. 171 rozporządzenia prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (DzU z 1991 r. nr 118, poz. 512, z późn. zm.). Układ taki, uwzględniając deklarowaną współpracę samorządowych władz Chełmna, pozwoliłby na kontynuowanie działalności gospodarczej z zatrudnieniem części pracowników, gwarantując jednocześnie sukcesywne zaspokajanie należności wierzycieli.

   W ocenie wojewody lubelskiego instytucja układu z wierzycielami uregulowana w Prawie upadłościowym, także w perspektywie nowelizacji przepisów upadłościowych, jest w sytuacji Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Inżynieryjnego w Chełmie jedynym prawnym sposobem rozwiązania trudnych problemów przedsiębiorstwa. Jak wynika z informacji wojewody lubelskiego - obecna sytuacja przedsiębiorstwa pozostaje pod jego szczególnym nadzorem, w tym także w aspekcie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu upadłościowym.

   Przekazując powyższe informacje, uprzejmie wyjaśniam, że wszelkie działania podejmowane wobec przedsiębiorstwa państwowego, jakim pozostaje Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Budownictwa Inżynieryjnego w Chełmie, nie leżą w kompetencji ministra skarbu państwa i pozostają wyłącznie w gestii organu założycielskiego, tj. wojewody lubelskiego.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Wiesław Kaczmarek

   Warszawa, dnia 7 października 2002 r.