Odpowiedź ministra gospodarki

na interpelację nr 1944

w sprawie zezwoleń na prowadzenie biur podróży

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo z dnia 29 sierpnia 2002 r. znak SPS-0202-1944/02 przesyłam odpowiedź na interpelację posła Józefa Szczepańczyka w sprawie zezwoleń na prowadzenie biur podróży.

   1. Jakie kroki zamierza podjąć minister gospodarki, aby skutecznie eliminować z rynku usług turystycznych te firmy, które prowadzą działalność nielegalnie bez posiadania zezwolenia?

   Od 1 stycznia 1999 r. funkcjonuje w Polsce system, początkowo koncesji, a później zezwoleń, na prowadzenie działalności gospodarczej organizatora turystyki i pośrednika turystycznego. Niesolidnym biurom podróży, które działają niezgodnie z ustawą o usługach turystycznych, narażają bezpieczeństwo swoich klientów, jak również ich interes majątkowy, wojewodowie cofają zezwolenia. W przypadku cofnięcia zezwolenia, a także ujawnienia prowadzenia ww. działalności bez zezwolenia, przedsiębiorca, a także osoba wskazana do kierowania przedsiębiorstwem w imieniu przedsiębiorcy nie może przez trzy lata uzyskać przedmiotowego zezwolenia.

   Od 1 stycznia 1999 r. do 28 sierpnia 2002 r. ogółem udzielono 4136 zezwoleń organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego. W tym samym okresie wydano łącznie 328 decyzji o wygaśnięciu i 165 decyzji o cofnięciu ww. zezwoleń. W chwili obecnej 3638 przedsiębiorców posiada ważne zezwolenia organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego.

   Niezależnie od powyższego urzędy wojewódzkie, a także inne uprawnione organy, w przypadku stwierdzenia prowadzenia ww. działalności bez zezwolenia, kierują ww. sprawy do sądu, albowiem stanowi to wykroczenie z Kodeksu wykroczeń. Dodatkowo, sukcesywnie na bieżąco od 1999 r. działania kontrolne w biurach podróży i to zarówno przez ministra gospodarki i właściwych wojewodów w ramach posiadanych kompetencji, jak i przez organy gmin w ramach kontroli legalności prowadzenia działalności gospodarczej w tym zakresie na terenie poszczególnych gmin, stanowią istotny element wzmacniający skuteczność istniejących regulacji prawnych.

   Niezależnie od naszej oceny istnienia systemu zabezpieczeń finansowych, określonego ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (DzU z 2001 r. nr 55, poz. 578) i rozporządzeniem ministra finansów z dnia 24 listopada 1999 r. w sprawie określenia minimalnej wysokości sumy gwarancji bankowej i ubezpieczeniowej oraz minimalnej wysokości sumy gwarancyjnej na rzecz jednego klienta z tytułu umowy ubezpieczenia na rzecz klientów w związku z prowadzoną działalnością przez organizatorów i pośredników turystycznych (DzU nr 99, poz. 1142), stale monitorujemy rynek podmiotów turystycznych, tak aby poziom zabezpieczeń finansowych pozwalał na właściwą ochronę klienta korzystającego z oferty biura podróży.

   W bieżącym roku do chwili obecnej mieliśmy do czynienia z bankructwem czterech biur podróży, które nie wywiązały się z umów o świadczenie usług turystycznych zawartych z klientami. Dotyczy to biur: AKROPOL z Krakowa, AS z Piaseczna, DROMADER z Warszawy i POLMENTOUR z Bielska Białej. Wszystkie ww. biura podróży posiadały ważne zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie organizowania imprez turystycznych.

   Warunkiem uzyskania takiego zezwolenia, na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, jest m.in. posiadanie ważnego zabezpieczenia finansowego na rzecz klientów na wypadek niezapewnienia klientom powrotu do kraju wbrew takiemu obowiązkowi wynikającemu z umowy, a także niewykonania zobowiązań umownych.

   Każde z tych czterech biur podróży miało takie zabezpieczenie finansowe. Właściwi wojewodowie, w których kompetencji leży wydawanie ww. zezwoleń, po uzyskaniu informacji o niewypłacalności tych biur podróży, w porozumieniu z ubezpieczycielami tych biur podróży, a także we współpracy z odpowiednimi władzami konsularnymi, zorganizowali powrót do kraju klientów tych biur. Poszkodowani klienci mają prawo na podstawie ww. zabezpieczeń finansowych występować do firm ubezpieczeniowych o zwrot wniesionych wpłat.

   Należy podkreślić, że w ww. przypadkach zabezpieczenia finansowe posiadane przez biura powinny być wystarczające (proces zaspokajania klientów nie jest jeszcze zakończony). Żaden z polskich obywateli, który wykupił imprezę turystyczną, nie został pozostawiony za granicą samemu sobie w związku z upadłością ww. biur podróży, natomiast ci klienci upadłych biur podróży, którzy wykupili imprezy i nie zdążyli nigdzie wyjechać, składają swoje roszczenia do firm ubezpieczniowych. Według informacji uzyskanych z właściwych urzędów wojewódzkich zostały wszczęte postępowania w sprawie cofnięcia zezwoleń ww. biurom podróży.

   Należy także zwrócić uwagę na skalę ww. zjawiska, odnosząc się do faktu, iż w Polsce w chwili obecnej jest ponad trzy i pół tysiąca biur podróży, które posiadają zezwolenia organizatora turystyki. Czyli że w bieżącym roku, do chwili obecnej, zbankrutowało niewiele ponad 1 promil wszystkich biur podróży posiadających zezwolenia.

   Takie bankructwa zdarzają się we wszystkich krajach Unii Europejskiej i dotyczą tam zwykle od kilku do kilkudziesięciu biur podróży w skali roku. Wiadomo, że każda taka sytuacja wiąże się z dużymi uciążliwościami dla klientów biur, które zbankrutowały, skutkuje zmarnowanym urlopem,którego nikt nie zwróci. Jednak ww. system zabezpieczeń w znaczący sposób łagodzi skutki finansowe dla klientów biur, które zbankrutowały.

   2. Czy dopuszczalne jest, aby organ wydający zezwolenie odmówił udzielenia informacji, które z przedsiębiorstw turystycznych zostały zezwolenia pozbawione?

   Kwestię dostępu do informacji publicznej reguluje w Polsce ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (DzU nr 112, poz. 1198). Mówi ona w art. 2 ust. 1, że każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej.

   Do informowania na temat biur podróży posiadających zezwolenia stosuje się przepisy ustawy o usługach turystycznych i rozporządzenia ministra gospodarki z dnia 13 czerwca 2001 r. w sprawie centralnego rejestru zezwoleń na działalność organizatorów i pośredników turystycznych (DzU nr 62, poz. 633), dotyczące udzielania informacji z Centralnego Rejestru Zezwoleń Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych, który jest prowadzony w Ministerstwie Gospodarki, a także z odpowiednich wojewódzkich rejestrów zezwoleń prowadzonych w urzędach wojewódzkich. Zgodnie z tymi przepisami do ww. rejestrów wpisuje się m.in. dane o cofnięciu zezwoleń. Podstawą takiego wpisu jest ostateczna decyzja o cofnięciu zezwolenia. Ww. rejestry są jawne i każdy może żądać udzielenia informacji objętych wpisem do rejestru przez złożenie zapytania w odniesieniu do konkretnych przedsiębiorstw.

   W Ministerstwie Gospodarki udziela się takich informacji z Centralnego Rejestru Zezwoleń Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych w formie odpowiedzi na listy z zapytaniem, zapytania składane telefonicznie - nr tel. 693-46-47, a także od 24 czerwca br. każdy może sprawdzić dane dotyczące wskazanego biura podróży na stronie internetowej Ministerstwa Gospodarki. Adres strony: http://turystyka.crz.mg.gov.pl

   Obowiązujące przepisy prawne nakładają na ministra gospodarki oraz wojewodów obowiązek udzielania informacji o wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej cofającej biuru podróży zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie organizowania imprez turystycznych oraz pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych.

   Z poważaniem

   Minister

   Jacek Piechota

   Warszawa, dnia 17 września 2002 r.