Odpowiedź ministra skarbu państwa

na interpelację nr 2009

w sprawie zaspokojenia roszczeń z tytułu rekompensaty za tzw. mienie zabużańskie

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację z dnia 11.09.2002 r. nr SPS-0202-2009/02 w sprawie ekwiwalentu za ˝mienie zabużańskie˝ uprzejmie informuję, że obecnie obowiązujące przepisy w zakresie realizacji roszczeń zabużańskich: art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (DzU z 2000 r. nr 46, poz. 543, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości (DzU nr 9, poz. 32, z 2001 r. nr 90, poz. 999) jednoznacznie określają zasady i sposób zaliczania ekwiwalentów za nieruchomości pozostawione na byłych Kresach Wschodnich RP oraz organ właściwy, którym w sprawie stwierdzenia uprawnień i wartości pozostawionego mienia jest starostwa powiatu miejsca zamieszkania Zabużanina, zaś w sprawie zaliczenia wartości mienia pozostawionego na poczet ceny nabycia nieruchomości - każdy dysponent nieruchomości skarbu państwa, który na mocy ustawy uprawniony jest do rozporządzania tym mieniem (w tym zbywania). Jednocześnie uprzejmie informuję, że centralnym organem administracji rządowej w sprawach gospodarki nieruchomościami jest prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast (ul. Wspólna 2/4, 00-926 Warszawa).

   Zabużanin, aby skorzystać ze swoich uprawnień, powinien posiadać zaświadczenie lub, od dnia 14.09.2001 r., decyzję administracyjną starosty swojego miejsca zamieszkania stwierdzającą wartość pozostawionego mienia zabużańskiego. Następnie z ww. decyzją lub zaświadczeniem może nabyć nieruchomości skarbu państwa. Nieruchomości te muszą spełniać określone w art. 212 ustawy o gospodarce nieruchomościami następujące kryteria: muszą to być nieruchomości zabudowane lub przeznaczone pod zabudowę w planach zagospodarowania przestrzennego, a z kontekstu przepisu wynika również, że mogą to być wyłącznie nieruchomości przeznaczone na cele powszechnie dostępne do realizacji przez osoby fizyczne. Zgodnie z powołaną regulacją ustawową do realizacji uprawnień ˝zabużańskich˝ właściwe są wszystkie podmioty rozporządzające mieniem skarbu państwa na mocy stosownych umocowań ustawowych: Lasy Państwowe, delegatury Ministerstwa Skarbu Państwa oraz starostowie. Do jednostek gospodarujących mieniem skarbu państwa należy również Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, jednakże z art. 213 w ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika zakaz sprzedaży nieruchomości z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa z zaliczeniem uprawnień ˝zabużańskich˝. Określone nieruchomości osoba uprawniona może nabywać na terenie całego kraju w przetargach lub w trybie bezprzetargowym, jeżeli jest do tego uprawniona na podstawie odrębnych przepisów.

   Wskazać należy, iż pomimo obowiązujących uregulowań prawnych w tym zakresie, Zabużanie napotykają trudności w wyegzekwowaniu swoich praw z uwagi na występowanie różnych zdarzeń o charakterze prawnym powodujących uszczuplenie mienia przeznaczonego do zaspokojenia rekomepensat.

   W tym stanie rzeczy, po nieudanej próbie rozwiązania problemu zabużańskiego w ustawie reprywatyzacyjnej zawetowanej przez prezydenta RP w 2001 r., podjęte zostały pracy nad założeniami do projektu ustawy ˝o rekompensatach z tytułu utraty majątku nieruchomego (mienia) pozostawionego w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. na terenach niewchodzących w skład obecnego obszaru państwa polskiego˝.

   Nadmienić należy, iż w trakcie prowadzonych w Ministerstwie Skarbu Państwa prac nad przedmiotowymi założeniami senacka Komisja Ustawodawcza i Praworządności wniosła o podjęcie inicjatywy ustawodawczej dotyczącej projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi skarbu państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, wyznaczając senatora Roberta Smoktunowicza do reprezentowania komisji w pracach. Wspomniany projekt komisji senackiej ma na celu zmiany proponowane w przesłanej inicjatywie gospodarczej Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Kresowian Wierzycieli Skarbu Państwa Oddział w Elblągu. Powyższy projekt założeń przygotowany przez Ministerstwo Skarbu Państwa był przedmiotem konsultacji międzyresortowych i zgodnie z planem pracy Rady Ministrów jego rozpatrzenie jest przewidziane na koniec miesiąca listopada.

   Z poważaniem

   Minister

   Wiesław Kaczmarek

   Warszawa, dnia 7 października 2002 r.