Odpowiedź ministra pracy i polityki społecznej

na interpelację nr 2180

w sprawie kredytu na tworzenie miejsc pracy dla absolwentów

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją z dnia 18 października br. złożoną na pana ręce przez panią poseł Marię Nowak w sprawie kredytów na tworzenie miejsc pracy (pismo SPS-0202-2180/02) przedstawiam poniżej informację na ten temat. Odpowiedzi uszeregowano według kolejności pytań zadanych w interpelacji.

   1. Preferencyjne pożyczki dla przedsiębiorców tworzących nowe miejsca pracy są kategorią obecną od wielu lat w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Jest to instrument stosowany najpierw przez rejonowe a potem powiatowe urzędy pracy. Pożyczka udzielana w tym trybie miała postać albo kredytu preferencyjnego udzielanego bezpośrednio przez urząd pracy, albo udzielanego ze środków bankowych lub parabankowych. W obydwu przypadkach angażowany był Fundusz Pracy, z tym że w pierwszym z omawianych wariantów pokrywano całą kwotę pożyczki, a w drugim uzupełniano różnicę pomiędzy odsetkami pobieranymi przez kredytodawcę a odsetkami preferencyjnymi. Ostatecznym beneficjentem był bezrobotny, do której to kategorii zalicza się także absolwentów zarejestrowanych w urzędach pracy.

   2. Kredytów o takim charakterze udzielały banki, które podpisały odpowiednie porozumienia z urzędami pracy, a także instytucje zajmujące się statutowo wspieraniem przedsiębiorczości (te ostatnie w części także bez konieczności podpisywania porozumień z urzędami pracy). Od bieżącego roku wygaszane jest udzielanie pożyczek przez urzędy pracy z Funduszu Pracy, ciężar ten zostaje przeniesiony na instytucje finansowe. Jest to zgodne z rządowym programem rozbudowy systemu funduszy poręczeniowych i pożyczkowych dla małych i średnich przedsiębiorstw w latach 2002-2006 ˝Kapitał dla przedsiębiorczych˝. Najogólniej biorąc chodzi o to, aby wzmocnić profesjonalizm udzielania kredytów oraz chronić środki publiczne przed nadmiernym ryzykiem. Nie zmienia to jednak samego charakteru ani celu pożyczki.

   Jedną z instytucji wybranych do udziału we wspomnianym wyżej programie jest Bank Gospodarstwa Krajowego, który zajmuje się instytucjonalnym wspieraniem przedsiębiorczości, w tym kredytowaniem miejsc pracy dla absolwentów, w ramach programu ˝Pierwsza praca˝. W bieżącym roku minister pracy przeznacza na ten cel środki uzyskiwane z Ministerstwa Skarbu Państwa w wyniku prywatyzacji sektora państwowego.

   W wyniku zawartej umowy program ˝Pierwsza praca˝ w części obejmującej pożyczki realizowany jest przez oddziały Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie, Wrocławiu, Białymstoku i Pile, a także oddziały Banku Rozwoju Budownictwa Mieszkaniowego SA ˝Bud-Bank˝ w Warszawie, Poznaniu, Katowicach, Rzeszowie, Toruniu, Sopocie, Nowym Porcie, Gdyni i Gdańsku. Oddziały banków łącznie z filiami stanowią sieć z 19 punktami, w których zainteresowani absolwenci i przedsiębiorcy mogą ubiegać się o pożyczkę.

   Istotnym wsparciem w realizacji programu będą lokalne fundusze pożyczkowe. Do chwili obecnej BGK podpisał umowę współpracy z: (1) Inicjatywą Mikro sp. z o.o. działającą w rejonie Krakowa, Katowic i Bielska Białej, (2) Fundacją na Rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa w Warszawie, posiadającą 8 oddziałów terenowych, (3) Działdowską Agencją Rozwoju SA w Działdowie, (4) Fundacją Inkubator w Łodzi, Karkonoską Agencją Rozwoju Regionalnego SA, Jelenia Góra, (5) Słupskim Stowarzyszeniem Innowacji Gospodarczych i Przedsiębiorczości w Słupsku.

   W najbliższym czasie mogą być podpisane umowy współpracy z: (1) Małopolską Agencją Rozwoju Regionalnego SA w Krakowie, (2) Fundacją Rozwoju Gminy Zelów w Zelowie, Nidzicką Fundacją Rozwoju ˝Nida˝ w Nidzicy, (3) Fundacją Rozwoju Regionu Rabka w Rabce-Zdroju, (4) Fundacją Regionu Wałbrzyskiego w Wałbrzychu oraz (5) Fundacją Rozwoju Politechniki Lubelskiej.

   3. Według informacji Banku Gospodarstwa Krajowego od dnia rozpoczęcia procedur gromadzenia i rozpatrywania wniosków - to jest od 2 października - do 4 listopada złożono 177 wniosków o pożyczkę, w tym 59 wniosków o finansowanie kosztów utworzenia 145 miejsc pracy dla absolwentów.

   Procedury rozpatrywania zakończono w przypadku 32 wniosków absolwentów rozpoczynających działalność gospodarczą i 13 wniosków pracodawców tworzących miejsca pracy.

   4. Szczegółowej odpowiedzi na pytania o czas oczekiwania na przyznany kredyt nie potrafimy udzielić w związku ze zbyt małą liczbą danych. Opóźnienia mogłyby się wydarzyć jedynie w przypadku braku środków, a to w naszym przypadku nie ma miejsca. Być może po dłuższym, co najmniej półrocznym, funkcjonowaniu programu będzie możliwe ustalenie jakichś prawidłowości.

   5. Minister pracy zadeklarował w bieżącym roku kwotę 32 mln zł, pochodzących z wymienionego wyżej źródła, przeznaczanych w całości na pożyczki. Do dnia udzielania odpowiedzi suma złożonych wniosków objęła 8943,4 tys. zł, to jest nieco powyżej 1/4 całkowitej kwoty.

   6. Jak powiedziano wyżej, pracodawcy złożyli wnioski obejmujące 145 miejsc pracy dla absolwentów i procedury rozpatrywania i uruchamiania pojedynczych pożyczek są w toku. Jeden miesiąc jest okresem zdecydowanie zbyt krótkim na udzielenie ściślejszej odpowiedzi o liczbę utworzonych miejsc.

   Szanowny Panie Marszałku! Na wstępie wspomniałem o długoletnich doświadczeniach służb zatrudnienia i ich partnerów lokalnych w zakresie udzielania pożyczek z oprocentowaniem preferencyjnym. Sądzę, że dobrym przykładem skuteczności programów pożyczkowych są rezultaty kredytów udzielonych przez urzędy pracy w jednym tylko 2000 r. Utworzono wówczas blisko 7300 nowych miejsc pracy, z czego ok. 5400 utworzyli bezrobotni podejmujący działalność gospodarczą, a pozostałe pracodawcy zatrudniający bezrobotnych.

   Do tego można doliczać kilkaset miejsc tworzonych z pożyczek udzielanych przez różnego rodzaju instytucje wspierające przedsiębiorczość indywidualną oraz preferencyjne linie kredytowe utrzymywane przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej ˝Counterpart Fund˝, udzielające pożyczek na przedsięwzięcia gospodarcze podejmowane we wsiach postpegeerowskich i małych miejscowościach.

   Pozostaję z wyrazami szacunku

   Minister

   Jerzy Hausner

   Warszawa, dnia 7 listopada 2002 r.