Odpowiedź ministra spraw wewnętrznych i administracji

na interpelację nr 2252

w sprawie przypadków fałszowania statystyk policyjnych na przykładzie funkcjonariuszy Policji w Białymstoku

   Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do pisma z dnia 12 listopada 2002 r., sygn. SPS-0202-2252/02, przekazującego interpelację posła na Sejm RP pana Marka Zagórskiego w sprawie fałszowania statystyk policyjnych, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

   Sprawozdawczość statystyczna w Policji uregulowana jest zarządzeniem komendanta głównego Policji nr 17 z dnia 22 listopada 2000 r. (Dz.Urz. KGP z 2001 r., nr 1, poz. 1 z późn. zm.). Przedmiotowe zarządzenie szczegółowo określa metody i formy wykonywania przez służby policyjne zadań w zakresie rejestracji statystycznej przestępczości oraz zamachów samobójczych i wypadków tonięć. Ustalono także zakresy odpowiedzialności policjantów i ich przełożonych za rzetelność wypełnianych druków statystycznych oraz zasady nadzoru instancyjnego.

   Za merytoryczną zawartość poszczególnych pól formularzy statystycznych i aspekt logicznych powiązań między nimi odpowiedzialny jest policjant, który na podstawie akt postępowania przygotowawczego, akt postępowania w sprawie nieletniego lub innych akt, materiałów albo urządzeń ewidencyjnych wypełnia i podpisuje formularze, oraz jego bezpośredni przełożony. Przełożony kontroluje zapisy w formularzach i swym podpisem je potwierdza. Za prawidłowość wykonania tych czynności odpowiada kierownik jednostki Policji, w której druki statystyczne są sporządzane. Treść wszystkich pól formularzy jest odzwierciedleniem wyłącznie ustaleń postępowania przygotowawczego oraz efektów metod lub form pracy operacyjnej.

   Nadzór nad przestrzeganiem przepisów zarządzenia dotyczących rejestracji przestępstw w jednostkach i komórkach organizacyjnych podległych komendantowi wojewódzkiemu (stołecznemu) Policji sprawuje kierownik komórki dochodzeniowo-śledczej komendy wojewódzkiej (stołecznej) Policji. W Centralnym Biurze Śledczym KGP nadzór nad stosowaniem przepisów zarządzenia nr 17 komendanta głównego Policji sprawują kierownicy komórek organizacyjnych. Osoby te mają obowiązek reagowania w każdym przypadku stwierdzenia nieprawidłowości o charakterze merytorcznym, formalnym bądź logicznym w formularzach. Ponadto mają prawo wglądu do akt postępowań przygotowawczych, materiałów policyjnych oraz urządzeń ewidencyjnych, które zawierają informacje niezbędne do zweryfikowania danych statystycznych.

   W sytuacji stwierdzenia naruszenia przepisów o wypełnianiu formularzy, które spowodowało istotne zniekształcenie wojewódzkich danych o przestępczości lub wyników pracy, komendant wojewódzki Policji występuje do dyrektora Biura Służby Kryminalnej Komendy Głównej Policji z wnioskiem o usunięcie błędnych formularzy ze zbiorów źródłowych wojewódzkich i ogólnokrajowych oraz, gdy jest to konieczne, zastąpienie ich formularzami prawidłowymi.

   Obiektywizację przetwarzania danych zapewnia obowiązek przekazywania wypełnionych formularzy do komórek do spraw statystyki nie rzadziej niż raz w tygodniu. Analizy wydruków z rejestru wpływu prowadzone w tych komórkach skutecznie eliminują zjawisko opóźnionego lub sterowanego przekazywania danych.

   Rzetelność sprawozdawczości statystycznej oraz prawidłowość wszczynania dochodzeń i śledztw były w bieżącym roku przedmiotem kontroli prowadzonej na polecenie komendanta głównego Policji przez Biuro do Spraw Ochrony Informacji Niejawnych i Inspekcji KGP oraz inspektoraty komend wojewódzkich Policji. W toku czynności ujawniono uchybienia w rejestracji statystycznej oraz stosowanie niewłaściwych kwalifikacji prawnych przyjmowanych zawiadomień o przestępstwach. W stosunku do winnych zaniedbań wszczęto postępowania dyscyplinarne, a w poważniejszych przypadkach - postępowanie karne.

   Ponadto informuję, iż w dniu 6 września 2002 r. do Prokuratury Rejonowej w Białymstoku przekazano materiały dotyczące przekroczenia uprawnień przez dwóch policjantów II Komisariatu Policji w Białymstoku, poprzez nakłanianie pokrzywdzonego do składania fałszywych zeznań. W dniu 10 września 2002 r. obu funkcjonariuszom przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstwa. Dnia 11 września br. komendant miejski Policji w Białymstoku zawiesił policjantów w czynnościach służbowych i wszczął przeciwko nim postępowanie dyscyplinarne. Z zajmowanych stanowisk zostali także odwołani komendant II Komisariatu Policji w Białymstoku i jego zastępca.

   Komendant miejski Policji w Białymstoku wszczął dotychczas sześć postępowań wyjaśniających i dwa postępowania dyscyplinarne. Równolegle miejscowa prokuratura rejonowa prowadzi trzy postępowania przygotowawcze dotyczące fałszowania statystyki.

   Jednocześnie pragnę poinformować, iż zgodnie z Programem Poprawy Bezpieczeństwa Obywateli ˝Bezpieczna Polska˝, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podjęło działania zmierzające do opracowania nowych zasad statystyki.

   W dniu 1 października br. odbyło się pierwsze posiedzenie międzyresortowego zespołu ds. zintegrowania statystyki organów porządku prawnego, w którym uczestniczyli przedstawiciele MSWiA, Policji, Straży Granicznej oraz Ministerstwa Sprawiedliwości. Wynikiem prac zespołu ma być przygotowanie założeń projektu badawczego mającego na celu opracowanie zasady statystyki i funkcjonowania jednego spójnego i zintegrowanego systemu statystyki organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Krzysztof Janik

   Warszawa, dnia 9 grudnia 2002 r.