Odpowiedź ministra gospodarki

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 2277

w sprawie pobierania opłat za energię elektryczną dla strażnic ochotniczych straży pożarnych według zasady mocy umownej

   Szanowny Panie Marszałku! Działając z upoważnienia prezesa Rady Ministrów pana Leszka Millera do udzielenia przez ministra gospodarki odpowiedzi na interpelację posła pana Zdzisława Jankowskiego, w sprawie pobierania opłat za energię elektryczną dla strażnic Ochotniczych Straży Pożarnych wg zasady mocy umownej, pismo znak SPS-0202-2277/02 z dnia 21 listopada 2002 r., uprzejmie wyjaśniam, co następuje:

   Rozporządzenie ministra gospodarki z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz zasad rozliczeń w obrocie energią elektryczną (DzU nr 1 z dnia 15 stycznia 2001 r., poz. 7) zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 46 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (DzU nr 54, poz. 348 z późn. zm.), w porozumieniu z ministrem finansów, po zasięgnięciu opinii prezesa Urzędu Regulacji Energetyki oraz z uwzględnieniem zasad Konstytucji Rzeczypospoliej Polskiej.

   Ceny i stawki opłat oraz warunki ich stosowania w rozliczeniach za dostarczaną energię elektryczną dla poszczególnych grup odbiorców ustalone są w opracowanych przez przedsiębiorstwa energetyczne taryfach wprowadzanych jako obowiązujące w trybie określonym ustawą. Przedsiębiorstwa energetyczne sporządzają taryfy zgodnie z zasadami określonymi w ustawie oraz w oparciu o przepisy wykonawcze wydane przez ministra gospodarki.

   Zgodnie z przyjętymi ustawą Prawo energetyczne regulacjami taryfy dla paliw gazowych, energii elektrycznej i ciepła powinny zapewniać pokrycie kosztów uzasadnionych działalności przedsiębiorstw energetycznych w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji lub obrotu paliwami i energią, kosztów modernizacji, rozwoju i ochrony środowiska oraz ochronę interesów odbiorców przed nieuzasadnionym poziomem cen.

   Przedsiębiorstwa energetyczne różnicują zatem ceny i stawki opłat określone w taryfach dla poszczególnych grup odbiorców wyłącznie ze względu na uzasadnione koszty spowodowane realizacją świadczenia, o ile przepisy nie stanowią inaczej (art. 45 ust. 4). Jednocześnie należy dodać, że podział odbiorców na grupy taryfowe dokonywany jest według kryteriów takich, jak: poziom napięcia sieci, z której dostarczana jest energia elektryczna do odbiorców, według wartości mocy umownej lub zużycia energii elektrycznej, charakterystyki poboru energii, systemu rozliczeń, poziomu niezawodności i ciągłości dostaw i innych parametrów techniczno-handlowych.

   Odpowiadając na pytanie pana posła, ˝czy minister gospodarki zna problem ponoszenia wysokich opłat stałych i czy przewidziana jest nowelizacja wspomnianego rozporządzenia celem uwzględnienia słusznych wniosków strażnic OSP w zakresie zawyżonej dla nich opłaty stałej za energię elektryczną˝, uprzejmie informuję, że stawki opłat za usługi przesyłowe (składające się ze składnika stałego i zmiennego) są jednym z elementów taryfy i wprowadzone są dla wszystkich grup odbiorców.

   Przyjęcie takiego rozwiązania było podyktowane potrzebą zapewnienia udziału wszystkich podmiotów podłączonych do sieci w pokrywaniu kosztów usług przesyłowych.

   Stosownie do przepisów ww. rozporządzenia składnik stały opłaty za usługi przesyłowe, związany z utrzymaniem infrastruktury sieciowej służącej dostarczaniu energii elektrycznej, pokrywa m.in. koszty eksploatacji, odtwarzania i modernizacji sieci, urządzeń zabezpieczeniowych, pomiarowych i kontrolnych i nie zależy od zużycia energii elektrycznej, lecz jest proporcjonalny do mocy zamówionej lub przyłączeniowej, określonej w zawartej umowie z przedsiębiorstwem energetycznym.

   Jeżeli odbiorca w ogóle nie pobiera energii, to i tak zobowiązany jest do ponoszenia opłat rekompensujących wywołane przez siebie koszty utrzymania sieci w wysokości odpowiadającej zgłoszonym potrzebom oraz dostarczania energii o pożądanych parametrach, bez przerw i bez stwarzania zagrożenia dla instalacji odbiorcy. Należy wspomnieć, że mimo wielkich wahań poboru energii (zarówno w skali roku, jak i doby) sieć energetyczna nawet przy minimalnym poborze energii musi być gotowa do natychmiastowego zabezpieczenia maksymalnego zapotrzebowania.

   Taki sposób rozliczenia znajduje uzasadnienie, ponieważ odbiorca powinien ponosić opłatę stałą przenoszącą koszty stałe sieci wynikające z ciągłej gotowości tej sieci do przesyłania mocy każdym z przyłączy i niezawodności dostaw energii niezależnie od pobranej ilości i czasu wykorzystania mocy zapotrzebowanej. Działania te powinny doprowadzić do racjonalnego zachowania odbiorców odnośnie zużycia energii elektrycznej i deklarowanego zapotrzebowania mocy. Wiele umów zawieranych w okresach wcześniejszych z zakładami energetycznymi przewiduje dostarczanie mocy umownej (zapotrzebowanej) w wielkości znacznie przekraczającej rzeczywiste potrzeby odbiorcy. Koszty utrzymywania niezbędnych rezerw ponosili wszyscy użytkownicy energii elektrycznej.

   W obowiązującym porządku prawnym nie ma możliwości przenoszenia kosztów zaopatrzenia w energię elektryczną jednych odbiorców, np. podmioty prowadzące działalność społeczną, jak w przypadku OSP, na pozostałych odbiorców, ponieważ każdy odbiorca powinien pokryć wywołane przez siebie koszty zakupu energii i jej dostawy.

   Chciałbym również podkreślić, że przyznanie pewnych uprawnień (w zakresie zmiany przepisów dotyczących taryf) stanowiłoby naruszenie przepisów art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi: ˝Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny˝.

   Obowiązujące w Polsce Prawo energetyczne jest zgodne z wymaganiami standardów prawnych Unii Europejskiej i stosownie do przepisów zawartych w dyrektywach unijnych zapewnia jednakowe traktowanie wobec prawa wszystkich użytkowników energii elektrycznej m.in. poprzez stopniową eliminację subsydiowania skrośnego jednej grupy odbiorców przez pozostałe. Przyjęte obecnie rozwiązania nie pozwalają na preferencyjne traktowanie niektórych odbiorców energii kosztem innych odbiorców. Energia elektryczna jest towarem, którego ceny kształtowane będą przez rozwijający się konkurencyjny rynek energii. Jedynie ceny i stawki opłat wynikające z usług przesyłowych energii elektrycznej świadczonych przez przedsiębiorstwa energetyczne o charakterze monopolu naturalnego, których działalność wymaga istnienia sieci, będą nadal regulowane przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki poprzez zatwierdzane przez niego taryfy.

   Istnieje jednak w ww. rozporządzeniu ministra gospodarki przepis, który wychodzi naprzeciw potrzebom racjonalizacji zużycia energii elektrycznej i w konsekwencji obniżenia rachunków płaconych przez małych, oszczędzających energię elektryczną odbiorców, w tym niewielkie gospodarstwa domowe, emerytów i rencistów, a także innych odbiorców o podobnym charakterze poboru mocy i energii. Zgodnie z przepisem § 8 ust. 4 ww. rozporządzenia podział odbiorców na grupy taryfowe może uwzględniać wyodrębnioną grupę odbiorców taryfowych zużywających rocznie mniej niż 1000 kWh energii elektrycznej, dla których mogą być kalkulowane jednoskładnikowe stawki opłat za dostarczoną energię elektryczną. Stawki te, stosownie do przepisu § 23 ust. 4 tego rozporządzenia, kalkuluje się na podstawie łącznych kosztów zakupu tej energii i świadczenia usługi przesyłowej w przeliczeniu na jednostkę dostarczonej odbiorcy energii elektrycznej. Zastosowanie tego przepisu zależy wyłącznie od przedsiębiorstwa energetycznego.

   Ze względu na występujące ze strony posłów interwencje, dotyczące wysokich opłat przesyłowych w części stałej za dostarczaną przez Energetykę Kaliską SA energię elektryczną do prowadzących społeczną działalność strażnic OSP, zwróciłem się z prośbą do Zarządu Energetyki Kaliskiej SA (kopia pisma w załączeniu)*) o ponowne rozpatrzenie możliwości rozwiązania zgłaszanych przez tych odbiorców problemów.

   Mam nadzieję, że powyższe wyjaśnienia zostaną przyjęte jako wyczerpująca odpowiedź na postawione w interpelacji przez pana posła pytania.

   Z poważaniem

   Minister

   Jacek Piechota

   Warszawa, dnia 12 grudnia 2002 r.