Odpowiedź ministra zdrowia

na interpelację nr 2395

w sprawie braków finansowych w Śląskiej Regionalnej Kasie Chorych

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pani poseł Marii Nowak w sprawie braków finansowych w Śląskiej Regionalnej Kasie Chorych, przekazaną przy piśmie marszałka Sejmu z dnia 12 grudnia 2002 r., znak: SPS-0202-2395/02, pozwalam sobie przedstawić następujące wyjaśnienia w przedmiocie interpelacji.

   Reforma opieki zdrowotnej wprowadzona z dniem 1 stycznia 1999 r. doprowadziła, po trzech latach obowiązywania ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, do szeregu niekorzystnych zjawisk w funkcjonowaniu systemu ochrony zdrowia w Polsce. Najpoważniejszym obecnie problemem jest brak poczucia bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli, a wynikającym z tego faktu najpoważniejszym zadaniem dla kierowanego przeze mnie resortu jest przywrócenie poczucia bezpieczeństwa zdrowotnego i zapewnienie równego dostępu do kompleksowych świadczeń zdrowotnych, odpowiadających potrzebom zdrowotnym całego społeczeństwa.

   Kierunki zmian, ujęte m.in. w projekcie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, opierają się na rzetelnej analizie aktualnego stanu opieki zdrowotnej. Mają one m.in. na celu opracowanie i wprowadzenie jednolitego systemu kontraktowania i finansowania świadczeń zdrowotnych, obowiązującego w całym kraju. Proponowane zmiany będą wdrażane w sposób przemyślany i ewolucyjny, tak aby nie zakłócały funkcjonowania zakładów opieki zdrowotnej i pozwoliły na zapewnienie ubezpieczonym stałego dostępu do świadczeń zdrowotnych. W tym celu finansowanie świadczeń w I kwartale przyszłego roku odbywać się będzie na podstawie aktualnych zasad, po podpisaniu przez właściwe kasy chorych aneksów do obecnie obowiązujących umów, przy czym wartość zawartych umów na I kwartał 2003 r. powinna mieścić się w planie finansowym danej kasy chorych.

   Zgodnie bowiem z art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym kasa chorych przy zawieraniu umów jest obowiązana do przestrzegania zasady równoważenia kosztów z przychodami oraz zasady, że suma kwot zobowiązań kasy chorych wobec świadczeniodawców ze wszystkich umów musi mieścić się w planie finansowym kasy chorych. Ponadto, zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych, wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokości ustalonej w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych.

   W myśl art. 131b ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym kasa chorych sporządza na każdy rok plan finansowy, zrównoważony w zakresie przychodów i kosztów, który zatwierdza Urząd Nadzoru Ubezpieczeń Zdrowotnych.

   Z informacji przekazanych przez Urząd Nadzoru Ubezpieczeń Zdrowotnych wynika, że koszty świadczeń zdrowotnych na 2003 r. zostały zaplanowane przez Śląską Regionalną Kasę Chorych na kwotę 3 324 891,73 tys. zł, co stanowi 84,2% kosztów świadczeń zaplanowanych na 2002 r., tj. mniej o 623,8 mln zł. Plan rzeczowy świadczeń medycznych został ustalony w oparciu o realizację świadczeń w latach ubiegłych i przewidywane wykonanie w 2002 r. oraz dostosowany do przyszłorocznych możliwości finansowych kasy.

   W 2002 r. Śląska Kasa Chorych zwiększyła finansowanie świadczeń zdrowotnych dzięki uzyskanej w 2001 r. nadwyżce przychodów nad kosztami z lat ubiegłych w wysokości 440 133,77 tys. zł. Na kwotę tej nadwyżki złożyły się: nadwyżka przychodów nad kosztami za 2001 r., tj. dodatni wynik finansowy kasy za 2001 r. w wysokości 168 661,42 tys. zł oraz tzw. ˝13 składka˝ w wysokości 271 472,35 tys. zł, którą Śląska Kasa Chorych w całości przeznaczyła na świadczenia zdrowotne w 2002 r. Z uwagi na to, że nadwyżka z lat ubiegłych w wyżej wymienionej wysokości została wykorzystana przez kasę w 2002 r., w kolejnym 2003 r. kasa nie będzie już dysponowała tymi dodatkowymi środkami.

   Ponadto w planie finansowym na 2003 r. kasa zarezerwowała środki finansowe w wysokości 79 650,00 tys. zł na pokrycie deficytu finansowego, przewidywanego za 2002 r. Deficyt ten może powstać w wyniku braku ostrożności przy zawieraniu wyższych kontraktów w 2002 r. oraz zwiększaniu już podpisanych kontraktów w trakcie roku.

   Reasumując, wyżej wymienione przyczyny wpłyną na obniżenie planowanych przychodów kasy w 2003 r. w stosunku do przychodów w roku 2002 o ok. 15%. W przypadku kontynuowania umów zawartych na warunkach przyjętych przez poprzedni Zarząd Śląskiej Regionalnej Kasy Chorych, już z końcem lutego 2003 r. kasa nie posiadałaby środków pieniężnych umożliwiających pokrycie zobowiązań wobec świadczeniodawców i aptek.

   Obecne działania zmierzają do ustabilizowania sytuacji finansowej, a proponowane aneksy do zawartych umów są adekwatne do aktualnych przedstawionych powyżej możliwości finansowych kasy, przy czym nowy zarząd kasy śląskiej nie wyklucza możliwości podwyższenia stawek za świadczenia zdrowotne po odzyskaniu pełnej płynności finansowej. Według zapewnień zarządu kasy obecny stan finansów kasy nie powinien doprowadzić do drastycznego pogorszenia dostępności do świadczeń zdrowotnych. Świadczenia będą realizowane zgodnie z potrzebami zdrowotnymi ubezpieczonych w kasie śląskiej; nie może być także mowy o konieczności przesuwania zabiegów ratujących życie. W tym miejscu pozwolę sobie dodać, że wysokospecjalistyczne zabiegi ratujące życie, takie jak np. przeszczepy, operacje wad wrodzonych serca u niemowląt, koronaroplastyka, koronarografia i inne są finansowane z budżetu państwa, zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie wykazu świadczeń zdrowotnych, leków i leczniczych środków technicznych finansowanych z budżetu państwa, a także trybu nabywania i przekazywania świadczeniodawcom leków i leczniczych środków technicznych oraz trybu przekazywania środków publicznych na ich zakup (DzU nr 148, poz. 1663).

   Opisana powyżej sytuacja będzie miała miejsce do czasu przekształcenia kas chorych w Narodowy Fundusz Zdrowia, tj. do czasu wejścia w życie przepisów wspomnianej na wstępie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, która zastąpi ustawę o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Data wejścia w życie wymienionej ustawy zależy od terminu zakończenia prac legislacyjnych prowadzonych aktualnie w parlamencie.

   Z chwilą wprowadzenia funduszu środki finansowe, przekazywane obecnie, zgodnie z aktualnie obowiązującymi zasadami, do poszczególnych kas chorych, wejdą do ogólnej puli środków, którymi dysponować będzie Narodowy Fundusz Zdrowia. Fundusz - jeden płatnik świadczeń zdrowotnych obejmujący swoją właściwością obszar całego kraju - poprzez swoje oddziały wojewódzkie będzie zawierał umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych bezpośrednio ze świadczeniodawcami. Wprowadzenie jednego płatnika świadczeń zdrowotnych oraz jednolitego systemu kontraktowania i finansowania tych świadczeń pozwoli na rzeczywiste kształtowanie poziomu zabezpieczenia i finansowania usług zdrowotnych w każdym regionie.

   Zmiany w zakresie organizacji zabezpieczenia opieki zdrowotnej na terenie kraju, a zatem także w woj. śląskim, będą przeprowadzane w oparciu o krajowy oraz regionalne/wojewódzkie plany zabezpieczenia świadczeń zdrowotnych, określające podstawowe cele zdrowotne (potrzeby zdrowotne mieszkańców danego regionu) oraz proponowane sposoby ich realizacji w ujęciu wieloletnim.

   Minister

   Mariusz Łapiński

   Warszawa, dnia 8 stycznia 2003 r.