Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Finansów

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 2405

w sprawie informatyzacji administracji celnej i podatkowej

   W odpowiedzi na interpelację pana Tadeusza Jarmuziewicza, posła na Sejm RP, dotyczącą przygotowania Polski do członkostwa w Unii Europejskiej i postępów w informatyzacji administracji celnej i podatkowej, przekazuję następujące informacje:

   Po likwidacji Głównego Urzędu Ceł w kwietniu 2002 r. Ministerstwo Finansów przejęło nadzór nad realizacją całości zadań w zakresie informatyzacji służb celnych. Nadzór nad stroną merytoryczną sprawują departamenty pionu celnego (Departament Ceł, Departament Organizacji Służby Celnej i Departament Kontroli Celnej). Nadzór nad stroną techniczną sprawuje Departament ds. Informatyzacji Resortu.

   Zgodnie ze ˝Strategią informatyzacji administracji celnej do roku 2004˝ (uwzględniającą wymagania Komisji Europejskiej dotyczące warunków akcesji do UE) w administracji celnej wdrażane są następujące systemy informatyczne, które będą miały bezpośredni wpływ na sprawność działania służb celnych, a także na stan przygotowania do współdziałania z systemami celnymi UE:

   1) system rozliczeń celno-podatkowych ZEFIR,

   2) system wspomagania odpraw celnych CELINA,

   3) system obsługi wspólnej procedury tranzytowej NCTS,

   4) system zintegrowanej taryfy celnej ISZTAR,

   5) system łączący ze wspólną siecią komunikacyjną UE - CCN/CSI,

   6) rozbudowa rozległej sieci telekomunikacyjnej WAN,

   Ad 1. System rozliczeń celno-podatkowych ZEFIR.

   Cel - wspomaganie i standaryzacja księgowości budżetowej i celnej, w tym rozliczenia z tytułu wpływających należności celnych i podatkowych oraz rozliczenia z likwidacji towarów - jednolity system dla administracji celnej.

   Stan realizacji - finalizowane jest wdrożenie ogólnopolskie systemu. Od 1 lutego 2003 r. wszystkie izby celne będą pracować w systemie ZEFIR. Obecnie przygotowywana jest umowa na rozwój i utrzymanie systemu. Koszt prac w 2003 r. wynosi 15 mln PLN.

   Ad 2. System wspomagania odpraw celnych CELINA.

   Cel - usprawnienie obsługi celnej poprzez stworzenie warunków technicznych do przyjmowania zgłoszenia celnego w formie elektronicznej oraz wspomaganie procesu analizy ryzyka i rejestracji zgłoszeń celnych SAD. Przetwarzanie danych zawartych w zgłoszeniach celnych SAD. Źródło danych dla planowanej resortowej hurtowni danych.

   Z punktu widzenia wpływu na sprawność działania służb celnych jest to system kluczowy. System CELINA współdziała z systemem ZEFIR oraz ISZTAR.

   Stan realizacji - w IV kw. 2001 r. odebrany został prototyp systemu. Obecnie funkcjonuje pilotażowa wersja systemu, wdrożona w urzędach i oddziałach IC w Krakowie. Zgodnie z umową podpisaną w grudniu 2002 r. przez MF z wykonawcą CELINY dalszy rozwój funkcjonalny i wdrożenie ogólnopolskie systemu nastąpi do końca 2003 r. Koszty wdrożenia systemu CELINA w 2003 r. wyniosą ok. 20 mln PLN.

   Ad 3. System obsługi wspólnej procedury tranzytowej NCTS.

   Cel - zapewnienie wsparcia obsługi wspólnej procedury tranzytowej WPT na obszarze państw - stron konwencji o WPT (UE, EFTA, kraje grupy wyszehradzkiej). System jest wymagany przez Komisję Europejską jako warunek integracji celnej z UE.

   Stan realizacji - system budowany jest w ramach projektu prowadzonego przez Komisję Europejską. W Polsce przygotowywany jest obecnie krajowy system pilotowy, którego wdrożenie planowane jest w III kw. br. Termin wdrożenia prawdopodobnie zostanie przesunięty, ponieważ Unia Europejska opóźnia instalację węzła łączności (CCN/CSI).

   Po włączeniu pilota do systemu międzynarodowego NCTS planowane jest objęcie systemem pozostałych jednostek administracji celnej do końca roku 2003.

   Szacowane koszty projektu w roku 2003 wynoszą ok. 5 mln PLN i ok. 1 mln euro ze środków pomocowych PHARE.

   Ad 4. System zintegrowanej taryfy celnej ISZTAR.

   Cel - stworzenie zintegrowanej bazy danych taryfy celnej w pełni kompatybilnej z bazą danych TARIC, obowiązującą w krajach UE, która będzie równocześnie źródłem informacji taryfowej dla innych systemów.

   System jest wymagany przez Komisję Europejską jako warunek integracji celnej z UE. Ma istotny wpływ na sprawność działania służb celnych, ze względu na funkcję dostarczania kompleksowej informacji o stawkach celnych do systemu CELINA.

   Stan realizacji - w IV kw. 2001 r. system został wdrożony do użytkowania w Departamencie Taryfowym GUC. W 2002 r. podpisano kontrakt z dotychczasowym wykonawcą na rozszerzenie funkcjonalne i techniczne systemu oraz doprowadzenie do pełnej kompatybilności z systemem TARIC. Koszt rozwoju oraz utrzymania systemu do roku 2004 włącznie szacowany jest na ok. 20 mln PLN.

   Z systemem taryfowym związanych jest kilka innych systemów, które muszą być wdrożone w administracji celnej przed dniem akcesji i współdziałać z systemami UE: m.in. TQS - rozliczanie kontyngentów, ISPP - kontrola pozwoleń na procedury gospodarcze, EBTI - wiążąca informacja taryfowa. Działania MF w tym obszarze tematycznym (we współpracy z DG TAXUD) toczą się zgodnie z planem.

   Ad 5. System łączący ze wspólną siecią komunikacyjną UE - CCN/CSI.

   Bardzo ważnym projektem technicznym realizowanym we współpracy z DG TAXUD jest również instalacja eurobramki do wspólnego systemu telekomunikacyjnego krajów UE - CCN/CSI, która wymagana jest do funkcjonowania m.in. systemów ISZTAR oraz NCTS, a także systemu akcyzy EMCS i systemu podatkowego VIES.

   Stan realizacji - dostawę bramki i oprogramowania CCN/CSI oraz instalację i zestawienie łącza międzynarodowego, które planowane są w marcu br., pokrywa DG TAXUD. Po stronie DI MF został powołany odpowiedni zespół techniczny.

   Ad 6. Rozbudowa rozległej sieci telekomunikacyjnej WAN.

   Podstawę działania dla tworzonych i rozwijanych systemów informatycznych stanowi infrastruktura teleinformatyczna (sieć WAN i LAN) o zasięgu krajowym, umożliwiająca transmisję danych pomiędzy jednostkami organizacyjnymi administracji celnej.

   Umowa na usługi telekomunikacyjne transmisji danych zawarta została pod koniec 1997 r. Ostatnio zrealizowana została także umowa na budowę systemu zarządzania zasobami IT administracji celnej - OZYRYS.

   Koszt dalszej rozbudowy i utrzymania sieci rozległej WAN w 2003 r. szacowany jest na ok. 4 mln PLN i ok. 1 mln euro ze środków pomocowych PHARE. Planowany koszt eksploatacji sieci WAN rocznie wynosi 0,6 mln PLN.

   Obok wdrażania nowych systemów informatycznych, utrzymywanych i rozwijanych jest szereg innych systemów i aplikacji lokalnych i centralnych. Prowadzone są prace nad ogólnopolskim systemem zintegrowanej informacji celnej CORINTIA.

   Po reorganizacji służb celnych przygotowywany jest nowy projekt systemu resortowej hurtowni danych, który w oparciu o dane dostarczane bezpośrednio z systemów m.in. CELINA i POLTAX umożliwi wykonywanie szerokiego zakresu analiz i raportów na bazie ogólnopolskich danych podatkowych i celnych dla potrzeb różnych służb i kierownictwa resortu oraz instytucji zewnętrznych.

   W związku z przejęciem obsługi akcyzy przez służby celne podjęto realizację projektu systemu SEED i EMCS do wymiany danych krajowych z UE.

   Sumaryczne potrzeby finansowe na informatyzację służb celnych wynoszą na rok 2003 ok. 120 mln PLN oraz ok. 8 mln euro ze środków pomocowych PHARE.

   Do kosztów wdrożenia wymienionych systemów należy również doliczyć koszty ich późniejszej ekploatacji (licencje, wsparcie techniczne, obsługa łączy itd.). Koszty eksploatowanych systemów (celne i podatkowe) szacowane są na ok. 60 mln PLN rocznie.

   Wejście Polski do Unii Europejskiej, jak pan poseł słusznie zauważył, wymaga działań informatyzacyjnych nie tylko w administracji celnej. Ministerstwo Finansów jest miejscem, gdzie skupiają się i inne systemy konieczne do współpracy z UE.

   Do czasu akcesji powinny być wdrożone systemy:

   1) system harmonogramowania rejestracji i monitorowania pomocy (SHRiMP),

   2) polska aplikacja VIES (wymiana informacji o płatnikach VAT i transakcjach międzyunijnych),

   3) system monitoringu i kontroli finansowej Funduszy Strukturalnych i Funduszu Spójności (SIMIK),

   4) zintegrowany system katastralny.

   Niektóre z tych systemów są systemami międzyresortowymi i z tego względu organizacja wdrożenia tych systemów napotyka na dodatkowe utrudnienia.

   Oprócz systemów koniecznych do wejścia Polski do UE konieczna jest realizacja systemów, które są niezbędne dla wspomagania obsługi budżetu państwa i finansów publicznych:

   1) system informatyczny obsługi budżetu państwa,

   2) system informatyczny wspomagający zarządzanie długiem budżetu państwa (długiem publicznym),

   3) system sprawozdawczości w zakresie długu publicznego,

   4) system sprawozdawczości budżetowej jednostek samorządu terytorialnego,

   5) ewidencja podatków od nieruchomości w gminach (PHARE 2000),

   6) system ewidencji dla generalnego inspektora kontroli skarbowej,

   7) system dla generalnego inspektora informacji finansowej.

   Nie jest możliwa realizacja tylu zadań informatyzacyjnych bez opracowania strategii działania. Strategia taka została zatwierdzona przez kierownictwo resortu 29 kwietnia 2002 r. Dla nadzorowania jej realizacji powołany został Komitet Sterujący Informatyzacją Resortu w składzie:

   1) Wiesław Ciesielski, sekretarz stanu w Ministerstwie Finansów - przewodniczący,

   2) Jacek Uczkiewicz, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów - zastępca przewodniczącego,

   3) Tomasz Michalak, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów,

   4) Sławomir Żałobka, dyrektor generalny w Ministerstwie Finansów,

   5) Józef Adamus, p.o. dyrektora Departamentu ds. Informatyzacji Resortu,

   6) Elżbieta Koszałka, główna księgowa budżetu,

   7) Janusz Woźniak, radca ministra w Departamencie Podatków Bezpośrednich,

   8) Grzegorz Staniaszek, główny specjalista w Departamencie ds. Informatyzacji Resortu - sekretarz.

   Dla nadzoru nad informatyzacją administracji celnej został powołany Podkomitet Sterujący Informatyzacją Administracji Celnej.

   Komitet Sterujący spotyka się średnio co dwa miesiące. Ostatnie posiedzenie komitetu miało miejsce 19 grudnia 2002 r. Na posiedzeniu tym został wstępnie zatwierdzony plan operacyjny na 2003 r. Na Komitecie Sterującym została też przedstawiona uzupełniona wersja strategii informatyzacji resortu uwzględniająca półroczne doświadczenia po przejęciu zadań ze zlikwidowanego GUC.

   Strategia informatyzacji resortu traktowana jest jako dokument wewnętrzny i z tego względu nie jest szeroko publikowana. Została udostępniona m.in. panu Wojciechowi Szewko, podsekretarzowi stanu w KBN oraz redaktorom Computerworlda i Pulsu Biznesu, na ich życzenie.

   W załączeniu przekazuję panu posłowi strategię informatyzacji resortu (w wersji zatwierdzonej w kwietniu 2002 r. przez kierownictwo resortu).*)

   Jako odrębny załącznik przekazuję również informację na temat zaawansowania realizacji programów pomocowych Unii Europejskiej.*)

   Jak widać z przedstawionych wyżej w skrócie głównych działań w zakresie informatyzacji administracji celnej i podatkowej, prowadzony obecnie przez resort MF proces dostosowywania systemów do współdziałania z UE jest bardzo szeroki, intensywny i wymagający odpowiednich zasobów kadrowych oraz znacznych środków finansowych.

   Mając na uwadze zainteresowanie pana posła tą dziedziną informatyzacji administracji rządowej oraz wyrażoną troskę o jej prawidłowy rozwój, uprzejmie zapraszam pana posła na spotkanie z szefem Służby Celnej - podsekretarzem stanu w Ministerstwie Finansów, panem Tomaszem Michalakiem w celu szczegółowego przedyskutowania zagadnień dotyczących informatyzacji służby celnej. Dodatkowych informacji udzieli też panu posłowi p.o. dyrektora departamentu ds. informatyzacji resortu pan dr Józef Adamus.

   Sekretarz stanu

   Wiesław Ciesielski

   Warszawa, dnia 3 stycznia 2003 r.