Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 2605

w sprawie aktualnej sytuacji w służbie zdrowia

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Tadeusza Szukały w sprawie aktualnej sytuacji w służbie zdrowia, przekazaną przy piśmie marszałka Sejmu z dnia 17 stycznia 2003 r., znak: SPS-0202-2605/03, pozwalam sobie przedstawić następujące stanowisko w przedmiocie interpelacji.

   Wystąpienie pana posła dotyka najbardziej istotnych problemów, z jakimi obecnie boryka się system ochrony zdrowia w Polsce. Jego reforma, przygotowana i wdrożona przez poprzednią koalicję, doprowadziła do wielu niekorzystnych zjawisk w funkcjonowaniu opieki zdrowotnej. Najpoważniejszym problemem jest dziś brak poczucia bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli (utrudnienia w dostępie do świadczeń), narastająca nowa fala zadłużenia samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej i utrata płynności finansowej oraz związana z tymi faktami stale pogarszająca się sytuacja pracowników ochrony zdrowia (przejawiająca się m.in. w opóźnieniach w wypłatach wynagrodzeń, trudnościach w realizacji postanowień ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców, obawach związanych z perspektywą utraty pracy i in.).

   Zwiększenie wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2003 r. i jej sukcesywny wzrost w latach następnych jest jednym z warunków zapewniających stabilność systemu finansowania opieki zdrowotnej. Innym czynnikiem, którego nie można pominąć, będzie zracjonalizowanie gospodarowania środkami przeznaczonymi na ochronę zdrowia i zwiększenie efektywności ich wykorzystania.

   Wprowadzenie jednego płatnika świadczeń zdrowotnych - Narodowego Funduszu Zdrowia z szesnastoma oddziałami wojewódzkimi - oraz systemu finansowania tych świadczeń w oparciu o plany zdrowotne pozwoli na rzeczywiste kształtowanie poziomu zabezpieczenia i finansowania usług zdrowotnych w każdym regionie naszego kraju.

   Z chwilą wprowadzenia funduszu środki finansowe przekazywane zgodnie z obowiązującymi zasadami do poszczególnych kas chorych, wejdą do ogólnej puli środków, którymi dysponować będzie Narodowy Fundusz Zdrowia. Fundusz - obejmujący swoją właściwością obszar całego kraju - poprzez swoje oddziały wojewódzkie będzie zawierał umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych bezpośrednio ze świadczeniodawcami.

   Zabezpieczenie opieki zdrowotnej na terenie kraju będzie przeprowadzane w oparciu o krajowy oraz regionalne/wojewódzkie plany zdrowotne (plany zabezpieczenia potrzeb zdrowotnych), określające podstawowe cele zdrowotne (potrzeby zdrowotne mieszkańców danego regionu) oraz proponowane sposoby ich realizacji w ujęciu wieloletnim. Należy podkreślić, że ważną rolę w procesie opracowywania planów zdrowotnych i kontraktowania świadczeń odgrywać będzie wielopłaszczyznowa współpraca funduszu z samorządami lokalnymi i zawodowymi. Samorząd gminy, powiatu i województwa oraz samorządy reprezentujące środowiska medyczne będą decydowały w znacznej mierze o tym, jak docelowo będzie zorganizowana (i w efekcie finansowana) opieka zdrowotna na terenie gminy, miasta, powiatu i całego regionu, mając tym samym wpływ na zarządzanie i finansowanie placówek ochrony zdrowia.

   Aktualnie w Ministerstwie Zdrowia trwają prace nad obszerną nowelizacją ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Zmiany mają na celu uporządkowanie sytuacji organizacyjno-prawnej świadczeniodawców oraz ustalenie jasnych reguł zarządzania zakładami opieki zdrowotnej i odpowiedzialności za to zarządzanie.

   Rozwiązania przyjęte w ustawie o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia stwarzają możliwość przywrócenia ministrowi zdrowia narzędzi do prowadzenia określonej w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polityki zdrowotnej państwa. Wdrażane w sposób rozważny i biorący pod uwagę opinie wszystkich uczestników systemu zmiany pozwolą na stopniową poprawę sytuacji zakładów opieki zdrowotnej i pracowników ochrony zdrowia, a w konsekwencji - ubezpieczonych.

   Z inicjatywy Ministerstwa Zdrowia prezes Rady Ministrów, mając na względzie trudną sytuację w ochronie zdrowia, powołał Międzyresortowy Zespół do Spraw Opracowania Przepisów Regulujących Posterowanie Naprawcze i Układowe Samodzielnych Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej. W skład zespołu wchodzą przedstawiciele Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Skarbu Państwa, Ministerstwa Sprawiedliwości, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Ministerstwa Zdrowia. Do podstawowych zadań zespołu należeć będzie opracowanie projektów przepisów regulujących postępowanie naprawcze samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, mających na celu oddłużenie tych zakładów, ochronę interesów wierzycieli oraz ograniczenie redukcji zatrudnienia wśród pracowników ochrony zdrowia. Wspomniane wcześniej równoczesne, sukcesywne podnoszenie składki na ochronę zdrowia spowoduje dopływ dodatkowego pieniądza do systemu, a tym samym wpłynie na poprawę sytuacji finansowej jednostek służby zdrowia.

   Należy dodać, że w obecnej chwili nie ma możliwości podwyższenia składki na ubezpieczenie zdrowotne - prace nad ustawą o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia zostały zakończone. Nie ma też możliwości uruchomienia dodatkowych środków finansowych, które pozwoliłyby kasom chorych zawrzeć kontrakty wyższe niż te, które wynikają z aktualnego poziomu środków finansowych dostępnych w systemie ubezpieczenia zdrowotnego w bieżącym roku.

   Sekretarz stanu

   Ewa Kralkowska

   Warszawa, dnia 14 lutego 2003 r.