Odpowiedź podsekretarza stanu

w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 2647

w sprawie potrzeby zmiany rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przekazaną przez pana marszałka przy piśmie z dnia 22 stycznia 2003 r., znak: SPS-0202-2647/03, interpelacją posła Bronisława Dutki, dotyczącą składek na ubezpieczenia społeczne od nauczycielskich dodatków mieszkaniowych, przedstawiam, co następuje:

   Problem przedstawiony przez pana posła należy rozpatrywać w szerszym kontekście - sposobu traktowania nauczycielskich dodatków socjalnych i świadczeń określonych przepisami Karty nauczyciela w zakresie ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nauczycieli.

   Zakres podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników normuje art. 18 ust. 1 (i 1a) oraz art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU nr 137, poz. 887, z późn. zm.).

   Brzmienie tych przepisów, w powiązaniu z treścią art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazuje wyraźnie, że podstawę wymiaru składek stanowią wszystkie - poza wyłączonymi rozporządzeniem ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106, z późn. zm.) - wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężna świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty z tytułu stosunku pracy, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń (także różnego rodzaju dodatki, a w tym nauczycielskie dodatki mieszkaniowe i wiejskie oraz zasiłki na zagospodarowanie niezwiązane z przeniesieniem służbowym).

   Jednocześnie, zgodnie z art. 138 ustawy o finansach publicznych, naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest popełnienie czynu polegającego m.in. na zaniechaniu ustalenia należności jednostki sektora finansów publicznych, a także pobraniu, ustaleniu lub dochodzeniu jej w wysokości niższej niż wynikająca z prawidłowego obliczenia oraz niezgodnym z przepisami jej umorzeniu lub dopuszczeniu do przedawnienia.

   W ostatnim czasie osoby oraz instytucje kierujące wystąpienia m.in. do resortu gospodarki, pracy i polityki społecznej oraz do ZUS powołują się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2002 r. (II UKN 429/01), w którym stwierdził on, że wspomniane dodatki mieszkaniowe nie podlegają składce.

   Należy stwierdzić, iż wyrok ten jest co najmniej kontrowersyjny. Z uzasadnienia wynika bowiem, że Sąd Najwyższy wyszedł z założenia, iż podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia pracowników stanowi wyłącznie wynagrodzenie za pracę. Taki pogląd nie znajduje oparcia w omawianych wyżej przepisach ustawowych.

   Poza przedstawionymi przesłankami prawnymi, kierując się również względami społeczno-ekonomicznymi, a więc biorąc pod uwagę relatywnie niski (na tle innych grup zawodowych) poziom zarobków nauczycielskich, dalsze uszczuplenie podstawy wymiaru składek (a w konsekwencji także świadczeń) dla tej grupy zawodowej należałoby uznać za niewskazane i niewłaściwe.

   Podsekretarz stanu

   Krzysztof Pater

   Warszawa, dnia 11 lutego 2003 r.