Odpowiedź podsekretarza stanu

w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 2661

w sprawie finansowania wojewódzkiego planu likwidacji osuwisk

   Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do pisma z dnia 22 stycznia 2003 r. o sygn. SPS-0202-2661/03, przekazującego interpelację posłów na Sejm RP pani Barbary Marianowskiej i pana Ryszarda Nowaka w sprawie finansowania wojewódzkiego planu likwidacji osuwisk, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

   Zadania ministra właściwego do spraw administracji publicznej w zakresie likwidacji osuwisk, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych rozwiązaniach prawnych związanych z usuwaniem skutków powodzi z lipca i sierpnia 2001 r. oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU nr 84, poz. 907, z późn. zm.), zostały ograniczone do wydania rozporządzenia w sprawie wykazu miejscowości dotkniętych powodzią oraz miejscowości, na których obszarze wystąpiły osuwiska ziemne oraz huragany (DzU nr 95, poz. 1046, z późn. zm.). Podkreślenia wymaga, iż w trakcie prac nad opracowaniem przedmiotowego rozporządzenia, zgodnie z przywołanym powyżej art. 2 ww. ustawy, wykorzystywano dane przekazane przez właściwych wojewodów oraz ściśle współpracowano z Biurem ds. Usuwania Skutków Powodzi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

   Równocześnie informuję, że Rada Ministrów zaakceptowała wniesioną przez szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ˝Informację o potrzebie rozwiązań organizacyjno-prawnych i finansowych dla przeciwdziałania i ograniczenia zagrożeń wynikających z ruchów osuwiskowych ziemi˝ (pkt 8 protokołu ustaleń nr 32/2002 posiedzenia Rady Ministrów w dniu 6 sierpnia 2002 r.). Z treści informacji wynika, iż podjęto prace nad wyznaczeniem miejsc zagrożonych osuwiskami ziemi oraz stworzeniem rejestru tych zjawisk. Ponadto rejestrowane oraz inwentaryzowane są naturalne zagrożenia geologiczne, ze szczególnym uwzględnieniem osuwisk oraz innych zjawisk geodynamicznych. Rada Ministrów zobowiązała szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów do koordynowania działań w zakresie usuwania skutków osuwisk. Wszelkie prace związane z problematyką usuwania skutków powodzi, w tym osuwisk, prowadzone są w Biurze ds. Usuwania Skutków Powodzi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Ponadto Rada Ministrów zobowiązała ministra infrastruktury oraz ministra środowiska do podjęcia, zgodnie z kompetencjami, działań, w zakresie przygotowania propozycji zmian przepisów prawnych, natomiast ministra finansów - do podjęcia rozmów z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym w celu pozyskania środków kredytowych na finansowanie i dofinansowanie działań mających na celu przeciwdziałanie ruchom osuwiskowym ziemi oraz usuwanie ich skutków.

   Informuję jednocześnie, iż obecnie na etapie uzgodnień międzyresortowych znajduje się projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Projekt ten opracowany został w Ministerstwie Środowiska, na wniosek Rady Ministrów. Zmiany legislacyjne wprowadzone w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (DzU nr 62, poz. 627, z późn. zm.) obejmują wprowadzenie obowiązku uwzględniania potrzeb w zakresie zapobiegania skutkom ruchów masowych ziemi już na etapie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. W obydwu ww. planach określony będzie kierunek zagospodarowania obszarów zdegradowanych m.in. w wyniku ruchów masowych ziemi. Przedmiotowy projekt zobowiązuje ponadto starostów do obserwacji i prowadzenia rejestrów terenów zagrożonych tymi ruchami oraz takich, na których omawiane zjawisko już wystąpiło. Zmiany proponowane w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (DzU nr 16, poz. 78, z późn. zm.) polegają natomiast na zapobieganiu procesom degradacji gruntów rolnych i leśnych, spowodowanym m.in. ruchami masowymi ziemi. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego projektu, rekultywacja na cele rolnicze gruntów zdegradowanych finansowana będzie ze środków Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych, na leśne - ze środków budżetu państwa, natomiast na inne cele - ze środków budżetu państwa lub osób zainteresowanych prowadzeniem działalności na zrekultywowanych gruntach.

   Z informacji przekazanych przez wojewodę małopolskiego wynika, iż na terenie woj. małopolskiego wystąpiły 1693 przypadki osuwisk w 17 powiatach. Najwięcej tego typu zdarzeń zanotowano na terenie powiatu nowosądeckiego, tarnowskiego, limanowskiego i suskiego. Największe osuwisko wystąpiło natomiast w Lachowicach na terenie gminy Stryszawa - zniszczeniu uległo 12 domów, następnie w Nowym Sączu - na obszarze 30 km oraz w gminie Piwniczna (osuwisko w Wierchomli) - zagrażające linii kolejowej i drodze prowadzącej do granicy państwa.

   Na podstawie danych dotyczących osuwisk w czerwcu 2002 r. opracowany został ˝Raport o stratach wywołanych ruchami osuwiskowymi w okresie powodzi 2001 r. na terenie Małopolski˝, który po zaakceptowaniu przez wojewodę małopolskiego został przekazany do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

   W dniach 13-15 listopada 2002 r., z inicjatywy Ministerstwa Finansów i Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, odbyło się pierwsze spotkanie z przedstawicielami Europejskiego Banku Inwestycyjnego poświęcone przygotowaniom do zawarcia umowy kredytowej przeznaczonej na realizację projektu pn. ˝Osłona przed masowymi ruchami osuwiskowymi ziemi i likwidacją skutków tych osuwisk˝. W trakcie spotkania, w którym uczestniczył wojewoda małopolski, przedstawiciele samorządu terytorialnego oraz służby Państwowego Instytutu Geologicznego, dokonano wizytacji terenów, na których wystąpiły osuwiska.

   Beneficjentami środków uzyskanych z kredytu pochodzącego z Europejskiego Banku Inwestycyjnego będą jednostki samorządu terytorialnego, na terenie których wystąpiły osuwiska. Odbudowa zniszczonej infrastruktury zostanie poprzedzona ekspertyzami geologicznymi, co pozwoli na racjonalne wykorzystanie przyznanych środków. Ww. projekt realizowany będzie w latach 2003-2006 i obejmie następujące komponenty:

   Komponent A - budowa systemu osłony przeciwosuwiskowej: ostrzeganie, monitorowanie i ograniczenie skutków osuwisk ziemnych, jednostką wdrażającą będzie Państwowy Instytut Geologiczny.

   Komponent B - likwidacja skutków osuwisk i przeciwdziałanie dalszym szkodom, realizatorem będzie Biuro ds. Usuwania Skutków Powodzi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, urzędy wojewódzkie i służby Państwowego Instytutu Geologicznego.

   Komponent C - obejmować będzie wsparcie techniczne projektu.

   Należy zaznaczyć, iż w momencie uruchomienia przedmiotowego programu zaistnieje możliwość objęcia finansowaniem zadań zgłoszonych przez samorządy.

   Niezależnie od powyższego, wojewoda małopolski poinformował o opracowanym w listopadzie 2002 r. ˝Programie odbudowy zniszczonej w wyniku osuwisk infrastruktury na terenie woj. małopolskiego na lata 2003-2006˝, w którym przewiduje się likwidację osuwisk (obejmie także drogi wojewódzkie).

   Zaznaczyć należy, iż realizacja zadania pn. ˝Likwidacja osuwiska w Wierchomli na drodze wojewódzkiej nr 971˝ finansowana była wyłącznie ze środków samorządowych. Wojewoda małopolski, działając na wniosek samorządu woj. małopolskiego, wystąpi do szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów o przyznanie brakującej kwoty w wysokości 200 000 zł.

   Biorąc powyższe pod uwagę, wydaje się, że właściwym do udzielenia kompleksowej odpowiedzi na przedmiotową interpelację jest szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, koordynujący działania w zakresie usuwania skutków osuwisk.

   Wyżej przedstawione informacje przygotowano na podstawie dokumentów zebranych przez MSWiA, w tym uzyskanych od wojewody małopolskiego.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Jerzy Mazurek

   Warszawa, dnia 17 lutego 2003 r.