Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji ekonomiczno-organizacyjnej Polskich Kolei Państwowych
Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury
- z upoważnienia ministra -
na interpelację nr 2668
w sprawie sytuacji ekonomiczno-organizacyjnej Polskich Kolei Państwowych
Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją pana posła Krzysztofa Filipka (SPS-0202-2668/03) w sprawie sytuacji ekonomiczno-organizacyjnej Polskich Kolei Państwowych SA uprzejmie wyjaśniam, co następuje.
1. Czy rząd zamierza kontynuować wdrażanie programu, który ma na celu prywatyzację PKP?
Proces restrukturyzacji Polskich Kolei Państwowych odbywa się na podstawie postanowień ustawy z dnia 8 września 21000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP (DzU z 2000 r. nr 84, poz. 948, z późn. zm.).
Od 1 stycznia 2001 r. rozpoczęła działalność spółka akcyjna, powstała w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego PKP, działająca pod firmą PKP SA. Zgodnie z art. 14, 15 i 19 ww. ustawy PKP SA utworzyła spółki m.in. przewozowe (przewozów towarowych i przewozów osobowych) oraz spółkę do prowadzenia działalności w zakresie zarządzania liniami kolejowymi.
Przepisy ww. ustawy pozwalają na prywatyzowanie spółek Grupy PKP. Jedynie spółka PKP PLK SA (zarządca infrastruktury) wyłączona została z tego procesu.
Źródłem finansowania restrukturyzacji PKP SA są kredyty i obligacje gwarantowane przez skarb państwa. Dodatkowym źródłem pozyskania środków na proces restrukturyzacji będzie również prywatyzacja spółek zależnych PKP SA oraz zbywanie majątku zbędnego przez PKP SA. Tak więc prywatyzacja spółek Grupy PKP jest narzędziem służącym do poprawienia efektywności funkcjonowania branży kolejowej poprzez pozyskiwanie środków m.in. na inwestycje zmierzające do poprawy jej stanu technicznego.
Wprowadzenie prywatnych inwestorów do sektora kolejowych przewozów towarowych skutkować będzie wzmocnieniem obecnie funkcjonujących spółek. W zakresie odnoszącym się do kolejowych przewoźników pasażerskich prywatyzacja przeprowadzana będzie z zachowaniem publicznego charakteru usług.
2. Jakie działania zamierza pan podjąć, aby powstrzymać likwidację połączeń kolejowych?
Organizowanie i dotowanie regionalnych przewozów pasażerskich, zgodnie z ww. ustawą o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji pp PKP, należy do zadań własnych samorządu województwa, a środki finansowe na te zadania określa corocznie ustawa budżetowa, w której na ten cel w tym roku przewidziano co najmniej 300 mln zł.
Ponadto koszty wykonywania przewozów pokrywane są z dotacji budżetowej z tytułu stosowania ulg ustawowych oraz wpływami ze sprzedaży biletów. Zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (DzU nr 96, poz. 591, z późn. zm.) regionalne przewozy pasażerskie mogą być także dofinansowywane z budżetów jednostek samorządu terytorialnego.
Jeśli uzyskane z tych źródeł środki nie pokrywają kosztów kursowania pociągów, przewoźnik jest zmuszony ograniczać nierentowne połączenia.
Spółka PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o. jako podmiot prawa handlowego w swojej działalności kieruje się rachunkiem ekonomicznym. W tym celu prowadzone są ciągle badania pociągów pod względem ich zapełnienia i w konsekwencji pociągi o najniższej frekwencji, a tym samym mające małe pokrycie kosztów przychodami, są wycofywane z rozkładu jazdy. Przewoźnik ma prawo odstąpić od wykonywania przewozów w części lub w całości, jeśli nie posiada środków na ich realizację.
Jednocześnie informuję, że w przygotowanym przez Zarząd PKP SA Programie dalszej restrukturyzacji i prywatyzacji Grupy PKP, który w najbliższym czasie rozpatrywany będzie przez Radę Ministrów, przewidywane są w obszarze regionalnych przewozów pasażerskich działania mające na celu ich dostosowanie do popytu i możliwości finansowych państwa, poprzez m.in. zmiany organizacyjne w spółce PKP Przewozy Regionalne, ograniczanie kosztów wykonywania tych przewozów oraz pozyskanie z innych źródeł niezbędnego kapitału na ich dofinansowanie. Natomiast w celu zachowania konkurencyjności kolejowych regionalnych przewozów pasażerskich wobec innych środków transportu w programie planowane są m.in. działania inwestycyjne, które obejmą modernizację lokalnych linii kolejowych, dworców oraz zakupy autobusów szynowych dla połączeń regionalnych i lokalnych. Realizacja tych planów zależała będzie jednak od sytuacji finansowej Grupy PKP.
Projekt nowej ustawy o transporcie kolejowym, aktualnie procedowany w Sejmie, stwarza także możliwość (art. 42) finansowania lub współfinansowania z budżetu państwa przedsięwzięć w zakresie rozwoju i prowadzenia przewozów pasażerskich, jeżeli wynika to z narodowych programów aktywizacji gospodarczej miast bądź regionów.
Z poważaniem
Podsekretarz stanu
Mieczysław Muszyński
Warszawa, dnia 21 lutego 2003 r.