Odpowiedź podsekretarza stanu

w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 2741

w sprawie niekorzystnych rozwiązań ustawowych zawartych w ustawie o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Krzysztofa Filipka z dnia 30 stycznia 2003 r., przekazaną pismem pana marszałka z dnia 6 lutego 2003 r., znak SPS-0202-2741/03, w sprawie obowiązujących od 1 stycznia br. zasad zawieszania i zmniejszania świadczeń wypadkowych w przypadku osiągania przez osoby uprawnione do tych świadczeń dodatkowych przychodów uprzejmie informuję, co następuje.

   Uchwalona przez Sejm RP w dniu 30 października 2002 r. ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (DzU nr 199, poz. 1673, z późn. zm.) wprowadziła zasadę, że renta z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową ulega zmniejszeniu lub zawieszeniu w razie osiągnięcia przychodu na analogicznych zasadach jak pozostałe świadczenia rentowe, a więc podlega takim samym rygorom na skutek osiągania przychodu.

   Zgodnie z ustawą zasada ta ma zastosowanie zarówno do nowych rent z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem lub chorobą zawodową oraz rent rodzinnych wypadkowych przyznanych na podstawie nowej ustawy, jak też do rent z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową przyznanych na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2002 r.

   Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową oraz renty rodzinnej podlega zawieszeniu w przypadku osiągania przychodu przekraczającego 130% przeciętnego wynagrodzenia. Osiąganie przychodu wyższego, ale nieprzekraczającego 130% tego wynagrodzenia spowoduje zmniejszenie renty.

   Zmniejszenie to jest równe kwocie, o jaką osiągany przychód przekracza 70% przeciętnego wynagrodzenia, z tym że nie może być wyższe od kwoty maksymalnego zmniejszenia tych świadczeń, która od 1 marca 2003 r. wynosi:

   - 382,36 zł - w przypadku renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,

   - 286,79 zł - w przypadku renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy,

   - 325,02 zł - w przypadku renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba.

   Zmniejszenie renty rodzinnej wypadkowej, do której uprawnionych jest kilka osób i jedna z tych osób (lub kilka) osiąga przychód w wysokości między 70% a 130% przeciętnego wynagrodzenia, następuje poprzez zmniejszenie części renty przysługującej osobie osiągającej przychód o kwotę przekroczenia - nie więcej niż o część maksymalnego zmniejszenia ustaloną proporcjonalnie do liczby osób uprawnionych.

   Jeżeli osiągany przychód nie przekracza 70% przeciętnego wynagrodzenia, świadczenie przysługuje w pełnej wysokości.

   Limity zarobkowe określone wskaźnikiem 130% i 70% przeciętnego wynagrodzenia od 1 marca 2003 r. wynoszą odpowiednio: 2893,10 zł i 1557,80 zł.

   Przy zbiegu prawa do świadczeń w myśl obecnie obowiązujących przepisów nadal jest możliwe pobieranie półtorakrotnego świadczenia, zgodnie z dokonanym przez świadczeniobiorcę wyborem - emerytura i połowa renty wypadkowej lub połowa emerytury i cała renta wypadkowa, pod warunkiem jednak, że nie osiąga się przychodu.

   Osoba osiągająca przychód bez względu na jego wysokość może pobierać tylko jedno wskazane przez siebie świadczenie. To wybrane świadczenie podlega rygorom zawieszalności na ogólnych zasadach. Należy zauważyć, że to wybrane świadczenia (emerytura lub renta) nie ulega zawieszeniu ani zmniejszeniu w związku z osiąganym przychodem, jeżeli osoba uprawniona do emerytury ukończyła 60 lat (kobieta) i 65 lat (mężczyzna). Oznacza to, że takie osoby mogą pobierać jedno całe świadczenie według swojego wyboru w pełnej wysokości bez względu na wysokość osiąganego przychodu (należy jednak pamiętać, że takie osoby muszą rozwiązać stosunek pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał pracę bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury).

   Sejm, uchwalając powszechne zasady zawieszania i zmniejszania świadczeń wypadkowych, wyszedł z założenia, że rodzaj uprawnienia do świadczenia rentowego nie może wpływać na sposób traktowania poszczególnych rencistów w zakresie możliwości łączenia pobierania świadczeń z uzyskiwaniem przychodów z pracy lub innej działalności.

   Projekt ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych zyskał pełną akceptację partnerów społecznych wyrażoną w uchwale nr 4 z 25 kwietnia 2002 r. przez Trójstronną Komisję do Spraw Społeczno-Gospodarczych.

   W dyskusji nad przyjęciem w całości projektu ustawy za ustawą opowiedziało się 361 posłów, przeciw ustawie głosowało 4 posłów, a 3 posłów wstrzymało się od głosu.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Krzysztof Pater

   Warszawa, dnia 27 lutego 2003 r.