Odpowiedź sekretarza stanu

w Ministerstwie Edukacji Narodowej

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 6854

w sprawie braku dotacji z budżetu MEN na organizowanie akcji letniej dla biednych dzieci przez ZHP oraz inne organizacje społeczne i wychowawcze

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pani poseł Renaty Szynalskiej w sprawie braku dotacji z budżetu Ministerstwa Edukacji Narodowej na organizowanie charytatywnych akcji letnich dla dzieci z najbiedniejszych rodzin przez organizacje społeczne i wychowawcze, w tym Związek Harcerstwa Polskiego, uprzejmie informuję.

   Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz kuratoria oświaty dysponowały w ubiegłych latach środkami finansowymi na zlecanie zadań państwowych jednostkom spoza sektora finansów publicznych oraz na pomoc dla dzieci i młodzieży z rodzin najuboższych, obejmującą także organizację letniego wypoczynku. Zadania te były zlecane różnym organizacjom na zasadzie wyboru najkorzystniejszej oferty, a dotacje polegały na ogół na częściowym dofinansowaniu zadań. Należy zaznaczyć, że w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości udzielania organizacjom, w tym ZHP, dotacji podmiotowych.

   Z prowadzonych analiz wynika, że w ramach zlecania zadań państwowych każdego roku Ministerstwo Edukacji Narodowej i kuratoria oświaty największe kwoty przeznaczają na dofinansowanie wypoczynku dzieci i młodzieży. Tą akcją objęte są w szczególności: dzieci i młodzież ze środowisk zagrożonych społecznie, rodzin ubogich, uczniowie o specjalnych potrzebach edukacyjnych, w tym niepełnosprawni, oraz dzieci i młodzież polonijna. Problemem ostatnich lat było zmniejszanie się puli środków finansowych przeznaczonych na zlecanie zadań jednostkom niepaństwowym, co miało również wpływ na dofinansowywanie akcji letniego wypoczynku.

   Jakkolwiek ogólnopolskie i regionalne zadania związane z akcją letniego wypoczynku zlecane są ponad 100 organizacjom, to od lat największym zleceniobiorcą w zakresie zlecania zadań związanych z letnim wypoczynkiem jest Związek Harcerstwa Polskiego. Należy dodać, że Ministerstwo Edukacji Narodowej współpracuje ze Związkiem Harcerstwa Polskiego nie tylko w zakresie organizacji wypoczynku dzieciom i młodzieży, ale również w realizacji wielu innych zadań.

   Należy zaznaczyć, że Ministerstwo Edukacji Narodowej i kuratoria oświaty wspierają działania związane z organizowaniem letniego wypoczynku dla dzieci i młodzieży przez organizacje pozarządowe w formie:

   - zlecania zadań państwowych związanych z organizowaniem letniego wypoczynku dla dzieci pochodzących z rodzin najuboższych,

   - zlecanie zadań państwowych jednostkom spoza sektora finansów publicznych na organizowanie wypoczynku dla dzieci i młodzieży.

   Dofinansowanie organizowania wypoczynku dla dzieci pochodzących z rodzin najuboższych wobec trudnej sytuacji ekonomicznej stało się istotną formą pomocy.

   W 2000 r. na kolonie dla dzieci z rodzin najuboższych przeznaczono środki finansowe w wysokości 16 595 000 zł w rezerwie celowej budżetu państwa nr 19. W oparciu o te środki przeznaczone na program zwalczania ubóstwa wśród dzieci i młodzieży opracowany został w 2000 r. ˝Prorodzinny program wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży˝. Programem objęto uczniów szkół podstawowych w całym kraju, którzy ze względu na trudną sytuację materialną rodziny nie mieli możliwości skorzystania z wyjazdu na kolonie i obozy organizowane na zasadach ogólnych, tj. za częściową lub całkowitą odpłatnością. Pełny koszt pobytu dziecka na tych koloniach został skalkulowany na poziomie 42 zł za osobodzień, a czas trwania turnusu 14 dni. Z tej formy wypoczynku w 2000 r. skorzystało ok. 30 000 dzieci najuboższych.

   W 2001 r. środki finansowe w wysokości 12 820 000 zł planowane na kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży ze środowisk najuboższych zostały przesunięte z rezerwy celowej (na etapie prac nad ustawą budżetową na 2001 r.) do budżetów poszczególnych wojewodów. Ministerstwo Edukacji narodowej w br. zaproponowało, aby w ramach omawianych środków organizacja wypoczynku dla tej grupy dzieci i młodzieży odbywała się wg wzorów wypracowanych w roku 2000.

   W ramach zlecania zadań państwowych Ministerstwo Edukacji Narodowej wydatkowało w 2000 r. na zadania związane z organizacją letniego wypoczynku 9 394 107 zł. W ramach tej kwoty Związek Harcerstwa Polskiego otrzymał dotacje finansowe w wysokości 1 120 208 zł.

   Kuratorzy oświaty w 2000 r. w ramach zlecania zadań państwowych jednostkom niezaliczanym do sektora finansów publicznych na organizację wypoczynku dzieci i młodzieży przeznaczyli środki finansowe w wysokości ponad 11 701 383 zł. Z dofinansowania skorzystało ok. 300 000 dzieci i młodzieży. Związek Harcerstwa Polskiego otrzymał na organizację akcji letniej 3 391 118 zł (co stanowiło ok. 31% ogółu środków).

   W 2001 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej w I edycji na dofinansowanie zdań związanych z organizowaniem wypoczynku dla dzieci i młodzieży przeznaczyło środki finansowe w wysokości 2 754 138 zł. W I edycji zlecania zadań wpłynęło ok. 200 wniosków dotyczących organizacji wypoczynku dla dzieci i młodzieży od ok. 100 organizacji i stowarzyszeń pozarządowych. Największymi zleceniobiorcami ministerstwa w zakresie zadań związanych z akcją letnią są obecnie takie organizacje, jak: Związek Harcerstwa Polskiego, Związek Harcerstwa Rzeczpospolitej, organizacje CARITAS, Szkolny Związek Sportowy, Ludowe Zespoły Sportowe, Towarzystwo Przyjaciół Dzieci, Polski Czerwony Krzyż, Zrzeszenie Studentów Polskich, Związek Młodzieży Wiejskiej.

   W ramach tej kwoty Główna Kwatera Związku Harcerstwa Polskiego otrzymała 614 070 zł na realizację wszystkich rodzajów zadań zleconych, z czego na organizację wypoczynku dzieci i młodzieży 504 000 zł.

   W 2001 r. kuratoria oświaty na wszystkie zadania państwowe dysponowały kwotą w wysokości 23 164 000 zł. Z informacji przesłanych do Ministerstwa Edukacji Narodowej wynika, że kuratorzy oświaty w ramach zlecania zadań państwowych na zorganizowanie akcji letniej, do 11 lipca br., przekazali Związkowi Harcerstwa Polskiego środki finansowe w wysokości 3 533 918 zł.

   Dziękuję pani poseł za troskę i zainteresowanie problemami dzieci najuboższych. Odpowiadając na postawione w interpelacji szczegółowe pytania, uprzejmie wyjaśniam.

   1. Ministerstwo Edukacji Narodowej zdaje sobie z tego sprawę, że pomoc organizacjom pozarządowym w organizowaniu akcji letniego wypoczynku jest bardzo ważna. Z tego powodu, w sytuacji dużych trudności finansowych, jakie wystąpiły w 2001 r., Ministerstwo Edukacji Narodowej potraktowało dofinansowanie organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży jako priorytet.

   2. Do 11 lipca br. Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz kuratoria oświaty, w ramach istniejących możliwości finansowych, przeznaczyły na dofinansowanie zadań związanych z letnim wypoczynkiem dzieci i młodzieży, realizowanych przez Związek Harcerstwa Polskiego, kwotę ponad 4 000 000 zł.

   Rozumiejąc, że nie jest to suma, która zaspokoi wszystkie potrzeby, uważam jednak, że Ministerstwo Edukacji Narodowej jako instytucja sektora finansów publicznych nie może dofinansowywać wypoczynku letniego, nie uwzględniając sytuacji budżetu państwa.

   Sekretarz stanu

   Krzysztof Kawęcki

   Warszawa, dnia 27 lipca 2001 r.