Odpowiedź ministra pracy i polityki społecznej

na interpelację nr 6964

w sprawie organizowania szkoleń lub kursów dla bezrobotnych przez powiatowe urzędy pracy

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przekazaniem przy piśmie z dnia 8 sierpnia 2001 r. (znak SPS-0202-6964/01) interpelacji pani poseł Renaty Szynalskiej w sprawie organizowania szkoleń lub kursów dla bezrobotnych przez powiatowe urzędy pracy poniżej podano odpowiedzi na zadane przez panią poseł pytania.

   Pytanie 1. Czy pan minister jest zdania, iż szkolenia lub kursy dla osób pozostających bez pracy prowadzone przez powiatowe urzędy pracy są najlepszym sposobem i lekarstwem w Polsce na walkę z bezrobociem?

   Szkolenia i kursy dla osób pozostających bez pracy stanowią tylko jedną z aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu. Celem szkolenia jest w szczególności:

   - zapewnienie umiejętności zawodowych osobom bez kwalifikacji,

   - dostosowanie struktury zawodowej siły roboczej do zmieniających się potrzeb gospodarki.

   Realizowane przez szkolenia cele nie upoważniają do stwierdzenia, że są one najlepszym sposobem i lekarstwem w Polsce na walkę z bezrobociem. Należy mieć świadomość, że organizowanie szkoleń nie powoduje bezpośrednio tworzenia nowych miejsc pracy, może natomiast istotnie zwiększyć szansę zatrudnienia bezrobotnych, a także zapobiegać zwolnieniom spowodowanym brakiem umiejętności (szkolenia w zakładzie pracy).

   Jednocześnie należy nadmienić, że urzędy pracy finansują szkolenia dla następujących osób:

   - bezrobotnych,

   - pracowników w okresie wypowiedzenia stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy,

   - zatrudnionych u przedsiębiorców, wobec których ogłoszono upadłość lub którzy są w stanie likwidacji, z wyjątkiem likwidacji w celu prywatyzacji,

   - otrzymujących świadczenie socjalne lub zasiłek socjalny na urlopie górniczym,

   - pobierających gwarantowany zasiłek okresowy z pomocy społecznej, aby tym samym dostosować ich kwalifikacje do wymagań pracodawców.

   W związku z likwidacją z dniem 1 stycznia 2000 r. systemu urzędów pracy i przekazaniem zadań dotyczących zatrudnienia i bezrobocia administracji samorządowej istnieje potrzeba określenia podstawowych form realizacji wybranych zadań przez publiczne urzędy pracy, w tym również dotyczących szkolenia bezrobotnych. Kwestie te, zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zostaną uregulowane w przygotowywanym obecnie rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej w tej sprawie.

   Pytanie 2. Czy pan minister nie uważa, iż obecnie prowadzone kursy i szkolenia przez powiatowe urzędy pracy dla bezrobotnych nie dostosowują ich kwalifikacji do obecnych wymogów rynku pracy?

   Prowadzone obecnie szkolenia przez powiatowe urzędy pracy pełnią istotną funkcję dostosowującą podaż zasobów pracy do popytu na pracę, o czym świadczy efektywność zatrudnieniowa prowadzonych szkoleń. Wskaźnik efektywności zatrudnieniowej prowadzonych szkoleń wynosi obecnie dla kraju ponad 60%, co oznacza, iż ponad 60% uczestników szkoleń otrzymuje stałe zatrudnienie w okresie 3 miesięcy po zakończeniu szkolenia.

   Urzędy pracy czynią starania, aby jeszcze bardziej zwiększyć efektywność prowadzonych szkoleń. W tym celu, tam gdzie jest to możliwe, zawierane są tzw. trójstronne umowy szkoleniowe pomiędzy powiatowym urzędem pracy, instytucją szkoleniową oraz zakładem pracy zgłaszającym zapotrzebowanie na pracowników o żądanych kwalifikacjach. Należy podkreślić, że efektywność szkoleń organizowanych w oparciu o umowy trójstronne osiąga z reguły wartość wynoszącą 80-90%.

   Jednocześnie, mając na uwadze zapewnienie prawidłowego funkcjonowania systemu kształcenia zawodowego i szkolenia bezrobotnych, podjęto w resorcie prace nad opracowaniem i powszechnym wdrożeniem w urzędach pracy w kraju w latach 2002-2006 monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych. Należy oczekiwać, że wdrożenie monitoringu pozwoli w szczególności na:

   - określenie odpowiednich kierunków szkoleń bezrobotnych,

   - bieżącą korektę poziomu, struktury i treści kształcenia zawodowego (dotyczy władz oświatowych oraz dyrekcji szkół),

   - usprawnienie poradnictwa zawodowego poprzez wskazanie zawodów deficytowych i nadwyżkowych,

   - usprawnienie pośrednictwa pracy poprzez uzyskanie informacji o planowanych ofertach pracy na rok przyszły,

   - ułatwienie realizacji programów specjalnych dla aktywizacji osób długotrwale bezrobotnych w celu promowania ich ponownego zatrudnienia.

   Uwzględniając wynikający z badań empirycznych pozytywny wpływ szkoleń zawodowych i podnoszenia kwalifikacji na szansę ponownego zatrudnienia bezrobotnych, a także dokonujące się szybko zmiany popytu na pracę pod względem kwalifikacyjnym i zawodowym (m.in. w związku z integracją Polski z Unią Europejską), należy oczekiwać, że szkolenia i przekwalifikowania zawodowe będą odgrywać coraz większą rolę w aktywnych programach rynku pracy w Polsce w najbliższych latach.

   Z poważaniem

   Minister

   Longin Komołowski

   Warszawa, dnia 28 sierpnia 2001 r.