Odpowiedź ministra pracy i polityki społecznej

na interpelację nr 6999

w sprawie braku możliwości identyfikacji w ZUS składek pracowników

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację z dnia 21 sierpnia 2001 r., znak: SPS-0202-6999/01, przesyłam uzgodnione z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnienia dotyczące poruszonych przez pana posła Seweryna Kaczmarka spraw:

   W wyniku przeprowadzonej w 1999 r. reformy ubezpieczeń społecznych na ZUS został nałożony obowiązek przekazywania części składki na ubezpieczenie emerytalne do, utworzonych w ramach tej reformy, otwartych funduszy emerytalnych.

   Przepływ środków odbywa się za pośrednictwem płatników składek i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do funduszy emerytalnych. Zasady rozliczeń, jakie obowiązują w systemie ubezpieczeń społecznych, są dość skomplikowane, a poprawne rozliczenie składek wymaga przekazywania właściwych i bezbłędnych informacji pomiędzy uczestnikami procesu rozliczeń. Wymieniona przez pana posła przyczyna - brak identyfikacji składki - jest tylko jednym z możliwych powodów, jakie zakłócają cały proces. Inne przyczyny to np. rozbieżności w danych otrzymanych od płatnika składek i funduszu emerytalnego oraz najprzeróżniejsze błędy popełniane przez płatników składek w dokumentach zgłoszeniowych, rozliczeniowych i płatniczych. Powoduje to, że co prawda wiadomo, dla jakiego ubezpieczonego przysłano składkę, ale nie można stwierdzić, że osoba ta jest członkiem OFE, albo, co zdarza się bardzo często, nie można dokonać prawidłowego rozliczenia składek przesłanych przez płatnika.

   Najistotniejszą sprawą w przepływie środków pomiędzy płatnikami, Zakładem i OFE stała się poprawność informacji zawartej na dokumentach rozliczeniowych, gdyż błędy uniemożliwiają określenie wysokości składki, jaką płatnik zamierzał przeznaczyć na każdego ubezpieczonego. Skorygowanie tej sytuacji jest możliwe tylko przez płatnika składek. Zakład po stwierdzeniu takiego błędu przesyła odpowiednie informacje do płatnika i oczekuje nadesłania korekt. Pragnę zwrócić uwagę, że przepływ pieniędzy działa zupełnie prawidłowo, w przypadku gdy dokumenty są wypełniane poprawnie.

   Dotychczas funkcjonujący w Zakładzie system rozliczeń umożliwiał poprawne rozliczenie kwot składek, w przypadku gdy zostały dostarczone poprawne informacje zarówno z OFE, jak i od płatnika składek. Wdrażany w chwili obecnej System Ewidencji Kont i Funduszy umożliwi rozliczanie dokumentów korygujących nadesłanych przez płatników składek. System ten w tej chwili pracuje równolegle z dotychczasowym systemem rozliczeń i powinien rozpocząć wysyłanie składek w ciągu najbliższych miesięcy. Głównym problemem nie są nieskuteczne procedury przepływu pieniędzy, tylko liczba spraw, jakie musi załatwiać Zakład w związku z błędami w nadesłanych dokumentach. Określenie precyzyjnej daty, od której wszystkie składki będą rozliczane poprawnie, jest niezwykle trudne, gdyż zależy to przede wszystkim od tego, kiedy uda się osiągnąć odpowiednio dużą wydajność Zakładu w wyjaśnianiu błędów w dokumentach i jednocześnie znacznie zmniejszyć liczbę błędów popełnianych przez płatników. Zakład podejmuje działania w obydwu kierunkach, niemniej nie można określić daty, kiedy nastąpi obsługa wszystkich spraw, gdyż reakcja płatników w poprawianiu błędów jest trudna do oszacowania.

   W związku z uruchomieniem Systemu Ewidencji Kont i Funduszy (SEKiF) została zintensyfikowana akcja informowania płatników o błędach oraz zostały podjęte działania służące poprawie jakości przesyłanych dokumentów (przekaz elektroniczny, obowiązek używania programu ˝płatnik˝, zwiększony zakres korekty dokumentów w Zakładzie itp.). W procesy te zaangażowano znaczną część Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, tak aby zminimalizować liczbę najbardziej typowych błędów, wyraźnie poprawić wiedzę ogólną płatników oraz wymóc poprawianie błędów. Podstawowym i szybkim sposobem na poprawę przepływu składek wydaje się doprowadzenie do znacznego zwiększenia liczby poprawnie wypełnianych dokumentów przez płatników, gdyż podejmowane działania dotyczące realizacji postępowań wyjaśniających, ze względu na ich dużą złożoność, są długotrwałe i pociągają za sobą poważne koszty.

   Odpowiadając na pytanie pana posła, pragnę poinformować, że system umożliwiający obsługę rozliczeń wraz z dokumentami korygującymi (SEKiF) powinien, według obecnych szacunków, rozpocząć wysyłać składki jeszcze w tym roku. Natomiast trudne jest do przewidzenia tempo, w jakim płatnicy będą poprawiać dokumenty i uczyć się eliminowania tych błędów przy ponownym wypełnianiu dokumentów. Mogę zapewnić, iż działania te są priorytetowe w działalności Zakładu.

   Z poważaniem

   Minister

   Longin Komołowski

   Warszawa, dnia 7 września 2001 r.