Odpowiedź ministra zdrowia

na interpelację nr 7066

w sprawie trudności związanych z potwierdzeniem przez kasy chorych skierowań na leczenie uzdrowiskowe

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pani poseł Renaty Szynalskiej przekazaną przy piśmie z dnia 12 września, znak: SPS-0202-7066/01, w sprawie trudności związanych z potwierdzeniem przez kasy chorych skierowań na leczenie uzdrowiskowe uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   Jednoznacznie należy stwierdzić, iż nie ma trudności z potwierdzaniem przez kasy chorych skierowań na leczenie uzdrowiskowe. Natomiast istniejące wskazania i przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego są podstawą do potwierdzenia zasadności leczenia uzdrowiskowego; są efektem pracy wybitnych znawców z poszczególnych specjalizacji klinicznych. Wskazania określają grupy chorób lub poszczególne choroby do leczenia w warunkach uzdrowiskowych. Wskazania wyodrębniają te choroby przewlekłe, które mogą być leczone metodami balneofizykalnymi i lekarze zakładają, że przyniosą dobre wyniki leczenia. Natomiast przeciwwskazania oznaczają te grupy chorób i jednostek chorobowych, które nie kwalifikują się do leczenia metodami uzdrowiskowymi. Niektóre z tych chorób nie mogą być leczone w uzdrowisku, ponieważ nie przynosi to żadnych korzyści lub może wywołać efekt niepożądany - choroby mogą ulec zaostrzeniu lub uogólnieniu.

   Wyodrębnienie wskazań i przeciwwskazań do leczenia uzdrowiskowego jest niezwykle trudne, gdyż często ta sama choroba różni się stadium zaawansowania. I tak na przykład przeciwwskazaniem do leczenia chorych w przebiegu choroby nowotworowej jest czynna choroba nowotworowa, natomiast stany po amputacji piersi, po zakończonym leczeniu uzupełniającym (chemioterapia, radioterapia) są wskazaniem do leczenia chorych w przebiegu choroby nowotworowej. Oceny zasadności skierowania dokonuje wyznaczony przez kasę chorych lekarz specjalista w dziedzinie balneoklimatologii i medycyny fizykalnej; jest to lekarz specjalista, który posiada wiedzę teoretyczną i praktyczną z zakresu balneologii i medycyny fizykalnej, a także zastosowania klinicznego metod balneofizykalnych w chorobach przewlekłych. Niepotwierdzenie skierowania wynika z faktu, iż leczenie uzdrowiskowe dla części chorych mogłoby wiązać się z pogorszeniem stanu zdrowia lub uaktywnieniem choroby, jak to może mieć miejsce w przypadku np. choroby nowotworowej, w stosunku do której rokowanie nie jest całkiem pewne i trudno przewidzieć, jakie zmiany mogą zajść podczas bodźcowego leczenia uzdrowiskowego.

   Wyjaśniam, że lista przeciwwskazań znajduje umocowanie w medycynie, a lekarz specjalista zobowiązany jest do kierowania się w swojej pracy zawodowej wytycznymi medycznymi opracowanymi przez wybitnych specjalistów z tego zakresu medycyny z renomowanych ośrodków akademickich i instytutów naukowo-badawczych w naszym kraju.

   Informuję, iż prof. dr hab. med. Irena Ponikowska, krajowy konsultant w dziedzinie balneologii, realizując przypisane zadania, działając we współpracy z towarzystwami medycznymi, wychodząc naprzeciw postępowi w medycynie ogólnej jak i w balneologii, podjęła się m.in. nowelizacji wskazań i przeciwwskazań do leczenia uzdrowiskowego. Efektem podjętych prac jest ˝Kompendium balneologii. Kierunki i wskazania do leczenia uzdrowiskowego˝. ˝Kompendium balneologii -- rekomendacje Krajowego Konsultanta˝ jest to opracowanie o charakterze standardu, porządkuje szereg zagadnień związanych z funkcjonowaniem współczesnego lecznictwa uzdrowiskowego w Polsce, w związku z tym zostanie przekazane do wiadomości wszystkim lekarzom i dyrektorom kas chorych jako zalecane przez Ministerstwo Zdrowia.

   Dodać należy, że postęp w medycynie ogólnej jak i w balneologii wpłynie na powstawanie nowych metod leczniczych, otworzą się nowe możliwości rozszerzenia zakresu usług medycznych w lecznictwie uzdrowiskowym, a to spowoduje kolejne zmiany we wskazaniach i przeciwwskazaniach leczniczych.

   Stąd, w odniesieniu do uwagi, iż ˝lista przeciwwskazań opracowana przez Krajowy Specjalistyczny Nadzór w dziedzinie Balneologii i Medycyny Fizykalnej nie ma podstawy prawnej w ustawie o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym˝ - wyjaśniam, że to są wskazania medyczne. Wyjaśniam także, że lekarz zgodnie z ustawą z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza (DzU nr 97, nr 28, poz. 152, ze zm.) ma obowiązek wykonywać zawód zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, (...) zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością. Lekarz przy potwierdzaniu zasadności skierowania jest zobowiązany posiłkować się wytycznymi w tym zakresie; zdaniem pani prof. Ireny Ponikowskiej ˝podobnie jak w całej medycynie tak i w lecznictwie uzdrowiskowym obowiązują zasady indywidualnego traktowania chorego, mają one właśnie m.in. tu zastosowanie (mowa o wykazie)˝.

   Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia, w tym przekazaną informację o nowych wytycznych krajowego konsultanta w dziedzinie balneologii (wrzesień 2001) - opracowane wskazania i przeciwwskazania (ogólne i szczegółowe w poszczególnych profilach) do leczenia uzdrowiskowego, wyrażam przekonanie, iż upowszechnienie wytycznych konsultanta krajowego jest wystarczającą formą, aby wspomagać lekarzy specjalistów w potwierdzaniu zasadności skierowania, a także chronić interesy pacjenta, tak aby zastosowane leczenie uzdrowiskowe służyło poprawie stanu zdrowia, a nie przeciwnie.

   Jeszcze raz podkreślam, iż nie ma trudności w potwierdzaniu przez kasy chorych skierowań na leczenie uzdrowiskowe; jednakże istnieją przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego, czyli wykaz chorób i jednostek chorobowych, które nie kwalifikują się do leczenia uzdrowiskowego, gdyż rozpoczęcie leczenia metodami uzdrowiskowymi może pogorszyć stan zdrowia pacjenta - może doprowadzić do zaostrzenia lub uogólnienia choroby.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Grzegorz Opala

   Warszawa, dnia 4 października 2001 r.