Odpowiedź ministra spraw wewnętrznych i administracji

na interpelację nr 38

w sprawie kontroli uchwał organów samorządu terytorialnego

   Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do pisma z dnia 8 listopada 2001 r. o sygn. SPS-0202-38/01, przekazującego interpelację posła na Sejm RP pana Stanisława Steca w sprawie kontroli uchwał organów samorządu terytorialnego, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

   Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t.: DzU z 1996 r. nr 13, poz. 74, z późn. zm.) organami nadzoru są prezes Rady Ministrów i wojewoda, zaś w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa. Z treści interpelacji wynika, że uchwała Rady Miejskiej w Środzie Wielkopolskiej z dnia 19 lutego 2001 r. w sprawie opłaty targowej została zbadana pod kątem zgodności z prawem i opublikowana przez wojewodę wielkopolskiego, a następnie Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu stwierdziła jej nieważność.

   Należy wskazać, że uchwały rady gminy w sprawie opłaty targowej podejmowane są na podstawie art. 19 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU nr 9, poz. 31, z późn. zm.). Stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (j.t.: DzU z 2001 r. nr 55, poz. 577, z późn. zm.) organem nadzoru właściwym do oceny takich uchwał jest regionalna izba obrachunkowa. Na mocy art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wójt lub burmistrz obowiązany jest do przedłożenia izbie uchwały rady w ciągu 7 dni od dnia jej podjęcia.

   Ogłoszenie uchwały rady gminy w sprawie opłaty targowej - jako aktu prawa miejscowego - jest odrębną kwestią. Stosownie do art. 42 ustawy o samorządzie gminnym akty tego typu podlegają ogłoszeniu na zasadach oraz w trybie określonym ustawą z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (DzU nr 62, poz. 718, z późn. zm.). Należy podkreślić, że tryb badania legalności uchwał organów gminy nie jest powiązany z trybem ich ogłoszenia. Uchwały rady gminy w sprawie opłaty targowej, podobnie jak inne akty prawa miejscowego, są ogłaszane w drodze publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Organem właściwym w powyższym zakresie jest wojewoda.

   Sytuacja przedstawiona przez pana posła w interpelacji, w której właściwy w sprawie organ nadzoru stwierdził nieważność uchwały rady gminy (aktu prawa miejscowego) ogłoszonej w dzienniku urzędowym, znajduje swoją przyczynę w ustawie o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Stosowanie do art. 3 tej ustawy akty tego typu ogłasza się niezwłocznie. Przepisy ustawy nie uzależniają publikacji uchwały od pozytywnego wyniku jej badania przez właściwy organ nadzoru pod kątem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 91 ust. 1 zd. 2 ustawy o samorządzie gminnym o nieważności uchwały w całości lub części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały. Ponadto w art. 13 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, stanowiącym katalog aktów podlegających publikacji w dzienniku urzędowym, nie ujęto rozstrzygnięcia nadzorczego w sprawie zgodności z prawem aktu prawa miejscowego.

   Reasumując, należy wskazać, że w świetle przepisów prawa organem nadzoru właściwym do zbadania legalności uchwały Rady Miejskiej w Środzie Wielkopolskiej z dnia 19 lutego 2001 r. w sprawie opłaty targowej była Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu. Organ ten, działając w ramach ustawowych kompetencji, orzekł o nieważności przedmiotowej uchwały, która w związku z powyższym nie powinna być wykonywana. Kompetencje wojewody wielkopolskiego w tym przypadku ograniczyły się wyłączenie do opublikowania uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego. Należy więc stwierdzić, że każdy z organów działał w ramach ustawowych kompetencji i nie doszło do dwukrotnego skontrolowania tej samej uchwały.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Krzysztof Janik

   Warszawa, dnia 29 listopada 2001 r.