Odpowiedź podsekretarza stanu

w Ministerstwie Edukacji Narodowej i Sportu

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 386

w sprawie zaniżania subwencji oświatowej

   Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do interpelacji pana posła Mieczysława Kasprzaka z dnia 14 stycznia br. w sprawie zaniżania subwencji oświatowych na 2002 r. dla miasta Jarosław, uprzejmie pana marszałka informuję.

   Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2002 (DzU nr 150, poz. 983, z późn. zm.) część oświatową subwencji ogólnej, po odliczeniu kwoty 1% rezerwy, rozdziela się między poszczególne gminy, powiaty i województwa według zasad ustalonych w drodze rozporządzenia z uwzględnieniem typów i rodzajów szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, stopni awansu zawodowego nauczycieli oraz liczby uczniów w tych szkołach.

   Ponadto uprzejmie informuję pana marszałka, że zgodnie z art. 34 ustawy, o której mowa wyżej, kwota części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego nie może być mniejsza niż 12,8% planowanych dochodów budżetu państwa. W projekcie ustawy budżetowej na 2002 r. kwota ta wynosi 22 318 178 tys. zł, co stanowi 15,5% planowanych dochodów budżetu państwa.

   Wstępne kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego na 2002 r. wyliczono na podstawie:

   - wysokości części oświatowej subwencji ogólnej określonej w projekcie ustawy budżetowej na 2002 r.,

   - projektu rozporządzenia ministra właściwego do sprawy oświaty i wychowania w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na 2002 r.,

   - wstępnych danych statystycznych (EN-8) o liczbie uczniów na rok szkolny 2001/2002 oraz danych dotyczących grupy uczniów niepełnosprawnych i uprawnionych do dowozu zawartych w sprawozdaniach GUS na rok szkolny 2000/2001.

   W związku z przyjętymi kryteriami wstępna kwota części oświatowej subwencji na 2002 r. dla miasta Jarosław została określona w wysokości 15 203 704 zł.

   Uprzejmie informuję pana marszałka, że w związku z korektą projektu budżetu państwa na 2002 r. planowana pierwotnie kwota części oświatowej subwencji ogólnej uległa, w stosunku do projektu poprzedniego rządu, zmniejszeniu o kwotę 500 000 tys. zł, co spowodowało konieczność ponownego naliczania wstępnych kwot części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego.

   Ponownie naliczona wstępna kwota części oświatowej subwencji ogólnej na 2002 r. dla miasta Jarosław ustalona została w wysokości 13 758 074 zł.

   Ostateczne kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego na 2002 r. naliczone zostaną ponownie na podstawie:

   - uchwalonej przez parlament Rzeczypospolitej Polskiej ustawy budżetowej na 2002 r., w której określona zostanie ostateczna wysokość subwencji oświatowej,

   - rozporządzenia ministra edukacji narodowej i sportu z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na 2002 r. (DzU nr 156, poz. 1822),

   - na podstawie bazy danych statystycznych GUS na rok szkolny 2001/2002,

   - wykazu zadań szkolnych i pozaszkolnych zweryfikowanych i potwierdzonych przez daną jednostkę samorządu terytorialnego.

   O wysokości przyznanej ostatecznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na 2002 r. jednostki samorządu terytorialnego poinformowane zostaną przez ministra finansów w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej.

   W rozporządzeniu przyjęto, że wynikowa kwota subwencji na zadania szkolne dla ucznia - dla danej jednostki samorządu terytorialnego - nie może być mniejsza niż 95%, ani większa iż 112% kwoty subwencji na ucznia na zadania szkolne w roku bazowym, a na zadania pozaszkolne nie może być mniejsza niż 95% ani większa niż 112% analogicznej kwoty roku bazowego.

   Uprzejmie informuję pana marszałka, że rozporządzenie, o którym mowa wyżej, wprowadza istotne zmiany naliczania w roku budżetowym 2002 części oświatowej subwencji ogólnej, i tak:

   - zmodyfikowano algorytmiczne naliczanie subwencji oświatowej dla tzw. biednych jednostek samorządu terytorialnego (dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów w gminach, w których dochód na 1 mieszkańca stanowi nie więcej niż 85% średniego dochodu na mieszkańca kraju liczonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych dla celów obliczenia kwoty wyrównawczej części podstawowej subwencji ogólnej,

   - podwyższono wartość wag algorytmu 2001 r. odnoszących się do uczniów szkół podstawowych i gimnazjów położonych na terenach wiejskich oraz uczniów szkół podstawowych i gimnazjów położonych na terenach miast do 5000 mieszkańców,

   - dążąc do dalszego wyrównania szans edukacyjnych uczniów wprowadzono wagę dla uczniów szkół ponadpodstawowych (ponadgimnazjalnych) na terenach wiejskich i w miastach do 5000 mieszkańców,

   - rozporządzenie utrzymuje wagi dotyczące racjonalizacji sieci szkół podstawowych i gimnazjów, które uzależnione są od odległości zamieszkania ucznia od szkoły obwodowej. Wagi te obejmują wyłącznie środki na dofinansowanie zwiększonych wydatków w zakresie dowozu uczniów do szkół, wynikających z racjonalizacji sieci szkolnej związanej z wdrażaną reformą systemu oświaty.

   Ponadto pragnę pana marszałka poinformować, że ważne znaczenie ma wyodrębniona z subwencji 1% rezerwa ustawowa, która będzie mogła być przeznaczona na finansowanie z budżetu państwa zadań oświatowych zgodnie z kryteriami, które ustali Zespół ds. Edukacji i Kultury Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego na 2002 r. Rezerwa ta pozwoli na korektę subwencji tym jednostkom samorządu terytorialnego, które na podstawie obiektywnie uzasadnionych przesłanek będą wymagały wsparcia w dostosowaniu do nowych uwarunkowań finansowania zadań oświatowych.

   Uprzejmie informuję pana marszałka, że wszystkie decyzje dotyczące zasad finansowania oświaty, w związku z wprowadzeniem reformy systemu oświaty, konsultowane są z Zespołem ds. Edukacji i Kultury Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.

   Pragnę również zaakcentować, że reforma oświaty będzie procesem długofalowym, w którym każdy kolejny etap będzie następstwem poprzedniego i zarazem przygotowaniem następnego. W następnych latach, zapewne przy mniejszych już ograniczeniach ekonomicznych, w budżecie państwa będą rezerwowane środki w wysokości zapewniającej sprawne wdrażanie kolejnych komponentów programowych i strukturalnych tej reformy.

   Przedstawiając powyższe, uprzejmie przepraszam pana marszałka za opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na interpelację pana posła Mieczysława Kasprzaka.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Tadeusz Sławecki

   Warszawa, dnia 15 lutego 2002 r.