Odpowiedź podsekretarza stanu

w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 468

w sprawie realizacji ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia

   W nawiązaniu do pisma pana marszałka z dnia 29 stycznia 2001 r. znak: SPS-0202-468/02, przy którym przekazana została interpelacja posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej pana Jana Zaworskiego w sprawie realizacji ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (DzU nr 73, poz. 764) w porozumieniu z ministrem środowiska i ministrem finansów pozwalam sobie przedstawić następujące wyjaśnienia tej sprawie.

   Odpowiadając na pytanie 1, kiedy w pełni zaczną być realizowane zapisy ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, uprzejmie informuję pana marszałka, że przepisy wymienionej ustawy są realizowane. Realizacja przepisów tej ustawy powierzona została starostom, którzy ją realizują w uzgodnieniu z właściwymi nadleśniczymi, wójtami, wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej i Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W realizacji tej ustawy uczestniczy także minister środowiska, minister finansów oraz minister rolnictwa i rozwoju wsi. Jednak podstawowymi jednostkami realizującymi przepisy ustawy będą starostowie oraz nadleśniczowie.

   Wszystkie wymienione organy administracji i podległe im jednostki organizacyjne podjęły w tym celu odpowiednie działania. I tak zgodnie z delegacjami ustawowymi:

   1) minister środowiska w porozumieniu z ministrem rolnictwa i rozwoju wsi wydał rozporządzenie z dnia 6 lutego 2002 r. w sprawie zasad współdziałania Lasów Państwowych ze starostami w zakresie sporządzania planów zalesiania i uproszczonych planów urządzania lasu, szkoleń, nadzoru nad wykonywaniem prac zalesieniowych oraz dostarczania sadzonek, biorąc pod uwagę roczne rozmiary zalesień, jakość gleb przeznaczonych do zalesienia, dobór gatunków drzew i krzewów na poszczególnych klasach gruntów. Rozporządzenie to zostało opublikowane w DzU nr 12 z 2002 r. i weszło w życie z dniem 15 lutego 2002 r.

   2) minister finansów w porozumieniu z ministrem rolnictwa i rozwoju wsi opracował projekt rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad rozliczania Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z właściwymi starostami w zakresie przekazywania środków finansowych na wypłaty ekwiwalentów, sposoby i terminy płatności, uwzględniając roczne rozmiary zalesień. Projekt rozporządzenia jest aktualnie w końcowej fazie uzgodnień międzyresortowych i również wkrótce zostanie ono podpisane i ogłoszone.

   Występujące aktualnie pewne trudności związane z wdrożeniem przepisów tej ustawy wynikają m.in. z braku obecnie wiążących danych o wysokości środków finansowych, jakie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będzie mogła przeznaczyć na wypłatę ekwiwalentów. Pragnę zauważyć, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa została wymienioną ustawą ustalona agencją płatniczą, ale środki na wypłaty ekwiwalentów będą pochodzić z budżetu państwa, nad którym Wysoka Izba jeszcze debatuje.

   Nie czekając na uchwalenie budżetu, agencja w planie finansowym na 2002 r. sporządzonym w końcu ubiegłego roku przewidziała na realizację ustawy kwotę 12 150 tys. zł.

   Tymczasem do dnia 8 lutego br. 1999 starostów zgłosiło do agencji zapotrzebowanie na bieżący rok na kwotę 23 940 tys. zł, gdyż rolnicy zadeklarowali w tych powiatach chęć zalesienia 31 930 ha gruntów.

   Pragnę zapewnić pana marszałka, że od strony logistycznej służba leśna jest przygotowana do sprawnej realizacji omawianej ustawy.

   Minister środowiska poinformował mnie, że nadleśniczowie są w stanie zapewnić terminowe opiniowanie wniosków składanych przez starostów przy ustalaniu ˝rocznych limitów zalesień˝, jak również są w stanie terminowo sporządzać plany zalesień gruntów. Pragnę wyjaśnić, że zgodnie z ustawą plany zalesień nadleśniczy sporządza dopiero po wydaniu przez starostę decyzji o przeznaczeniu gruntu rolnego do zalesienia i sporządzić go musi w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji. Okres ten zdaniem specjalistów jest wystarczający do sporządzenia planów.

   Otrzymałem również zapewnienie, że Lasy Państwowe na terenie całego kraju posiadają odpowiedni zapas sadzonek przeznaczonych do zalesienia gruntów w ramach zarówno bieżącej realizacji krajowego programu zwiększania lesistości, jak również na pokrycie zapotrzebowania wynikającego z ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Również wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, które dotychczas znacznie wspomagały zalesienia gruntów prywatnych, zapewniają odpowiednią ilość środków na pokrycie kosztów sadzonek oraz kosztów sporządzania planów zalesień, związanych z wdrożeniem tej ustawy.

   Odpowiadając na pytanie 2, czy w świetle przedstawionych powyżej informacji rząd przewiduje nowelizację przedmiotowej ustawy tak, aby określić w niej jednoznacznie, że ustawa ta dotyczy faktycznych rolników a nie pseudorolników, pragnę poinformować pana marszałka, że działania w tym zakresie są prowadzone. Jak mi wiadomo, przygotowywany jest obecnie poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, w którym przewiduje się m.in. wprowadzenie dla potrzeb tej ustawy definicji ˝gospodarstwa rolnego˝. Zdefiniowanie tego pojęcia pozwoliłoby wyeliminować próby wykorzystywania dobrodziejstwa tej ustawy przez osoby nieuprawnione.

   Niezależnie od tego resort rolnictwa prowadzi monitoring problemów, które zgłaszają starostowie, a które wyłaniają się w toku realizacji ustawy. Ma to na celu ustalenie jednolitej wykładni przepisów ustawy, którą resort przekaże wkrótce starostom.

   Odpowiadając na pytanie 3, czy możliwe jest usunięcie z ww. ustawy zapisu, który mówi o przekazywaniu środków finansowych na ten cel bez pośredników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a środki finansowe wprost przekazywać do budżetu starostów (w pytaniu nie sprecyzowano, kto ma być dysponentem środków budżetowych - minister finansów, minister rolnictwa i rozwoju wsi czy inny minister), po uzgodnieniu z ministrem finansów uprzejmie wyjaśniam, że propozycja taka nie wydaje mi się zasadna. Pragnę zauważyć, że chociaż teoretycznie możliwa jest taka nowelizacja przepisów ustawy, aby środki przekazywane były bezpośrednio na rachunek budżetu właściwego starosty, jednak przeciwko takiej propozycji przemawia fakt, iż środki, które starostowie mieliby otrzymywać, nie mają charakteru dotacji budżetowych w rozumieniu przepisów art. 52-54 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2002 (DzU nr 150, poz. 983, ze zm.). W trakcie nowelizacji ustawy należałoby więc przekonstruować przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. w taki sposób, by nie występowały sprzeczności między przepisami tej ustawy a przepisami ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (DzU nr 155, poz. 1014, ze zm.).

   Wydaje się jednak, że obecna konstrukcja przepisów w tym zakresie jest optymalna, gdyż zamiast obciążania rozliczaniem poszczególnych powiatów danego ministerstwa, powierzają one te zadania wyspecjalizowanej agencji.

   Podsekretarz stanu

   Kazimierz Gutowski

   Warszawa, dnia 15 lutego 2002 r.