Odpowiedź ministra skarbu państwa

na interpelację nr 711

w sprawie wpływu ministra skarbu państwa na politykę personalną w radach nadzorczych i zarządach, na przykładzie nadzwyczajnego walnego zgromadzenia PKN ˝Orlen˝ SA

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Artura Zawiszy złożoną w dniu 22 lutego 2002 r. dotyczącą ˝domniemanego nadużycia pozycji˝ ministra skarbu państwa podczas Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy PKN Orlen uprzejmie informuję, co następuje:

   NWZA PKN Orlen odbyło się 19 lutego 2002 r., na którym dokonano zmian w składzie rady nadzorczej koncernu oraz wyrażono zgodę na zawarcie joint-venture z Basell Europe Holding B.V., która ma pomóc Orlenowi w rozwoju części petrochemicznej na polskim rynku. Umowa ta wejdzie w życie, o ile zostaną spełnione określone warunki.

   Na wniosek Nafty Polskiej akcjonariusze zdecydowali, że powołanie spółki wraz z jej statutem wymaga zatwierdzenia przez nowo powstałą radę nadzorczą koncernu.

   Na zgromadzeniu akcjonariuszy zarejestrowały akcje następujące spółki:

Lp.

Nazwa Funduszu

% w kapitale

% głosów

1

AIG

0,9

0,9

2

BANKOWY

0,14

0,14

3

COMMERCIAL UNION

5,96

5,96

4

WARTA

1,43

1,43

5

ZURICH

0,48

0,48

6

ING NATIONALE NEDERLANDEN

4,29

4,29

7

DOM

0,24

0,24

8

ORZEŁ

0,19

0,19

9

POCZTYLION

0,42

0,42

10

ZŁOTA JESIEŃ

2,36

2,36

11

PIONIER

0,56

0,56

12

PZU

2,71

2,71

13

WARTA

1,43

1,43

14

EUROFUNDUSZ

0,05

0,05

   Na walne zgromadzenie nie zarejestrowały akcji m.in. OFE Allianz, Sampo, Polsat, Winterthur, Skarbiec Emerytura, Kredyt Bank i Ego, które wg informacji prasowych miały je w portfelach pod koniec 2000 r.

   Otwarte fundusze emerytalne zostały utworzone na podstawie ustawy ubezpieczeniowej przez powszechne towarzystwa emerytalne (PTE) w celu gromadzenia środków pieniężnych na wypłatę świadczeń emerytalnych dla jego członków. Przedmiotem działalności towarzystw jest zarządzanie aktywami ww. funduszy.

   Aktywa otwartego funduszu będzie przechowywał depozytariusz wybrany przez PTE i zatwierdzony przez Urząd Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi. Depozytariuszem może być np. bank, który musi posiadać zgromadzone środki własne o równowartości minimum 100 mln ecu. Nie może natomiast mieć on żadnych związków kapitałowych z powszechnym towarzystwem emerytalnym - organem funduszu. Funkcje depozytariusza może również pełnić Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych. W przypadku stwierdzenia prowadzenia przez PTE działalności, która narusza prawo, jest on zobowiązany niezwłocznie zawiadomić o tym UNFE. Działalność depozytariusza uniemożliwia ˝zniknięcie˝ choćby części aktywów funduszu.

   Kolejnym rozwiązaniem gwarantującym bezpieczeństwo środków wpłacanych przez wszystkich uczestników otwartego funduszu jest wymóg osiągnięcia minimalnej stopy zwrotu z inwestycji. Wszystkie działające na rynku towarzystwa inwestują pieniądze, osiągając mniejszy lub większy zysk. Sposób i kierunek inwestowania jest ustawowo narzucony towarzystwom przez ministra finansów i kształtuje się następująco:

   - 40% - w akcje spółek notowanych na giełdzie,

   - 15% - w jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych,

   - 20% - w depozyty bankowe i bankowe papiery wartościowe,

   - 10% w akcje NFI,

   - 10% - w obligacje i inne papiery wartościowe, depozyty, kredyty i pożyczki gwarantowane przez skarb państwa lub NBP,

   - 5% - w papiery wartościowe jednego emitenta,

   - 5% w papiery zagraniczne (pod ścisłą kontrolą ministra finansów).

   Towarzystwa mają zakaz inwestowania w instrumenty finansowe uznawane za ryzykowne, mimo iż przynoszą one duży zysk. Bez ograniczeń mogą natomiast inwestować w obligacje skarbu państwa.

   PTE działa w postaci spółki akcyjnej i jest ich tyle, ile otwartych funduszy, ponieważ w początkowym okresie jedno towarzystwo może zarządzać aktywami tylko jednego funduszu. Utworzenie otwartego funduszu wymaga zezwolenia Urzędu Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi (UNFE), który podlega bezpośrednio prezesowi Rady Ministrów.

   UNFE na bieżąco informuje o działalności OFE oraz kontroluje prawidłowość ich funkcjonowania. Jeżeli stwierdzi prowadzenie ww. działalności niezgodnie z przepisami ustawy, może nawet cofnąć zezwolenie na prowadzenie działalności. Nadzór i kontrolę nad działalnością ubezpieczeniową i działalnością pośredników ubezpieczeniowych sprawuje Państwowy Urząd Nadzoru Ubezpieczeń (PUNU).

   Jest to centralny organ administracji państwowej współpracujący z innymi instytucjami w zakresie kształtowania państwowej polityki ubezpieczeniowej oraz sprawuje nadzór nad działalnością towarzystw i zakładów ubezpieczeniowych (w tym zakładów emerytalnych).

   OFE nie ma obowiązku współpracy z ministrem skarbu państwa, co wynika z ustawy ubezpieczeniowej z dnia 28 lipca 1990 r.

   Jak widać z przytoczonej powyżej argumentacji zasady działania otwartych funduszy emerytalnych są w sposób szczegółowy i jasny określone przez przepisy prawa.

   Zatem nie ma możliwości, by OFE w jakikolwiek sposób, bez upublicznienia tego faktu, zawarły jakiekolwiek porozumienie w sferze sposobu głosowania na zgromadzeniu spółki, w której posiadają akcje.

   Artykuł, na który powołuje się pan poseł, zawiera domysły autora tego artykułu. Zawarta wypowiedź ministra skarbu państwa Wiesława Kaczmarka nie była przez niego autoryzowana i można przypuszczać, iż została ona sformułowana na podstawie szeroko rozumianych skojarzeń i inwencji autora artykułu zaczerpniętego z wywiadu, jaki minister skarbu państwa udzielił ˝Parkietowi˝ w dniu 19 lutego 2002 r. oraz wywiadu dla ˝Parkietu˝ z dnia 6 lutego 2002 r. oraz innych wywiadów, jakie udzielił minister.

   Minister skarbu państwa podkreśla z całą starannością, że nie zawierał żadnych porozumień z OFE.

   Ponadto jednoznacznie stwierdzam, iż zgodnie z obowiązującym prawodawstwem w tej kwestii minister skarbu państwa nie ma prawa ani możliwości do nakłaniania OFE do określonego działania.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Wiesław Kaczmarek

   Warszawa, dnia 21 marca 2002 r.