Odpowiedź ministra edukacji narodowej i sportu

na interpelację nr 724

w sprawie finansowania działań profilaktyczno-epidemiologicznych prowadzonych przez publiczny ZOZ dla Szkół Wyższych w Łodzi PLMA na rzecz słuchaczy Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców Uniwersytetu Łódzkiego

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na przekazaną przy piśmie SPS-0202-724/02 z dnia 28 lutego br. interpelację pana posła Krzysztofa Baszczyńskiego w sprawie rozwiązania luki prawnej w zakresie zagrożeń epidemiologicznych związanych z finansowaniem działań profilaktyczno-epidemiologicznych prowadzonych przez publiczny ZOZ dla Szkół Wyższych w Łodzi PLMA na rzecz słuchaczy Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców Uniwersytetu Łódzkiego, uprzejmie informuję.

   Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa zasady i tryb postępowania w zakresie zapobiegania i zwalczania chorób zakaźnych i zakażeń o ludzi, a w szczególności rozpoznawanie i śledzenie sytuacji epidemiologicznej oraz podejmowanie działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych celem unieszkodliwienia źródła zakażenia i przecięcia dróg szerzenia, w tym również uodpornienie osób wrażliwych na zakażenie, określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (DzU nr 126, poz. 1384). Weszła ona w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. z wyjątkiem art. 11., 12, 17. i 22. Z dniem wejścia jej w życie straciła moc wspomniana w interpelacji ustawa z dnia 13 listopada 1963 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych (DzU nr 50, poz. 279, z późn. zm.).

   Sprawa, której dotyczy interpelacja znana jest Ministerstwu Edukacji Narodowej i Sportu. Była ona przedmiotem wystąpień do Ministerstwa Zdrowia wskazujących na potrzebę stworzenia możliwości i określenia - zgodnie z właściwością i kompetencjami ministra właściwego do spraw zdrowia - jasnych zasad pozyskiwania przez zespoły opieki zdrowotnej środków na tego rodzaju działalność.

   Dostrzegając brak odpowiednich rozwiązań systemowych pozwalających na finansowanie kosztów leczenia cudzoziemców studiujących w Polsce, były minister edukacji narodowej zwrócił się w marcu 1999 r. z wnioskiem do ministra zdrowia o znowelizowanie ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153, z późn. zm.), które pozwoliłoby objąć opieką zdrowotną również studentów niebędących obywatelami polskimi. W połowie października 1999 r. Rada Ministrów przyjęła i przekazała do uchwalenia przez Sejm RP projekt ustawy o zmianie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, który m.in. przewidywał wprowadzenie do ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (DzU nr 65, poz. 385, z późn. zm.) upoważnienia dla ministra właściwego do spraw zdrowia do wydania, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego, rozporządzenia określającego tryb finansowania z budżetu państwa świadczeń zdrowotnych na rzecz osób nieposiadających uprawnień z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego, które nie będąc obywatelami polskimi, mogą podejmować i odbywać studia, uczestniczyć w badaniach naukowych i szkoleniach. Sejm rozpatrzył projekt tej ustawy i uchwalił w dniu 20 lipca 2001 r. ustawę o zmianie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz niektórych innych ustaw (DzU nr 88, poz. 961). W uchwalonej przez Sejm ustawie z niewiadomych ministerstwu przyczyn powyższa propozycja zawarta w rządowym projekcie ustawy nie została uwzględniona. Przyczyn tego nie wyjaśnił również przedstawiciel ministra zdrowia upoważnionego przez Radę Ministrów do reprezentowania stanowiska rządu w przedmiotowej sprawie w toku prac parlamentarnych.

   Obecnie brak jest nadal całościowego systemowego rozwiązania określającego uprawnienia i tryb finansowania z budżetu państwa świadczeń zdrowotnych na rzecz osób, które nie będąc obywatelami polskimi, mogą podejmować i odbywać studia, uczestniczyć w badaniach naukowych i szkoleniach w naszym kraju, co jest szczególnie ważne w przypadku cudzoziemców kształcących się w ramach umów międzynarodowych zawartych przez Polskę.

   Jednakże w zakresie świadczeń, których dotyczy interpelacja, wymieniona na wstępie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach tworzy, zdaniem Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu, wystarczające podstawy i uregulowania prawne do stosownych działań, w tym rozwiązania kwestii zasad finansowania świadczeń, o których mowa w ustawie, dla cudzoziemców podejmujących i odbywających studia w Polsce.

   Ustawa ta obejmuje bowiem - w przeciwieństwie do ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym - wszystkie osoby przebywające na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, nie określając wyjątków dla cudzoziemców w rozumieniu art. 37 ust. 2 Konstytucji RP. Ustawa rozstrzyga, kto ponosi w poszczególnych przypadkach koszty świadczeń zdrowotnych, w tym koszty badań, preparatów i koszty leczenia. W szeregu przypadków ustawa stanowi wprost o finansowaniu kosztów badań, szczepień i leczenia osób nieubezpieczonych z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia, oraz upoważnia tego ministra do określenia w drodze rozporządzenia trybu finansowania tych kosztów oraz zasad i trybu postępowania.

   Ustawa o chorobach zakaźnych i zakażeniach, w części dotyczącej zmian w przepisach obowiązujących, przepisach przejściowych i końcowych, w art. 37 wprowadziła również zmianę do ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym poprzez dodanie w art. 165 ust. 4 w brzmieniu: ˝4. Zasady i tryb finansowania z budżetu państwa kosztów świadczeń zdrowotnych związanych ze zwalczaniem chorób zakaźnych i zakażeń udzielanych na rzecz osób nieposiadających uprawnień z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego określają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (DzU nr 126, poz. 1384)˝.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Krystyna Łybacka

   Warszawa, dnia 15 marca 2002 r.