Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury

na interpelację nr 746

w sprawie systemów przekazywania danych teleinformatycznych PLC

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację posła na Sejm pana Mieczysława Kasprzaka w sprawie systemów przekazywania danych teleinformatycznych PLC (nr SPS-0202-746/02) oraz na interpelację posła na Sejm pana Grzegorza Gruszki w sprawie systemów przekazywania danych teleinformatycznych PLC (nr SPS-0202-934/02) uprzejmie informuję pana marszałka, że ze względu na ważność sprawy poprosiłem wszystkie istotne dla sprawy instytucje w Polsce o wyrażenie opinii na temat wprowadzenia w Polsce nowego rodzaju transmisji danych po liniach energetycznych przy korzystaniu z częstotliwości w zakresie 1 - 30 MHz przy stosowaniu modulacji cyfrowych. Były to instytucje jak niżej:

   1) minister obrony narodowej p. Jerzy Szmajdziński,

   2) minister środowiska p. Stanisław Żelichowski,

   3) minister spraw wewnętrznych i Administracji pan Krzysztof Janik,

   4) prezes Polskiego Radia SA pan Ryszard Miazek,

   5) prezes Polskiego Komitetu Normalizacyjnego pan Jerzy Marcinek,

   6) prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty pan Witold Graboś,

   7) dyrektor Instytutu Łączności pan Andrzej Wierzbicki,

   8) prezes Polskiego Związku Krótkofalowców pan Piotr Skrzypczak.

   Zebranie powyższych opinii było konieczne ze względu na złożoność problemu. Spowodowało to jednak opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi, za które przepraszamy. Pozwalam sobie zatem na udzielenie odpowiedzi na pytania stawiane przez pana posła w jego interpelacji:

   Pytanie 1. Czy zlecono przeprowadzenie odpowiednich badań placówce naukowej oraz opinii ekspertów z dziedziny łączności?

   Odpowiedź: Nie zlecono badań, opierając się na własnych specjalistach. Urząd Regulacji Telekomunikacji i Poczty, który wydał kilka eksperymentalnych pozwoleń na stosowanie nowej technologii, przyznaje, że urządzenia stosowane o nazwie RuPLUS oraz NtPLUS podlegają obowiązkowej ocenie zgodności z wymaganiami zasadniczymi, lecz aktualnie urządzenia te nie posiadają dokumentu ani znaku potwierdzającego spełnienie przez nie zasadniczych wymagań. URTiP zobligował co prawda w momencie wydawania pozwoleń (w roku 2001) spółkę Pattern Communications do uzyskania do 30.09.2002 r. odpowiednich dokumentów zezwalających na używanie urządzeń na terenie kraju, ale URTiP przyznaje, że w wiele miesięcy po wydaniu pierwszych pozwoleń nie jest wiadome czy spółka zleciła już wykonanie badań zgodnie z decyzją prezesa URTiP. Wiadomo natomiast, że spółka rozwija działalność marketingową i instaluje terminale u wielu klientów indywidualnych. URTiP oparł wydanie pozwoleń na użytkowanie jedynie na wynikach badań i obliczeń własnych ekspertów, gdyż w przedstawionej analizie nie powołuje się na żadne zewnętrzne instytucje ani autorytety.

   Pytanie 2. Czy zasięgnięto opinii ekspertów z dziedziny systemów łączności, ochrony środowiska i ekologii?

   Odpowiedź: Nie. URTiP polega w tych sprawach na własnych ekspertach (przeprowadza analizy zakłóceń pracy systemu, szkodliwości działania pól elektromagnetycznych). Jednocześnie przyznaje, że trudno jest dyskutować o szkodliwości dla zdrowia przy stałym przebywaniu w polu elektromagnetycznym o małym natężeniu wytwarzanym przez pracujące urządzenia PLC bez przeprowadzenia odpowiednich badań. Jednak nie przytacza na ten temat opinii ekspertów zewnętrznych, spoza URTiP. Aktualnie nieznane są również żadne wyniki badań informujące o szkodliwości stosowania tego typu przekazywania i transmisji danych.

   Pytanie 3. Czy sprawdzono jak powszechna jest technologia PLC w Unii Europejskiej i jaka jest tam opinia na ten temat?

   Odpowiedź: Przedmiotowa technologia przekazywania danych teleinformatycznych jest technologią zupełnie nową i w Unii Europejskiej nie dopracowano się jeszcze żadnych norm ani standardów. Do chwili obecnej nie zostały wydane dotychczas żadne normy przez europejskie instytucje standaryzacyjne (ETSI), których przedmiotem byłby system PLC w kształcie i o parametrach będących przedmiotem interpelacji. Z dotychczasowej praktyki stosowania systemu wydaje się, że jedynym szkodliwym efektem szerokiego stosowania systemów PLC może być ewentualne występowanie zakłóceń w pracy profesjonalnych systemów łączności działających w zakresie krótkofalowym.

   W tej materii zdecydowane stanowisko zajmują Ministerstwo Obrony Narodowej oraz Polski Związek Krótkofalowców - użytkownicy systemów łączności na falach długich, średnich oraz krótkich. Opierając się na dotychczasowych opiniach europejskich instytucji zajmujących się sprawami kompatybilności elektromagnetycznej, stwierdzają, że wprowadzenie w Europie, w tym w Polsce, systemów PLC szerokopasmowej transmisji danych teleinformatycznych za pośrednictwem przewodów zasilających 220V/50Hz stanowi zagrożenie dla wszystkich służb radiokomunikacyjnych wykorzystujących widmo częstotliwości w zakresie fal krótkich (3-30 MHz), a także fal średnich i długich, szczególnie dla wojskowych służb ruchomych i stałych, jak również dla dalekosiężnych łączności w służbie amatorskiej. MON w sprawie zagrożeń ze strony PLC jest w stałym kontakcie z Podkomitetem Zarządzania Częstotliwościami Kwatery Głównej Sojuszu Północnoatlantyckiego. Dla zaznaczenia wagi tych kwestii NATO podejmuje dla ich rozstrzygnięcia działania na forum międzynarodowych organów telekomunikacyjnych (Unia Europejska, Europejski Komitet Komunikacji Elektronicznej).

   Dodatkowo należy tutaj poinformować, że firmy zajmujące się propagowaniem przedmiotowego systemu PLC prowadzą szeroko rozwinięte prace naukowo-badawcze w tej dziedzinie i technologia transmisji jest ciągle ulepszana, co prowadzi do zmniejszania emisji szkodliwych pól elektromagnetycznych i lepszej kompatybilności urządzeń.

   Pytanie 4. Jaka jest opinia dotychczasowych użytkowników wskazanego systemu na temat jego bezpieczeństwa?

   Odpowiedź: Praktycznie żadna z opiniujących sprawę instytucji nie wypowiedziała się na ten temat jednoznacznie. Użytkowników systemów interesuje w zasadzie tylko ich prawidłowa praca w zakresie transmisji danych, a nie odnoszą się oni do spraw zakłóceń, nie dysponując odpowiednimi urządzeniami pomiarowymi.

   Wnioski.

   1. Ministerstwo Infrastruktury stwierdza, że przy wydawaniu pozwoleń na stosowanie i użytkowanie przedmiotowych systemów przekazywania danych teleinformatycznych, Urząd Regulacji Telekomunikacji popełnił szereg uchybień formalnych, a w szczególności:

   1.1. Nie wziął pod uwagę opinii instytucji europejskich (CEPT/ECC) oraz NATO na temat szkodliwości działania systemu.

   1.2. Przy dopuszczaniu do użytkowania zupełnie nowego technicznie systemu transmisji danych teleinformatycznych, budzącego szereg protestów kompetentnych instytucji europejskich oraz ogólnoświatowych, nie zwrócił się z prośbą o opinię do żadnej instytucji polskiej zajmującej się problemami kompatybilności elektromagnetycznej (Polski Komitet Normalizacyjny, Instytut Łączności czy chociażby komórka Ministerstwa Infrastruktury zajmująca się przedmiotowymi sprawami).

   1.3. Nie przeprowadził sam badań dotyczących działania systemu i jednocześnie nie kontroluje, czy takowe badania są prowadzone przez operatora (mimo że takowe badania zsotały zlecone przez prezesa URTiP w pozwoleniach).

   2. Główni użytkownicy zagrożonych pasm częstotliwości wyrażają zaniepokojenie, bazując na oficjalnych dokumentach, że przedmiotowe systemy stanowią zagrożenie dla odpowiednich służb, gdyż systemy te nie są kompatybilne z systemami łączności wykorzystywanymi przez te służby w ich pasmach częstotliwości pracy, a standardy oraz normy światowe i europejskie nie obejmują przedmiotowych systemów.

   Ministerstwo Infrastruktury podjęło następujące działania:

   1. Zwróciło się do Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty o wykonanie pomiarów emisji EM w rzeczywistych warunkach eksploatowania ww. systemów.

   2. Zwróciło się do Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty o nieudzielanie żadnych dalszych pozwoleń na pracę tego typu systemów i urządzeń do czasu jednoznacznego rozstrzygnięcia kwestii ewentualnych zakłóceń.

   3. Zwróciło się do prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z prośbą o zbadanie trybu podjęcia decyzji dotyczących wydania pozwoleń na eksperymentalną pracę systemów PLC w aktualnej formie technicznej.

   4. Zwróciło się do prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z prośbą o zlecenie wykonania ekspertyzy działania i kompatybilności aktualnie stosowanych urządzeń pracujących w systemach PLC.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Krzysztof Heller

   Warszawa, dnia 29 kwietnia 2002 r.