Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 919

w sprawie projektu rozporządzenia ministra zdrowia dotyczącego ustalenia limitów cen leków, materiałów diagnostycznych i sprzętu jednorazowego użytku, wydawanych ubezpieczonym bezpłatnie, za odpłatą ryczałtową lub częściową odpłatnością, a w szczególności w aspekcie leków i preparatów używanych przez chorych na cukrzycę

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej panów Przemysława Gosiewskiego, Krzysztofa Jurgiela, Bolesława Piechy i Zbigniewa Ziobry przekazaną przy piśmie z 18 marca 2002 r. (SPS-0202-919/02), dotyczącą rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie ustalenia limitów cen leków i materiałów medycznych wydawanych ubezpieczonym bezpłatnie, za opłatą ryczałtową lub częściową odpłatnością, a w szczególności w aspekcie leków i preparatów używanych przez chorych na cukrzycę, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, przesyłam informacje w tej sprawie.

   Uprzejmie informuję, że w wykonaniu przepisów ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. (DzU nr 28, z późn. zm.) minister zdrowia rozporządzeniami z 26 marca br. ustalił nowe wykazy leków refundowanych - wykaz leków podstawowych i zupełniających oraz wykaz chorób i wykaz leków i materiałów medycznych, które ze względu na te choroby mogą być przepisywane bezpłatnie, za opłatą ryczałtową lub częściową odpłatnością (DzU nr 28) oraz rozporządzeniem z 28 marca 2002 r. (DzU nr 33) ustalił limity cen leków i materiałów medycznych wydawanych ubezpieczonym bezpłatnie, za opłatą ryczałtową lub częściową odpłatnością.

   Jednocześnie wyjaśniam, że limity cen są ustalane dla leków i materiałów medycznych znajdujących się w wykazach leków refundowanych i posiadających tę samą nazwę międzynarodową oraz dla leków o różnych nazwach międzynarodowych, ale o analogicznym mechanizmie i zakresie działania terapeutycznego, ustalonych na podstawie najtańszego przedstawiciela w danej grupie. Lek lub materiał medyczny, który mieści się w limicie ceny, jest refundowany zgodnie ze stopniem odpłatności danego wykazu, a więc pacjent otrzymuje go bez dopłaty, do pozostałych z danej grupy, których ceny są wyższe od ustalonego limitu, obowiązuje dopłata, którą wnosi pacjent. Podkreślam, że w każdej grupie jest lek lub materiał medyczny, który mieści się w limicie ceny i pacjent otrzymuje go bez dopłaty.

   Obecnie przeprowadzona weryfikacja wykazów leków refundowanych dokonana została pod kątem obecności na nich preparatów o udowodnionej skuteczności i bezpieczeństwie stosowania, ujętych w ogólnie uznanych i stosowanych standardach postępowania medycznego. Podstawowymi argumentami decydującymi o utrzymaniu refundacji poszczególnych preparatów były ponadto koszty ich stosowania. Zmiany na wykazach leków refundowanych zostały opracowane w oparciu o opinie ekspertów powołanych przez ministra zdrowia w skład zespołu do spraw refundacji.

   Propozycje i sugestie konsultantów oparte były na publikowanych wynikach kontrolowanych badań klinicznych oraz standardach i wytycznych postępowania terapeutycznego. Poszczególne decyzje uwzględniały charakter leków oraz ich wpływ na wydłużenie życia, ratowanie zdrowia, poprawę jego jakości.

   Odnosząc się do poszczególnych pytań, uprzejmie informuję, co następuje.

   Cukrzyca oraz leki i testy paskowe stosowane w tej jednostce chorobowej znajdują się w wykazie leków i materiałów medycznych do przepisywania pacjentom cierpiącym na cukrzycę. Utrzymano dotychczasową odpłatność za doustne leki przeciwcukrzycowe, nie wprowadzono również zmian odpłatności za insuliny, jak również za testy paskowe, które będą nadal wydawane po wniesieniu opłaty ryczałtowej do wysokości limitu ceny. Za leki doustne, insuliny i testy paskowe, których ceny są wyższe od ustalonego limitu, obowiązuje dopłata. Wyjaśniam, że propozycje zmian dotyczyły zwiększenia odpłatności za testy paskowe dla osób ze zdiagnozowaną cukrzycą typu II.

   Proponowane zmiany odpłatności za testy były poparte opiniami specjalistów z zakresu endokrynologii i diabetologii, których zdaniem jedynie kontrolowanie cukrzycy leczonej insuliną (np. u kobiet w ciąży oraz dzieci i młodzieży) wymaga przeprowadzania bardzo częstych oznaczeń poziomu glukozy we krwi. U osób ze zdiagnozowaną cukrzycą typu II, zwłaszcza nieleczonych insuliną, oznaczenie poziomu glukozy we krwi powinno być wykonywane znacznie rzadziej.

   Jednakże wprowadzenie zróżnicowanej odpłatności za testy paskowe - innej dla grupy pacjentów leczonych insuliną i innej dla pacjentów leczonych doustnymi preparatami przeciwcukrzycowymi - możliwe będzie po przeprowadzeniu nowelizacji ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym w zakresie delegacji dla ministra zdrowia będącej podstawą do określenia wykazów leków refundowanych. Na mocy obecnie obowiązujących zapisów ustawowych realizacja takich zamierzeń nie jest możliwa.

   Odnośnie do danych dotyczących liczby chorych na cukrzycę informuję, że Ministerstwo Zdrowia zleciło Komitetowi Badań Naukowych przeprowadzenie kolejnych badań epidemiologicznych dotyczących cukrzycy w jej poszczególnych klasach diagnostycznych. Badanie zostało wykonane i przyjęte przez komisję KBN oraz opublikowane w Polskim Archiwum Medycyny Wewnętrznej w 2001 r. Podobne badania wykonano w Warszawie (KBN WARS - Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Diabetologii w Warszawie).

   Podaję niektóre liczby:

   - Liczba chorych na cukrzycę w Polsce wynosi ok. 2 mln. Z tej liczby na cukrzycę objawową, rozpoznaną i leczoną, choruje ok. 1 mln osób. Z tej liczby ok. 10% to osoby z cukrzycą typu I, a 90% to osoby z cukrzycą typu II. Liczba osób stale leczonych insuliną wynosi ok. 350 tys.

   - W subpopulacji osób z cukrzycą typu I, odsetek odchodzących na rentę można oszacować na 30-35%. W subpopulacji osób z cukrzycą typu II osoby w wieku przedemerytalnym najczęściej uzyskują przedwczesne świadczenia rentowe tak z powodu cukrzycy, jak i z powodu współistniejących chorób skojarzonych, szczególnie układu krążenia. Odsetek ten można ocenić na 20-25%.

   - Liczbę chorych na cukrzycę wykazujących jako powikłanie znacznie nasilone upośledzenie wzroku i ślepotę należy ocenić na 6 tys. (według danych PZN).

   - Liczbę osób z wszystkimi postaciami nefropatii cukrzycowej należy w typie I cukrzycy ocenić na 10%, a w typie II na ok. 7%. Liczba osób z niewydolnością nerek z powodu nefropatii cukrzycowej, wymagającej dializoterapii, wynosi 1300.

   - Liczba osób z niepełnosprawnością spowodowaną chorobą niedokrwienną kończyn dolnych stanowi ok. 8%.

   Jednocześnie pragnę panów zapewnić, że wszystkie zgłaszane wnioski, propozycje i opinie dotyczące refundacji leków i materiałów medycznych będą wnikliwie rozpatrywane przez powołany zespół specjalistów i w przypadkach uzasadnionych i potwierdzonych opinią konsultantów wprowadzane będą odpowiednie zmiany w wykazach leków refundowanych. Nowelizacja wykazów leków refundowanych będzie dokonywana co najmniej dwa razy do roku, a w przypadkach koniecznych - raz na kwartał.

   Sekretarz stanu

   Ewa Kralkowska

   Warszawa, dnia 17 kwietnia 2002 r.