Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 10089

w sprawie możliwości zwrotu pozostałej niewykorzystanej ulgi za wyszkolenie uczniów w momencie przejścia na emeryturę lub zaprzestania działalności gospodarczej przez rzemieślnika i przedsiębiorcę

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na wystąpienie Pana Wicemarszałka Sejmu Donalda Tuska z dnia 24.05.2005 r., przy którym załączono interpelację z dnia 11.05.2005 r., Pana Posła Jana Klimka w sprawie możliwości otrzymania zwrotu niewykorzystanej ulgi przyznanej z tytułu wyszkolenia uczniów, uprzejmie wyjaśniam.

   Od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2003 r. kwestie ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wyszkolenia uczniów, zwanej ulgą uczniowską - w zależności od formy opodatkowania regulowały przepisy art. 27c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176, z późn. zm.) lub art. 53 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 144, poz. 930, z późn. zm.).

   Zgodnie z tymi przepisami ulga przysługiwała osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą, w tym również w formie spółki prawa cywilnego lub osobowej spółki handlowej, z wyjątkiem spółki partnerskiej, uprawnionym na mocy odrębnych przepisów do szkolenia uczniów i zatrudniającym w ramach prowadzonej działalności pracowników w celu przygotowania zawodowego.

   Ulga uczniowska polega na obniżeniu podatku dochodowego o kwotę określoną w decyzji urzędu skarbowego. Obniżenie dotyczy podatku należnego za okres od miesiąca następującego po miesiącu, w którym urząd skarbowy wydał decyzję o przyznaniu ulgi.

   Od dnia 1 stycznia 2004 r. ww. przepisy dotyczące ulgi uczniowskiej zostały uchylone, z zachowaniem praw nabytych.

   W myśl art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 202, poz. 1956, z późn. zm.) podatnikom, którzy przed dniem 1 stycznia 2004 r. nabyli prawo do obniżki podatku dochodowego o kwotę ulgi uczniowskiej w zakresie i na zasadach określonych w art. 27c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004 r., a odliczenia te nie znalazły pokrycia w podatku dochodowym od osób fizycznych obliczonym za lata poprzedzające rok 2004, przysługuje prawo do dokonywania tych odliczeń na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004 r.

   Ponadto z ulgi nadal mogą korzystać podatnicy, którzy przed dniem 1 stycznia 2004 r. podpisali z uczniami lub szkołami stosowne umowy i rozpoczęli praktyczną naukę zawodu lub szkolenie w celu przygotowania zawodowego nie później niż w roku szkolnym 2003/2004.

   Analogiczne uregulowania dotyczące ulgi z tytułu wyszkolenia uczniów zawiera przepis art. 4 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. Nr 202, poz. 1958, z późn. zm.) w stosunku do podatników osiągających przychody opodatkowane w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych oraz w formie karty podatkowej.

   Z powyższych uregulowań wynika, że podatnik ma prawo do całkowitego wykorzystania ulgi na zasadzie praw nabytych. Istnieje bowiem możliwość jej realizacji niezależnie od formy opodatkowania osiąganych przychodów (dochodów) z pozarolniczej działalności gospodarczej. Nie traci on także prawa do przedmiotowego odliczenia w sytuacji, gdy zakończył prowadzenie działalności gospodarczej. Podatnik ma prawo do obniżenia podatku dochodowego także od dochodów z innych źródeł, np. z emerytury lub renty.

   W świetle obowiązujących przepisów brak jest jednak podstaw prawnych do bezpośredniego wypłacenia na rzecz podatnika środków finansowych odpowiadających kwocie przyznanej ulgi z tytułu wyszkolenia ucznia. Określony w przepisach mechanizm realizacji ulgi nie przewiduje możliwości regulowania ulgą uczniowską innych należności. W obecnym stanie prawnym realizacja ulgi uczniowskiej może polegać jedynie na obniżeniu podatku dochodowego.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Jarosław Neneman

   Warszawa, dnia 13 czerwca 2005 r.