Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Środowiska - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 10128

w sprawie niedostatecznych środków na funkcjonowanie państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej

   Wielce Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją Pana Posła Wiesława Wody w sprawie niedostatecznych środków na funkcjonowanie państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej przedstawiam poniżej wyjaśnienia odnośnie do kwestii poruszonych przez Pana Posła.

   Państwowa służba hydrologiczno-meteorologiczna (pshm), którą na mocy ustawy z dnia 18 lipca 2005 r. Prawo wodne pełni Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, zgodnie z ustawą winna być finansowana z budżetu państwa. Służba ta bowiem, zapewniając osłonę ludności i gospodarki przed zagrożeniami ze strony nadzwyczajnych zjawisk naturalnych oraz przed skutkami ich wystąpienia, wykonuje te zadania na rzecz i w imieniu państwa. Środki na ten cel powinny pochodzić głównie ze środków części budżetowej 22: Gospodarka wodna, będących w dyspozycji Ministra Środowiska

   Niestety, prawdą jest, iż w ostatnich latach notuje się jednak znaczne niedofinansowanie państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej ze środków budżetu państwa. Bezpośrednią przyczyną takiego stanu rzeczy jest fakt, iż limity wydatków przyznawane Ministrowi Środowiska na zadania z zakresu działu: gospodarka wodna z roku na rok są coraz mniejsze. Powoduje to narastanie problemów, nie tylko jeśli chodzi o możliwość zapewnienia funkcjonowania państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej, ale również w realizacji innych podstawowych zadań gospodarki wodnej.

   Rok 2005 jest szczególnie trudnym okresem realizacji zadań statutowych Ministra Środowiska. Kolejne obniżenie limitów wydatków z budżetu państwa do poziomu ok. 87% wydatków rzeczowych roku 2004 spowodowało, iż w chwili obecnej znaczna część zadań związanych np. z utrzymaniem obiektów hydrotechnicznych oraz zabezpieczeniem przeciwpowodziowym została ograniczona do minimum bądź nie jest realizowana. W takiej sytuacji nie ma już możliwości dokonywania jakichkolwiek przesunięć środków finansowych w ramach działu: gospodarka wodna. Zwiększenie finansowania któregokolwiek z zadań, np. utrzymania służby hydrologiczno-meteorologicznej, odbywałoby się bowiem kosztem niezrealizowania innych zadań statutowych Ministra Środowiska, także związanych z bezpieczeństwem ludzi i mienia.

   Coraz niższe finansowanie działalności pshm z budżetu państwa zderzyło się ze zwiększeniem kosztów utrzymania służby, wynikającym z przeprowadzonej głębokiej modernizacji państwowej służby, do której nawiązuje Pan Poseł w interpelacji. Chciałbym wyjaśnić w tym miejscu, iż o sukcesywnym wzroście kosztów, w miarę uruchamiania kolejnych zmodernizowanych systemów, zarówno Ministerstwo Środowiska jak i IMGW informowały od początku realizacji przedsięwzięcia.

   W tej sytuacji Minister Środowiska, doceniając wagę problemu, zwracał się w ostatnich latach o pomoc finansową do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i pomoc tę od 2002 r. uzyskiwał. Ponieważ jednak Narodowy Fundusz nie mógł pokryć w pełnej wysokości niedoboru danego roku, część płatności z tego tytułu była przenoszona na rok następny, co przy malejącym finansowaniu z budżetu państwa powodowało, iż coraz większy ˝dług˝ przechodził na rok następny. Konsekwencją takiej sytuacji był nawrót, w krótkim okresie, problemów z zapewnieniem bieżącego finansowania państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej.

   Dodatkowo, wobec znacznego zaangażowania środków NFOŚiGW na realizację zobowiązań Traktatu Akcesyjnego oraz wobec konieczności zapewnienia ich w postaci wkładu krajowego do funduszy unijnych, dalsze wsparcie ze środków Narodowego Funduszu działalności państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej musiało zostać ograniczone. W 2005 roku Narodowy Fundusz nadal dofinansowuje pshm, jednak środki, jakie mogą być przeznaczone na bieżącą działalność (poza uregulowaniem zaległości z 2004 roku), są dalece niewystarczające.

   Chciałbym zapewnić Pana Posła, iż stawiając za cel nadrzędny zapewnienie bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także aby nie dopuścić do wyłączenia z eksploatacji nowo wybudowanych systemów, a tym samym do zaprzepaszczenia w znacznej części nakładów poniesionych z kredytu Banku Światowego na modernizację państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej, podejmuję wszelkie, możliwe w obecnej sytuacji, działania dla pozyskania dodatkowych środków na pshm.

   Cały czas analizowane są możliwości zwiększenia dofinansowania działalności państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Na dzień dzisiejszy istnieje duże prawdopodobieństwo pozyskania na ten cel z NFOŚiGW dodatkowo blisko 4 mln zł.

   Został też przygotowany wniosek o przyznanie na potrzeby służby dodatkowych środków z rezerwy ogólnej budżetu państwa. Projekt uchwały Rady Ministrów w powyższej sprawie jest obecnie w trakcie uzgodnień międzyresortowych.

   Działania te mogą jedynie w sposób doraźny złagodzić problemy finansowe pshm w 2005 r.

   Uniknięcie podobnych problemów w latach następnych i możliwości zapewnienia ciągłości osłony hydrologiczno-meteorologicznej kraju upatruję w zapewnieniu środków na utrzymanie pshm w pełnej wymaganej wysokości z jednego źródła - budżetu państwa. W tej sytuacji w związku z prowadzonymi aktualnie pracami nad I etapem projektu budżetu państwa na 2006 r. zwróciłem się do Ministra Finansów z wnioskiem o uwzględnienie w budżecie państwa na 2006 r. rzeczywistych potrzeb w zakresie finansowania służby. Na tym etapie trudno jest jednak powiedzieć, jak wniosek ten zostanie rozpatrzony. Dziękując zatem Panu Posłowi za zainteresowanie kwestią finansowania państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej, której problemy są bliskie również Panu Posłowi, chciałbym zwrócić się z prośbą o dalszą aktywność w tym zakresie w kolejnych etapach prac nad ustawą budżetową na 2006 r.

   Z wyrazami głębokiego szacunku

   Podsekretarz stanu

   Andrzej Mizgajski

   Warszawa, dnia 17 czerwca 2005 r.