Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 10257

w sprawie wątpliwości interpretacyjnych w zakresie traktowania nieruchomości jako przedmiotu umowy leasingu finansowego

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Pana Posła Ryszarda Nowaka, przesłaną przy piśmie z dnia 17 czerwca 2005 r., w sprawie traktowania nieruchomości jako przedmiotu umowy leasingu, przedstawiam poniżej wyjaśnienia interesującej Pana Posła kwestii.

   Jak wynika z wystąpienia Pana Posła, sprawa dotyczy traktowania nieruchomości jako przedmiotu umowy leasingu finansowego. Wątpliwości wiążą się przede wszystkim z możliwością oddania w leasing, na podstawie umowy leasingu określonej w art. 17i ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, prawa użytkowania wieczystego gruntów. W ocenie Pana Posła istnieje taka możliwość.

   W przedłożonej interpelacji postawiono również pytanie odnoszące się do możliwości zawarcia umowy leasingu, na podstawie art. 17f updop, której przedmiotem będzie, jako całość, nieruchomość składająca się z budynków (budowli) oraz gruntu, na którym się one znajdują.

   Ponadto zdaniem Pana Posła R. Nowaka, na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług, sprzedaż prawa użytkowania wieczystego, dla celów podatku VAT, zrównana jest ze sprzedażą gruntów będących własnością sprzedającego.

   Podatek dochodowy do osób prawnych

   Zgodnie z art. 17a pkt 1 updop, dla celów podatku dochodowego od osób prawnych, przez umowę leasingu rozumie się ˝(...) umowę nazwaną w kodeksie cywilnym, a także każdą inną umowę, na mocy której jedna ze stron (...) oddaje do odpłatnego używania albo używania i pobierania pożytków na warunkach określonych w ustawie drugiej stronie, (...), podlegające amortyzacji środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, a także grunty.˝

   Przepis ten jednoznacznie zatem określa przedmiot umowy leasingu, który uprawnia do zakwalifikowania danej umowy do umów leasingu dla celów podatkowych. A zatem, aby umowa mogła zostać uznana za umowę leasingu, o której mowa w przepisach ustawy podatkowej, to jej przedmiotem mogą być wyłącznie:

   - podlegające amortyzacji środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne oraz

   - grunty.

   Jednocześnie art. 17i ust. 1 updop określa skutki podatkowe dotyczące umowy leasingu zawartej na czas oznaczony, której przedmiotem umowy są grunty. Ustawodawca w tym przepisie odnosi się jednak wyłącznie do leasingu gruntów, nie przewidując możliwości zastosowania tego przepisu do leasingu prawa użytkowania wieczystego. Należy odróżnić prawo (prawo wieczystego użytkowania gruntów) od przedmiotu tego prawa (gruntu).

   Przyjęcie zaproponowanej przez Pana Posła koncepcji o możliwości leasingu takiego prawa jest niezgodne z rozwiązaniami wynikającymi z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Rozwiązanie to byłoby sprzeczne nie tylko z wykładnią gramatyczną art. 17i ust. 1 updop, która jest podstawową metodą interpretacji przepisów, ale również z wykładnią systemową tej ustawy. Na uwadze należy mieć bowiem art. 16c pkt 1 updop, który to przepis odnosi się do gruntów i prawa wieczystego użytkowania gruntów. Jeżeli zatem ustawodawca zdecydował się w przepisach dotyczących amortyzacji na odrębne odniesienie się do gruntów i prawa wieczystego użytkowania gruntów, to przyjęcie, iż w art. 17i ust. 1 updop pod pojęciem ˝grunty˝ kryje się również prawo wieczystego użytkowania, jest nieprawidłowe.

   Tym samym nie można zgodzić się z poglądem Pana Posła, iż prawo wieczystego użytkowania gruntów może być przedmiotem umowy leasingu, o której mowa w art. 17i ust. 1 updop. Pragnę jednocześnie zwrócić uwagę, iż prawo wieczystego użytkowania nie może być w ogóle przedmiotem umowy leasingu, gdyż umowa ta może odnosić się wyłącznie do podlegających amortyzacji wartości niematerialnych i prawnych, a takie prawo nie podlega amortyzacji.

   Odnosząc się do drugiego pytania Pana Posła, czyli możliwości zawarcia umowy leasingu, na podstawie art. 17f updop, której przedmiotem będzie, jako całość, nieruchomość składająca się z budynków (budowli) oraz gruntu, na którym się one znajdują, pragnę zauważyć, iż przedmiotem umowy leasingu dla celów podatkowych określonej w powyższym przepisie mogą być wyłącznie środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne podlegające amortyzacji. Dla leasingu gruntów przewidziane są odrębne przepisy (art. 17i updop).

   Podatek od towarów i usług

   Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem Pana Posła, iż na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu zostało zrównane ze sprzedażą gruntu będącego własnością sprzedającego. Z brzmienia art. 7 ust. 1 tej ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że przez dostawę towarów rozumie się co do zasady przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

   Zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu nie stanowi zatem dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy VAT, gdyż nie daje praw do rozporządzania gruntem jak właściciel. Czynność ta jest świadczeniem usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy VAT podlegającym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zgodnie bowiem z tym przepisem przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

   Jednocześnie pragnę zauważyć, iż stawki podatku od towarów i usług właściwe dla czynności zbycia prawa wieczystego użytkowania gruntu, na którym stoją budynki lub budowle trwale z gruntem związane albo części takich budynków lub budowli, określają przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 97, poz. 970 z późn. zm.). Wskazać przy tym należy, że co do zasady w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki podatku właściwej dla tych budynków lub budowli, z wyjątkiem przypadku określonego przepisem § 8 ust. 1 pkt 12 tego rozporządzenia.

   Powyższe rozwiązanie w zakresie określenia stawek przy zbyciu prawa wieczystego użytkowania gruntu, na którym stoją budynki lub budowle trwale z gruntem związane albo części takich budynków lub budowli, według podobnej zasady, jak przy dostawie gruntu, na którym położone są budynki lub budowle albo ich części, było podyktowane ogólnymi regułami wynikającymi z przepisów ww. ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którymi w przypadku dostawy nieruchomości budynkowej trwale z gruntem związanej, gruntu nie wyłącza się z podstawy opodatkowania, co oznacza, że dostawa gruntu jest opodatkowana tak samo, jak położony na niej budynek. Ponieważ prawo użytkowania wieczystego jest w swojej istocie zbliżone do prawa własności, brak jest podstaw do różnicowania w opodatkowaniu obrotu prawem własności gruntu i prawem użytkowania wieczystego gruntu.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Jarosław Neneman

   Warszawa, dnia 8 lipca 2005 r.