Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Kultury - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 10529

w sprawie ochrony mogiły 22 żołnierzy Armii Krajowej we wsi Serwy, gmina Płaska, powiat augustowski

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pana Posła Józefa Laskowskiego w sprawie ochrony mogiły 22 żołnierzy Armii Krajowej i zakładników zamordowanych przez okupanta niemieckiego w czerwcu 1944 r. w miejscowości Serwy (gm. Płaska, pow. augustowski) uprzejmie informuję, że wspomniana sprawa od 2003 r. jest przedmiotem stałej troski Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku.

   Działka, na której znajduje się mogiła, jest obecnie własnością inwestora prywatnego Pana Włodzimierza Ciesłowskiego z Białegostoku, który początkowo proponował dokonanie ekshumacji i przeniesienie szczątków ofiar z ww. mogiły na cmentarz. Na działania te nie wyraziły zgody rodziny zamordowanych oraz przedstawiciele środowisk kombatanckich żołnierzy Armii Krajowej. Podlaski Urząd Wojewódzki ze swej strony w latach 2003-2004 kilkakrotnie powiadamiał Pana W. Ciesłowskiego, że zgodnie z ustawą z dnia 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych (Dz.U. nr 39, poz. 311 z późn. zm.) nadzór nad grobami i cmentarzami wojennymi należy do wojewody i wszelkie działania w omawianym zakresie powinny być uzgadniane z administracją rządową. Natomiast Rada OPWiM w pismach z marca i listopada 2003 r. wyraziła sugestię, aby w celu zapewnienia miejsca dla osób odwiedzających i sprawujących opiekę nad mogiłą była ona wydzielona z terenu działki oraz najbliższego otoczenia, tak aby zapewnić dojście do niej. Właściciel terenu w dalszym ciągu utrzymywał jednak, że obecna lokalizacja mogiły w samym środku wykupionego przez niego terenu nie pozwala na jej wydzielenie. Pan Ciesłowski podnosił również problem zapewnienia stałego dostępu do mogiły z powodu konieczności zamykania terenu działki, na której znajdują się obiekty przedsiębiorstwa turystyczno-rekreacyjnego.

   W czerwcu 2004 r. przy mogile odbyły się uroczystości 60. rocznicy egzekucji, jednak szansa na przełamanie impasu w tej sprawie pojawiła się dopiero obecnie. W trakcie kolejnego spotkania w dniu 21 czerwca br. z udziałem przedstawicieli Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego, starosty Augustowskiego Pana Franciszka Wiśniewskiego, wójta gminy Płaska Pana Bogdana Wysockiego oraz rodzin zamordowanych i kombatantów Armii Krajowej Pan W. Ciesłowski przedstawił mapy geodezyjne sporządzone w 1968 r. w skali 1:500 do ˝Projektu technicznego roboczego planu sytuacyjnego sieci wodociągowej - kanalizacyjnej na terenie Ośrodka Kolonijnego w Serwach˝. Z przedstawionych dokumentów wynikało, że zaznaczone na nich miejsce usytuowania mogiły odbiega od obecnej jej lokalizacji.

   W tej sytuacji, za zgodą wszystkich zebranych, wicewojewoda podlaski Pan Jerzy Półjanowicz wystąpił w lipcu br. do Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa z wnioskiem o przeprowadzenie prób sondażowych, które przy zastosowaniu metody odkrywkowej mają doprowadzić do ustalenia faktycznego miejsca pochówku szczątków ofiar. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, uwzględniając nowe okoliczności sprawy, niezwłocznie udzieliła dotacji w wysokości 5 000 zł na realizację planowanych prac. Prace te zostaną podjęte w najbliższym czasie. Obecnie należy oczekiwać, że podjęte działania pozwolą wkrótce doprowadzić do sytuacji, w której ten trudny problem zostanie rozwiązany z korzyścią dla wszystkich stron.

   Wyrazy szacunku

   Podsekretarz stanu

   Ryszard Mikliński

   Warszawa, dnia 17 sierpnia 2005 r.