Odpowiedź podsekretarza stanu

w Ministerstwie Edukacji Narodowej i Sportu

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 1054

w sprawie jednoznacznej interpretacji przepisów dotyczących wysokości dotacji przyznawanej ośrodkom rehabilitacyjno-edukacyjno-wychowawczym przez jednostki samorządu terytorialnego

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pani poseł Elżbiety Łukacijewskiej z dnia 8 kwietnia br. w sprawie interpretacji przepisów dotyczących finansowania niepublicznych ośrodków rehabilitacyjno-edukacyjno-wychowawczych, uprzejmie pana marszałka informuję:

   Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (DzU z 1996 r. nr 67, poz. 329, z późn. zm.) zapewnia dzieciom i młodzieży z różnymi niepełnosprawnościami organizowanie kształcenia i wychowania w różnych formach, w zależności od rodzaju i stopnia zaburzeń i odchyleń. Ustawa umożliwia podejmowanie różnorodnych działań mających na celu umożliwienie tym dzieciom nauki w dostępnym dla nich zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji oraz zapewnienie specyficznej pomocy i opieki stosownie do potrzeb rozwojowych i możliwości psychofizycznych (art. 71b ust. 1 i 2 ustawy).

   Zasady organizowania opieki nad uczniami niepełnosprawnymi, ich kształcenia w ogólnodostępnych i integracyjnych publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach oraz kształcenia specjalnego zostały szczegółowo uregulowane w zarządzeniu nr 29 ministra edukacji narodowej z dnia 4 października 1993 r. (DzUrz MEN nr 9, poz. 36). W myśl § 2 tego zarządzenia opieką, wychowaniem i kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawną ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, po zakwalifikowaniu do kształcenia specjalnego przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną lub inną poradnię specjalistyczną.

   Przepis art. 71b ust. 5 ustawy o systemie oświaty stanowi, że starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka niepełnosprawnego posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, za zgodą rodziców - zapewnia odpowiednią formę kształcenia, w tym również w placówce niepublicznej, jeśli została założona zgodnie z wymogami zawartymi w art. 82 ustawy o systemie oświaty i została zarejestrowana w wykazie (od 1 stycznia 1999 r.) odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego jako niepubliczna placówka systemu oświaty.

   W niepublicznych ośrodkach rehabilitacyjno-wychowawczych praca prowadzona jest głównie z dziećmi i młodzieżą, która z powodu stopnia swojej niepełnosprawności nie może uczęszczać do publicznych szkół i placówek oświatowych.

   Za spełnianie obowiązku szkolnego uznaje się także udział dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim (w wieku od 3 do 25 lat) w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych (art. 16 ust. 7 ustawy o systemie oświaty), organizowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia ministra edukacji narodowej z dnia 30 stycznia 1997 r. w sprawie zasad organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim (DzU nr 14, poz. 76).

   Dzieci i młodzież z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym oraz z niesprawnościami sprzężonymi mogą spełniać obowiązek szkolny w ośrodkach rehabilitacyjno-wychowawczych prowadzonych przez stowarzyszenia na podstawie art. 16 ust. 8 ustawy o systemie oświaty, jeśli uzyskają zgodę dyrektora szkoły macierzystej. Przepis ten nakłada jednocześnie na dyrektora szkoły obowiązek określenia warunków, jakie powinny być spełnione przez innego organizatora kształcenia i wychowania.

   Tryb i zasady kwalifikowania i kierowania dzieci i młodzieży do udziału w zajęciach określają przepisy rozporządzenia ministra edukacji narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania (DzU nr 13, poz. 114).

   W placówkach prowadzonych przez stowarzyszenia dzieci i młodzież z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim oraz z upośledzeniem umysłowym i sprzężonymi niesprawnościami realizują obowiązek szkolny na podstawie art. 2 pkt 5 ustawy o systemie oświaty, zmienionego ustawą z dnia 21 stycznia 2000 r. (DzU nr 12, poz. 136), oraz art. 16 ust. 7, art. 16 ust. 8 i art. 90 ust. 3a ww. ustawy o systemie oświaty.

   Niepubliczne placówki zapewniające rewalidację, opiekę i wychowanie dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami otrzymują dotację z budżetu powiatu (art. 90 ust. 3a wymienionej ustawy), a w przypadku niepublicznych ośrodków umożliwiających realizację obowiązku szkolnego dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim (o których mowa w art. 16 ust. 7 ustawy), a także dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, w wysokości równej średnim wydatkom bieżącym ponoszonym na jednego wychowanka w publicznym specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, pod warunkiem że osoba prowadząca placówkę przedstawi organowi właściwemu do udzielania dotacji, nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji, planowaną liczbę wychowanków. Dotyczy to także dzieci z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim oraz z upośledzeniem umysłowym i niesprawnościami sprzężonymi realizujących obowiązek szkolny w niepublicznych ośrodkach rehabilitacyjno-wychowawczych.

   Stowarzyszenia prowadzące ośrodki dla dzieci z głębokim upośledzeniem umysłowym informowały resort edukacji, że nie wszystkie jednostki samorządu terytorialnego dostosowały wysokość dotacji dla niepublicznych ośrodków rehabilitacyjno-wychowawczych.

   Na podstawie tych informacji, w celu zapewnienia standardów określonych w rozporządzeniu (DzU nr 14 z 1997 r., poz. 76) jak również wyraźnego wskazania, że dla dzieci z ww. ośrodków nalicza się wyższe środki finansowe, minister edukacji narodowej i sportu w rozporządzeniu z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej w roku 2002 (DzU nr 156, poz. 1822) po raz pierwszy wprowadził odrębną wagę dla wychowanków ośrodków rehabilitacyjno-wychowawczych (P29 = 6,000).

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Tadeusz Sławecki

   Warszawa, dnia 13 maja 2002 r.