Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 10559

w sprawie osób poszkodowanych przez wymiar sprawiedliwości, protestujących pod budynkiem Sądu Okręgowego w Łodzi

   Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do wystąpienia Pana Marszałka z dnia 5.08.2005 r. nr SPS-0202-10559/05, przy którym została załączona interpelacja Pana Posła Waldemara Borczyka w sprawie osób poszkodowanych przez wymiar sprawiedliwości protestujących przed budynkiem Sądu Okręgowego w Łodzi, skierowanego do Prezesa Rady Ministrów Pana Marka Belki, a przekazanego przez Pana Premiera Ministrowi Sprawiedliwości Panu Andrzejowi Kalwasowi do udzielenia odpowiedzi, uprzejmie informuję, co następuje:

   Wobec niewskazania przez Pana Posła osób i spraw, których dotyczy interpelacja, nie jest możliwe udzielenie jednoznacznych wyjaśnień. Zwrócono się zatem do Prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi i z uzyskanych informacji wynika, że protestujący przed gmachem tego Sądu kwestionują w istocie prawomocne orzeczenia sądowe, które wydawali różni sędziowie w obydwu instancjach, a w niektórych sprawach także sędziowie Sądu Najwyższego, i stąd też nie można uznać za zasadne zarzutów, że wszyscy byli skorumpowani i działali na ich szkodę.

   Sugestie Pana Posła, iż korzystne wyroki dla przeciwników procesowych osób protestujących zostały uzyskane za pomocą przestępstwa, bez jego uprawdopodobnienia, mogą być rozważane jedynie w sferze gołosłownych pomówień.

   Swoista interpretacja Pana Posła dotycząca zasady niezawisłości sędziowskiej wyrażonej w art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych z dnia 27.07.2001 r., określającej kompetencje prezesów sądów budzi zdziwienie. Zgodnie bowiem z art. 9 i 39 tej ustawy - zwierzchni nadzór nad działalnością administracyjną sądów powszechnych sprawuje Minister Sprawiedliwości osobiście oraz przez właściwe służby nadzoru, w tym przez prezesów sądów, lecz czynności z zakresu tego nadzoru nie mogą wkraczać w dziedzinę, w której sędziowie są niezawiśli. Natomiast nadzór nad działalnością sądów w zakresie orzekania sprawuje, zgodnie z art. 7 cytowanej ustawy Sąd Najwyższy.

   Twierdzenie Pana Posła, że prezesi sądów powinni czuwać nad jakością orzecznictwa, a skoro tak się nie dzieje, to znaczy, że jest to ˝układ czysto towarzyski˝ jest ze wszech miar błędne.

   Ogólnikowe zarzuty protestujących, iż prawomocne rozstrzygnięcia ich niesatysfakcjonujące są niezgodne z prawem, nie mogą być oceniane w trybie skargi administracyjnej. Do tego celu służą skargi procesowe o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, składane do sądu stosownie do przepisów art. 4241-42412 K.p.c., lub o wznowienie postępowania, jeżeli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 399-4161 K.p.c. Istnieje również możliwość dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa, po wykazaniu zaistnienia szkody.

   Jeżeli orzeczenie nie zostało wzruszone w żadnym przewidzianym trybie procesowym i jest już prawomocne, to w takim przypadku w myśl art. 365 § 1 kpc wiąże ono nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby.

   Protestujący przed budynkiem Sądu Okręgowego w Łodzi, jak ustalono, korzystali w zasadzie z pomocy pełnomocników procesowych i to ustanawianych z urzędu, lecz mimo to zarzucają zarówno im, jak i sędziom, że są niedouczeni, stronniczy, przekupni.

   Wśród osób protestujących przed Sądem Okręgowym w Łodzi, jak wynika z informacji Prezesa tego Sądu, byli, między innymi:

   - Pani Jolanta Kamińska, z udziałem której toczyła się przed Sądem Rejonowym dla Łodzi-Śródmieścia sprawa sygn. V Ns I 589/99 o zasiedzenie. Postępowanie w niej zostało zakończone w dniu 23.10.2002 r. postanowieniem stwierdzającym zasiedzenie i orzeczenie to uprawomocniło się bez kontroli instancyjnej wobec odrzucenia apelacji na skutek nieuiszczenia należnej opłaty.

   Także kolejna sprawa o sygn. III Ns 273/00/2 toczyła się z udziałem Jolanty Kamińskiej z wniosku Danuty i Zdzisława Sobczyk o zasiedzenie nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. Huta Jagodnia 9. Postanowieniem z dnia 30.06.2004 r. uwzględniono wniosek i Sąd Okręgowy w Łodzi, mimo apelacji Pani Jolanty Kamińskiej, w dniu 2.11.2004 r. za sygn. III Ca 1031/04, także ją oddalił, a ustanowiony dla niej pełnomocnik z urzędu odmówił wniesienia kasacji.

   W tej ostatniej sprawie nie upłynął jeszcze termin do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 4246 K.p.c.) i z tego uprawnienia protestująca mogłaby skorzystać;

   - Pani Jolanta Skrobska, z udziałem której toczyła się przed Sądem Rejonowym w Łodzi za sygn. V Ns I 279/95 sprawa o zniesienie współwłasności nieruchomości i została ona postanowieniem z dnia 27.06.1996 r. zakończona zgodnie z wnioskiem. B. Sąd Wojewódzki w Łodzi, po rozpoznaniu apelacji w dniu 23.07.1997 r. za sygn. III Ca 1039/96 zmienił zaskarżone orzeczenie, podwyższając wysokość spłaty zasądzonej na rzecz Pani Jolanty Skrobskiej.

   Wniesiona skarga o wznowienie postępowania została postanowieniem Sądu Okręgowego w Łodzi z 8.09.1998 r. sygn. III Ca 375/98 oddalona, a Sąd Najwyższy w dniu 6.04.2000 r. kasację również oddalił, a zatem w tej sprawie zostały już wyczerpane wszystkie przewidziane prawem środki odwoławcze;

   - Pan Ryszard Candrowicz, który wniósł do Sądu Rejonowego w Zgierzu powództwo przeciwko gminie Aleksandrów Łódzki o przywrócenie naruszonego posiadania, lecz wyrokiem z 30.11.1999 r. sygn. I C 185/99 powództwo to oddalono. Mimo zaskarżenia orzeczenia apelacją Sąd Okręgowy w Łodzi w dniu 4.04.2000 r. w sprawie sygn. III Ca 285/00 także ją oddalił. Sądy obu instancji stwierdziły bowiem brak legitymacji procesowej po stronie pozwanej.

   Zakończona jest także kolejna sprawa Sądu Rejonowego w Zgierzu sygn. I C 417/04 z powództwa Małgorzaty Rogackiej przeciwko Ryszardowi Candrowiczowi o ochronę posiadania. Wydany w dniu 19.08.2005 r. wyrok nie jest jeszcze prawomocny. Tym rozstrzygnięciem Sąd nakazał Panu Ryszardowi Candrowiczowi przywrócenie powódce posiadania części działki gruntu położonej we wsi Słowak gm. Aleksandrów Łódzki, oznaczonej nr 66, na odcinku od granicy pomiędzy działkami 70 i 71 do granicy pomiędzy działkami 69/5 i 69/1 poprzez wyrównanie odcinka działki nr 66 o szerokości 2 m i 10 cm. Jeżeli zostanie wniesiona apelacja w tej sprawie, sąd II instancji podda ocenie powyższe orzeczenie;

   - Pani Danuta Jaskóła, przeciwko której i Mariuszowi Jaskóła oraz Agnieszce Golenia i Annie Kamińskiej toczyło się przed Sądem Rejonowym w Brzezinach za sygn. I C 89/96 postępowanie z powództwa Leszka i Heleny małżonków Maślakiewicz o ustalenie zakresu służebności i zapłatę, zostało zakończone wyrokiem w dniu 22.05.1998 r. Był on skontrolowany, na skutek apelacji obu stron, przez ówczesny Sąd Okręgowy w Skierniewicach i w dniu 9.03.1999 r. za sygn. I Ca 23/99 apelacje zostały oddalone.

   Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania kasacji powodów i Pani Danuty Jaskóły - postanowieniem z dnia 8.11.2001 r. sygn. II CKN 1074/99, a więc w tej sprawie brak jest już podstaw prawnych do ewentualnej zmiany orzeczenia.

   Przed Sądem Okręgowym w Łodzi była też rozpoznawana sprawa z powództwa Pani Danuty Jaskóły i Pana Zdzisława Lewego przeciwko Danucie Gortat i Towarzystwu Ubezpieczeniowemu o zapłatę 50 000 zł. W dniu 15.04.2005 r. za sygn. II C 1334/04 zapadł wyrok oddalający powództwo, który nie jest jeszcze prawomocny z uwagi na zaskarżenie go apelacją przez Danutę Jaskółę.

   Tenże Sąd Okręgowy za sygn. akt XVII Ko 57/04 ustanowił dla Pani Danuty Jaskóły i Zdzisława Lewego obrońcę z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Rejonowego w Brzezinach, sygnatura II K 37/00 (poprzednia sygn. II K 125/99). Pierwotnie w tej sprawie oskarżonymi o czyn z art. 158 § 1 K.k., byli: Danuta Jaskóła, Zdzisław Lewy oraz Helena Maślakiewicz i Leszek Maślakiewicz. Postępowanie to zostało umorzone postanowieniem z 22.02.2000 r., lecz w wyniku zażalenia Heleny i Leszka Maślakiewiczów Sąd Okręgowy uchylił je w stosunku do nich i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy po ponownym rozpoznaniu sprawy za sygn. II K 37/00 wyrokiem z dnia 29.11.2000 r. uniewinnił Helenę i Leszka Maślakiewiczów, a wobec pozostałych oskarżonych - Danuty Jaskóły i Zdzisława Lewego, którzy nie zaskarżyli postanowienia o umorzeniu postępowania - uprawomocniło się ono w I instancji.

   Wyznaczony z urzędu obrońca nie znalazł podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w tej sprawie, a kolejna prośba Państwa Danuty Jaskóły i Zdzisława Lewego o wyznaczenie nowego obrońcy z urzędu w celu sporządzenia takiego wniosku nie została już uwzględniona.

   Prokurator Generalny może zbadać zasadność umorzenia tego postępowania, lecz jedynie w trybie przepisów o postępowaniu kasacyjnym, jeżeli zainteresowane osoby o to się zwrócą;

   - Państwo Hanna i Zdzisław Małek, z udziałem których toczyły się liczne sprawy cywilne i karne, między innymi przed Sądem Okręgowym w Łodzi, przeciwko Wojewodzie Łódzkiemu o wydanie im nowego domu mieszkalnego lub o zasądzenie jego równowartości i zapłatę. Sąd wyrokiem z 13.03.2003 r., sygn. II C 563/02 (poprzednia sygn. II C 331/91) powództwo to oddalił, zaś Sąd Apelacyjny w Łodzi w dniu 18.11.2003 r. w sprawie sygn. I ACa 516/03 apelację powodów także oddalił. Powyższe orzeczenie zaskarżyli kasacją Państwo Hanna i Zdzisław Małek, którą Sąd Najwyższy w dniu 6.05.2005 r. za sygn. II CK 166/04 również oddalił.

   Natomiast Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia rozpoznawał za sygn. VI Kp 222/05 zażalenie Państwa Hanny i Zdzisława Małek na postanowienie Prokuratora Rejonowego Łódź-Polesie z 17.02.2005 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie sfałszowania dokumentów, prowadzonej z ich zawiadomienia i w dniu 15.06. br. zażalenia tego nie uwzględnił. Postępowanie w tej sprawie może być ewentualnie podjęte w trybie art. 327 K.p.k., jeżeli ujawnią się nowe nieznane dotychczas fakty i dowody;

   - Pani Kazimiera Markus, z powództwa której Sąd Okręgowy w Łodzi rozpoznawał następujące sprawy:

   - sygn. VIII U 3106/01 przeciwko ZUS w związku z decyzją odmawiającą jej prawa do renty i wyrokiem z 25.09.2003 r. oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny w Łodzi w dniu 6.07.2004 r. za sygn. III AUa 1743/03 apelację także oddalił,

   - sygn. II C 1456/02 przeciwko Agacie Kubiak o zapłatę 40.000 zł. Wyrokiem z 5.08.2003 r. Sąd oddalił powództwo, a następnie Sąd Apelacyjny w Łodzi w dniu 21.01.2004 r. za sygn. I ACa 824/03 oddalił apelację powódki. Złożona zaś w tej sprawie kasacja została w dniu 1.04.2004 r. za sygn. WCK 32/04 odrzucona.

   Obie te sprawy mogłyby być ewentualnie skontrolowane w trybie przepisów o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jeżeli zostaną złożone stosowne skargi w tym przedmiocie.

   - sygn. II C 1605/03 przeciwko Władysławowi Pruś o zapłatę 50.000 zł. Wyrokiem z 2.02.2005 r. Sąd zasądził na rzecz powódki jedynie kwotę 5.400 zł wraz z odsetkami od 7.03.2003 r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Powyższy wyrok nie jest prawomocny wobec zaskarżenia go przez Panią Kazimierę Markus, a zatem jego prawidłowość skontroluje Sąd Apelacyjny w Łodzi,

   - sygn. II C 515/04 (poprzednia sygn. II C160/04) przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu w Łodzi o zapłatę 100.000 zł. Wyrokiem z 3.11.2004 r. powództwo oddalono i Sąd Apelacyjny w Łodzi w dniu 6.04.2005 r. za sygn. I ACa 283/05 apelację powódki także oddalił.

   Sprawa ta może być przedmiotem badania Prokuratora Generalnego w trybie przepisów o postępowaniu kasacyjnym w terminie określonym w art. 3985 § 2 K.p.c.

   - sygn. II C 516/04 (poprzednia sygn. II C 159/04) przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w Zgierzu i Sądowi Okręgowemu w Łodzi o zapłatę 100.000 zł, pozostaje jeszcze w toku rozpoznawania. Ostatni termin rozprawy był 21.06.2005 r.;

   - sygn. II C 694/05 (poprzednia sygn. II Nc 47/05) przeciwko Agacie Kubiak o zapłatę 76.000 zł tytułem zwrotu nakładów i o wydanie nieruchomości. Wyrokiem z 3.08.2005 r. Sąd odrzucił pozew w zakresie zapłaty i oddalił powództwo o wydanie nieruchomości. Orzeczenie to jest nieprawomocne, gdyż Pani Kazimiera Markus złożyła zapowiedź apelacji.

   Spośród osób protestujących przed budynkiem Sądu Okręgowego w Łodzi część z nich, w tym Państwo Hanna i Zdzisław Małek oraz Panie Danuta Jaskóła, Wanda Candrowicz i 11 innych osób, uczestniczyło w proteście w dniu 4.08.2005 r. przed gmachem Ministerstwa Sprawiedliwości. Wszyscy zostali przyjęci przez pracowników Ministerstwa, w tym przez Dyrektora Generalnego, Naczelnika Wydziału Skarg i Wniosków Biura Ministra i pracowników tego Wydziału oraz prokuratora dyżurnego Biura Skarg, Wniosków i Lustracji Prokuratury Krajowej.

   Protestujący podnosili różnorodne zarzuty pod adresem sędziów i prokuratorów okręgu łódzkiego, sieradzkiego, płockiego i siedleckiego - rozpoznających sprawy z ich udziałem.

   Mimo wykazywania im braku podstaw prawnych do wzruszenia prawomocnie zakończonych postępowań prezentowali postawę bardzo roszczeniową, domagając się zmiany niesatysfakcjonujących ich orzeczeń. Pomawiali przy tym sędziów o korupcję i zarzucali Ministerstwu Sprawiedliwości niestosowanie kar wobec tych, którzy ich zdaniem rażąco naruszają prawo.

   Część protestujących złożyła skargi, które są przedmiotem badania zarówno Biura Ministra, jak i Departamentu Sądów Powszechnych, Departamentu Nadzoru nad Wykonaniem Orzeczeń, Departamentu Organizacyjnego i Prokuratury Krajowej, zaś pozostali, w tym Pani Barbara Kaczmarek, zgłosili swoje zarzuty do protokołu.

   Z uwagi na zasygnalizowanie przez Panią Barbarę Kaczmarek, iż komornik przy Sądzie Rejonowym w Łasku, w wykonaniu wyroku tego Sądu sygn. I C 97/97 zasądzającego od niej na rzecz byłego pracodawcy kwotę 8.000 zł, zlicytował dom przekraczający znacznie tę wartość, i to mimo, iż wpłaciła komornikowi całą należność - sprawa jest aktualnie przedmiotem badania Departamentu Nadzoru nad Wykonaniem Orzeczeń za nr DNWO-VI-051-243/05.

   O wyniku badania i zajętym stanowisku zarówno Pani Barbara Kaczmarek, jak i pozostali protestujący będą powiadomieni przez wymienione komórki organizacyjne odrębnymi pismami.

   Natomiast w sprawach, w których zostały wyczerpane już wszystkie przewidziane prawem środki odwoławcze, Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny niestety nie może doprowadzić do zmiany wydanych w nich orzeczeń.

   Oczekiwania Pana Posła i protestujących na pomoc ze strony Rządu nie mogą być spełnione z braku podstaw prawnych.

   Z wyrazami szacunku

   Sekretarz stanu

   Andrzej Grzelak

   Warszawa, dnia 26 sierpnia 2005 r.