Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 10592

w sprawie stosowania niektórych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją posła Jerzego Feliksa Budnika z dnia 3 sierpnia 2005 r. w sprawie stosowania przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) do opłat, o których mowa w art. 98a ust. 1, art. 107 i art. 145 ustawy o gospodarce nieruchomościami; art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 40 ustawy o drogach publicznych, przesłaną przy piśmie z dnia 9 sierpnia 2005 r. znak: SPS-0202-10592/05, oraz w nawiązaniu do pisma z dnia 30 sierpnia 2005 r. znak: SP1-632-0602-23/BM6-10005/05/AR, uprzejmie przedstawiam wyjaśnienie uzupełniające w części dotyczącej pytania 1 interpelacji:

   Ad. 1 Na mocy art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, z późn. zm.), jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 50% różnicy wartości nieruchomości.

   Z powyższego wynika, że obowiązek wniesienia tej opłaty nie jest obligatoryjny (wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić opłatę adiacencką), a w związku z tym opłata ta nie ma charakteru publicznoprawnego. Należy podkreślić, że obowiązek podatkowy z tyułu należności o charakterze publicznoprawnym nie może być uzależniony od uznania organu podatkowego. Obowiązek ten wynika z przepisów prawa.

   Mając na względzie powyższe, należy uznać, że w odniesieniu do opłaty adiacenckiej, o której mowa w art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie mają zastosowania przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa.

   Stosownie do art. 107 ust. 1, 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami osoby, które otrzymały nowe nieruchomości wydzielone w wyniku scalenia i podziału, są zobowiązane do wniesienia na rzecz gminy opłat adiacenckich w wysokości do 50% wzrostu wartości tych nieruchomości, w stosunku do wartości nieruchomości dotychczas posiadanych. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości. Terminy i sposób wnoszenia opłat adiacenckich ustala wójt, burmistrz albo prezydent miasta, w drodze ugody z osobami zobowiązanymi do ich zapłaty, przez podpisanie protokołu uzgodnień. Opłatę adiacencką ustala wójt w drodze decyzji, zgodnie z uchwałą o scaleniu i podziale nieruchomości oraz ugodą, o której mowa w art. 107 ust. 3 ustawy (§ 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie scalania i podziału nieruchomości Dz.U. Nr 86, poz. 736).

   Należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 5 ustawy - Ordynacja podatkowa zobowiązaniem podatkowym jest wynikajace z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. A zatem kwestia terminu i sposobu wykonania zobowiązania podatkowego nie może być przedmiotem ˝uzgodnień˝ między organem podatkowym a podatnikiem.

   Powyższe przemawia za nieuznaniem opłaty adiacenckiej, wnoszonej na mocy art. 107 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za należność o charakterze publicznoprawnym. Oznacza to, że do opłaty tej nie mają zastosowania przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa.

   Zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Stosownie zaś do art. 145 ust. 1 powołanej ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały (art. 146 ust. 2 ustawy).

   Z powyższego wynika, że opłata ta stanowi udział zobowiązanego do jej uiszczenia w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej.

   Dodatkowo należy zauważyc, że przepisy art. 146, art. 147 i art. 148 tej ustawy zawierają odrębne uregulowania w zakresie ustalania i wysokości tej opłaty, czy też rozkładania tej należności na raty.

   Powyższe przemawia za nieuznaniem opłaty adiacenckiej, o której mowa w art. art. 144--148a ustawy o gospodarce nieruchomościami, za należność publicznoprawną. Oznacza to, że do opłaty tej nie mają zastosowania przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa.

   Przedstawiając powyższe, należy także podkreślić, że de facto powyższe opłaty są ściśle związane z opłatami za użytkowanie wieczyste, do których nie mają zastosowania przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, jak również są swego rodzaju opłatą wyrównawczą z tytułu posiadania nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste, która ulega podziałowi. Z treści przepisów regulujących powyższe opłaty wynika jednoznacznie, że opłata nie powstanie, jeżeli nie zwiększy się wartość nieruchomości. Wysokość opłat uzależniona jest od wartości nieruchomości, tak jak każdej opłaty za użytkowanie wieczyste, czego potwierdzeniem są uregulowania w tym zakresie zawarte w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Jarosław Neneman

   Warszawa, dnia 9 września 2005 r.