Odpowiedź ministra infrastruktury

na interpelację nr 1091

w sprawie sprzedaży gruntów pod budowę autostrad

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Alfreda Budnera w sprawie sprzedaży gruntów pod budowę autostrad i gruntów przyległych oraz w sprawie rozeznania resortu infrastruktury odnośnie do postawionego przez pana posła problemu skupowania gruntów przez różne podmioty gospodarcze w regionie autostrady A-2 uprzejmie przedstawiam następujące wyjaśnienia.

   I. Proces nabywania nieruchomości

   Sprzedaż gruntów pod budowę autostrad uregulowana jest zapisami ustawy o autostradach płatnych (DzU z roku 2001, nr 110, poz. 1192 ze zm.) w rozdziale 5 pt. ˝Nabywanie nieruchomości pod autostrady˝. Zgodnie z zapisami tego rozdziału nabywanie nieruchomości na cele budowy autostrad odbywa się na podstawie umowy cywilno-prawnej zawieranej z właścicielem nieruchomości. W przypadku niedojścia do zawarcia umowy uruchamiane jest postępowanie wywłaszczeniowe. Nieruchomości nabywane są na własność skarbu państwa po cenach rynkowych. Wartość rynkową nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi.

   Nabycie nieruchomości pod budowę autostrad poprzedzane jest długotrwałym postępowaniem lokalizacyjnym. Dopiero zakończenie tego postępowania, a w szczególności wydanie prawomocnej decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady, lokalizującej w terenie pas drogowy autostrady, warunkuje rozpoczęcie procesu nabywania nieruchomości.

   II. Proponowane zmiany legislacyjne mające na celu ułatwienie procesu nabywania gruntów i ochronę przed spekulacjami nieruchomościami.

   W ramach prowadzonych obecnie prac legislacyjnych zmierzających do dokonania w niezbędnym zakresie zmian w przepisach o autostradach płatnych rozważa się możliwość prawnego skutecznego ograniczenia możliwości sprzedaży, po dniu wydania decyzji o ustaleniu ich lokalizacji, jedynie gruntów stanowiących własność skarbu państwa. Ograniczenie możliwości obrotu nieruchomościami stanowiącymi własność osób fizycznych naruszałoby konstytucyjną ochronę prawa własności. Wprowadzenie tego rodzaju ograniczeń przed zakończeniem postępowania lokalizacyjnego nie jest możliwe do zrealizowania ze względu na brak podstaw do określenia granic pasa terenu niezbędnego na cele budowy. Dopiero bowiem decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady stanowi podstawę do wytyczenia w terenie, w ramach uruchomionych procedur nabywania nieruchomości, granic stanowiących w przyszłości pas drogowy autostrady.

   Jednocześnie w ramach prowadzonych obecnie prac legislacyjnych przewiduje się wprowadzenie jednoetapowego postępowania lokalizacyjnego, wyłączającego etap wskazań lokalizacyjnych w celu przyśpieszenia procesu przygotowania iwnestycji. Zmniejszenie ilości etapów ograniczy możliwość nieuprawnionego wypływu informacji i ograniczy możliwość potencjalnie spekulacyjnego obrotu nieruchomościami.

   Związane z tymi propozycjami koszty będą stanowić skutek dla budżetu i to będzie decydować o uwzględnieniu w projekcie zmian ustawy na etapie prac wewnątrzresortowych, jak i później podczas prac parlamentarnych.

   W chwili obecnej przepisy obowiązującej ustawy stanowią, iż przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym nie mają zastosowania w sprawach lokalizacyjnych dla autostrad. Należy jednak podkreślić, że o przebiegu i szczegółowej lokalizacji autostrady informowane są poszczególne samorządy terytorialne, które opiniują materiały lokalizacyjne już na etapie prac przygotowawczych. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że samorządy terytorialne, znając szczegółową lokalizację przebiegu autostrady, winny uwzględniać prawa osób trzecich, w tym GDDKiA, przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy, a następnie pozwolenia na budowę.

   III. Przebieg nabywania nieruchomości w byłym woj. konińskim oraz w rejonie autostrady A-2.

   Pragnę poinformować, iż w byłym woj. konińskim nabywanie nieruchomości rozpoczęto w 1996 r., a zaawansowano na koniec 1999 r. w 96%. Natomiast wg stanu na koniec 2001 r. nabytych zostało 5424 działki, co stanowi 98,9% nieruchomości niezbędnych dla autostrady A-2 w byłym woj. konińskim. Pozostałe do wykupu dla tego odcinka autostrady A-2 nieruchomości stanowią przypadki skomplikowane pod względem formalno-prawnym z uwagi bądź na ich nieuregulowany stan prawny, bądź też długotrwałość postępowań wywłaszczeniowych związanych z możliwością korzystania przez strony zagwarantowanych im przez przepisy prawa środków odwoławczych od wydanych decyzji administracyjnych.

   Przedstawiając powyższe informacje odnośnie do sformułowanego przez pana posła problemu masowego skupowania gruntów prze różne podmioty gospodarcze w regionie autostrady A-2, stwierdzić należy, iż proces nabywania nieruchomości na cele budowy autostrady A-2 na odcinku Świecko-Stryków znajduje się od końca 1999 r. w końcowej fazie realizacji i został praktycznie w tym czasie zakończony, natomiast na odcinku Stryków-Terespol proces nie został jeszcze rozpoczęty, gdyż brak jest decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady, w tym dla odcinka Stryków-Siedlce brak jest wskazań lokalizacyjnych. Postęp nabywania nieruchomości pod autostrady jest systematycznie nadzorowany i monitorowany.

   Sprzedaż gruntów przyległych do autostrad, tj. położonych poza pasem drogowym autostrady, pozostaje poza właściwością GDDKiA. Nie są to nieruchomości przeznaczone do nabycia na cele budowy autostrad, stąd też GDDKiA nie posiada żadnych informacji związanych z obrotem tymi nieruchomościami.

   Z poważaniem

   Minister

   Marek Pol

   Warszawa, dnia 20 maja 2002 r.