Odpowiedź ministra pracy i polityki społecznej

na interpelację nr 1132

w sprawie refundacji wynagrodzeń z Funduszu Pracy za pracowników młodocianych oraz płynności refundacji za aktywne formy łagodzenia skutków bezrobocia

   Odpowiadając na pismo z dnia 18 kwietnia 2002 r., znak: SPS-0202-1132/02, przesyłające interpelację posła Arkadiusza Kaszni w sprawie refundacji wynagrodzeń z Funduszu Pracy za pracowników młodocianych oraz płynności refundacji za aktywne formy łagodzenia skutków bezrobocia, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

   Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej podejmuje wszelkie działania, aby występujące trudności w terminowym realizowaniu wypłat świadczeń dla bezrobotnych i osób uprawnionych oraz należnych refundacji z Funduszu Pracy zostały maksymalnie szybko wyeliminowane. Występująca w ostatnich miesiącach br. napięta sytuacja w przekazywaniu powiatowym urzędom pracy środków Funduszu Pracy wynikała przede wszystkim z następujących przyczyn:

   - konieczności spłacenia przez Fundusz Pracy w okresie do połowy kwietnia br. kredytu w kwocie 608,7 mln zł zaciągniętego w 2001 r.,

   - znacznego wzrostu liczby i wydatków na zasiłki dla bezrobotnych oraz zasiłki przedemerytalne w wyniku wzmożonej rejestracji w końcu ubiegłego roku osób uprawnionych do zasiłków i świadczeń. W wyniku tego w I kwartale br. wypłaconych zostało o 200 tys. zasiłków i świadczeń więcej niż w 2001 r.

   Dlatego też przekazywane w okresie styczeń - kwiecień br. powiatowym urzędom pracy środki wystarczały w zasadzie na wypłacanie zasiłków i innych obligatoryjnych świadczeń, choć z uwagi m.in. na koncentrację w niektórych urzędach pracy wypłat w pierwszej połowie każdego miesiąca wystąpiły także przypadki konieczności przesunięcia terminów tych wypłat.

   Jednocześnie uprzejmie informuję, że z dniem 1 kwietnia 2002 r. weszły w życie zmiany w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wprowadzone ustawą o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz zmianie niektórych ustaw (DzU nr 25, poz. 253), umożliwiające m.in. zaciąganie przez Fundusz Pracy kredytów w wysokości niezbędnej dla zapewnienia środków na wypłatę zasiłków i świadczeń.

   Na podstawie ww. przepisów w dniu 23 kwietnia 2002 r. podpisana została z bankiem umowa kredytowa - przewidująca postawienie do dyspozycji Funduszu Pracy kwoty kredytu w wysokości 1,1 mld zł. Pierwsze transza tego kredytu w wysokości 400 mln zł przekazana została na Fundusz Pracy w dniu 24 kwietnia br. i rozdysponowana pomiędzy powiatowe urzędy pracy. Kolejne transze kredytu przekazywane będą w następnych miesiącach, z uwzględnieniem występujących potrzeb, co wraz z dochodami ze składek oraz dotacjami budżetowymi umożliwi zarówno terminową wypłatę zasiłków i świadczeń, jak również uregulowanie innych zobowiązań Funduszu Pracy, w tym wobec pracodawców zatrudniających młodocianych pracowników oraz z tytułu realizacji programów aktywnego przeciwdziałania bezrobociu. Wyrażam przekonanie, że poprawa płynności Funduszu Pracy wyeliminuje obawy pracodawców do kontynuowania zatrudniania młodocianych pracowników.

   Ponadto informuję, iż w programie aktywizacji zawodowej absolwentów ˝Pierwsza Praca˝ wpisana została modyfikacja zasad refundowania pracodawcom zatrudniającym młodocianych pracowników kosztów wypłaconych tym pracownikom wynagrodzeń i opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Z jednej strony ma ona na celu głównie odciążenie urzędów pracy od działalności związanej z obsługą finansową innych instytucji. Z drugiej zaś strony modyfikacja ta zmierzać będzie do rekonstrukcji struktury wydatków z Funduszu Pracy. W roku 2001 wydatki ponoszone na refundację wynagrodzeń młodocianych wynosiły ok. 500 mln zł, podczas gdy wszystkie wydatki na aktywne formy zapobiegania bezrobociu (na szkolenia, prace interwencyjne, roboty publiczne, pożyczki, aktywizację absolwentów i pozostałe formy) wyniosły 665 mln zł.

   W aktualnej sytuacji budżetowej rząd jest zobowiązany do oszczędnej i racjonalnej gospodarki środkami publicznymi. Temu wymogowi będą podporządkowane takie prace nad modyfikacją zasad wynagradzania pracowników młodocianych. Szczegółowe udzielenie odpowiedzi na pytania zgłoszone w interpelacji będzie możliwe po zakończeniu prac nad modyfikacją zasad wynagradzania pracowników młodocianych. Pomoc publiczna udzielana pracodawcom w związku z przygotowaniem młodocianego pracownika do zawodu w aktualnym stanie prawnym przysługuje z trzech różnych źródeł na podstawie:

   1. Ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (DzU z 2001 r. nr 6, poz. 56, z późn. zm.).

   Zgodnie z brzmieniem art. 57 ust. 1 pkt 10 i 12 ustawy środki Funduszu Pracy przeznacza się na finansowanie:

   - wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom, zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego oraz składki na ubezpieczenie społeczne od refundowanych wynagrodzeń,

   - dodatków i premii wypłacanych pracownikom za wykonywanie obowiązków opiekunów praktyk uczniowskich oraz opłaconych od nich składek na ubezpieczenie społeczne,

   przy czym wydatki, o których mowa wyżej, zwracane są z Funduszu Pracy do wysokości najniższych stawek określonych w odrębnych przepisach obowiązujących w okresie, za który dokonywana jest refundacja.

   2. Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2000 r. nr 14, poz. 176, z późn. zm.).

   Zgodnie z art. 27c ustawy podatnicy, uzyskujący przychody wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 3, mogą korzystać z ulgi polegającej na obniżeniu podatku dochodowego z tytułu szkolenia uczniów, zwanej dalej ˝ulgą uczniowską˝. Ulga uczniowska przysługuje osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą, w tym również w formie spółki prawa cywilnego lub osobowej spółki handlowej, z wyjątkiem spółki partnerskiej, uprawnionym na mocy odrębnych przepisów do szkolenia uczniów i zatrudniającym w ramach prowadzonej działalności pracowników w celu nauki zawodu. Ulga uczniowska przysługuje także w przypadku, gdy uprawnionym do szkolenia uczniów jest przynajmniej jeden ze wspólników lub pracownik osoby (spółki) prowadzącej działalność gospodarczą.

   Przysługuje ona, jeżeli szkolenia zostało zakończone pozytywnym wynikiem egzaminu. Wysokość ulgi uczniowskiej za wyszkolenie jednego pracownika zależy od okresu szkolenia wynikającego z umowy o pracę i stanowi ona równowartość:

   - sześciokrotności najniższego wynagrodzenia za pracę, ogłaszanego na podstawie odrębnych przepisów, określonego za miesiąc, w którym zakończono szkolenie pozytywnym wynikiem egzaminu - przy okresie szkolenia do 24 miesięcy,

   - dziesięciokrotności wynagrodzenia - przy okresie szkolenia ponad 24 miesiące.

   Ponadto kwoty ulg uczniowskich podwyższa się o 20% podatnikom, którzy prowadzą działalność gospodarczą w miejscowościach o liczbie mieszkańców do 5 000 oraz w gminach o szczególnym zagrożeniu wysokim bezrobociem strukturalnym. Kwoty ulg uczniowskich dodatkowo podwyższa się o 20% podatnikom, którzy w danym roku podatkowym zakończyli szkolenie więcej niż jednego pracownika; podwyżka przysługuje z tytułu zakończenia szkolenia pozytywnym wynikiem egzaminu każdego następnego pracownika. Powyższe przepisy stosuje się odpowiednio do podatników, którzy na podstawie umowy zawartej ze szkołą prowadzą zajęcia praktyczne lub praktyki zawodowe uczniów szkół zasadniczych, techników, liceów zawodowych i policealnych szkół zawodowych, zwane dalej ˝praktyczną nauką zawodu˝ pod warunkiem że praktyczna nauka zawodu trwała nie krócej niż 10 miesięcy.

   3. Ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 2002 r. nr 9, poz. 84).

   Zgodnie z art. 7 ustawy zwalnia się od podatku od nieruchomości m.in. nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby prowadzenia przez stowarzyszenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki, kultury fizycznej i sportu, z wyjątkiem wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, oraz grunty zajęte trwale na obozowiska i bazy wypoczynkowe dzieci i młodzieży. Zwalnia się również nieruchomości lub ich części zwolnione od podatku od nieruchomości na podstawie odrębnych ustaw.

   Minister

   Jerzy Hausner

   Warszawa, dnia 6 maja 2002 r.