Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 1150

w sprawie niektórych aspektów opodatkowania umów licencyjnych podatkiem od towarów i usług

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na przesłaną przy piśmie z dnia 19 kwietnia 2002 r. znak: SPS-0202-1150/02 interpelację poselską pana posła Józefa Gruszki uprzejmie wyjaśniam:

   1. Zgodnie z art. 4a ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50, z późn. zm.) w przypadku świadczenia usług, o których mowa w art. 4 pkt 2 lit. c-e, przez podmioty mające siedzibę lub miejsce zamieszkania poza granicami RP na rzecz podmiotów mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium RP lub na rzecz podmiotów prowadzących działalność na terytorium RP, z którą związana jest ta usługa, za miejsce świadczenia tych usług uważa się miejsce, gdzie nabywca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, lub miejsce, gdzie prowadzona jest działalność na terytorium RP, z którą związana jest świadczona usługa. Tak określone miejsce świadczenia usług oznacza, iż mamy do czynienia z importem usług.

   Podstawą opodatkowania w imporcie usług, zgodnie z art. 15 ust. 5 ww. ustawy, jest kwota, którą usługobiorca jest obowiązany zapłacić. Natomiast art. 15 ust. 6 stanowi, iż przepisu art. 15 ust. 5 nie stosuje się, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów wartość usługi zwiększa wartość celną importowanego towaru.

   Mając na uwadze powyższe, należy zauważyć, iż w sytuacji gdy wartość usług (np. z tytułu zawarcia umowy licencyjnej) zwiększa wartość celną towaru, podstawa opodatkowania z tytułu importu tych usług nie jest ustalana. A zatem na importerze przedmiotowych towarów nie ciąży odrębne zobowiązanie podatkowe z tytułu zawarcia umów licencyjnych i nie zachodzi w tym przypadku sytuacja podwójnego opodatkowania tej samej czynności. W takiej sytuacji importer zobowiązany jest do zapłaty podatku VAT jedynie z tytułu importu towaru.

   2. Zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50, z późn. zm.) świadczenie usług na terytorium RP bez pobrania należności podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Z kolei jako usługi ustawodawca w art. 4 pkt 2 lit. c-d określa także sprzedaż praw, udzielanie licencji i sublicencji oraz oddanie do używania wspólnego znaku towarowego albo wspólnego znaku towarowego gwarancyjnego w rozumieniu przepisów prawa własności przemysłowej.

   Obowiązek podatkowy, zgodnie z art. 6 ust. 8e ww. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. w przypadku świadczenia ww. usług bez pobrania należności powstaje w sposób określony w art. 6 ust. 1-6.

   Mając powyższe na uwadze, należy zauważyć, iż ww. przepis wprost przesądza kwestię powstania obowiązku podatkowego w sytuacji nieodpłatnego świadczenia przedmiotowych usług. Zatem w sytuacji zawarcia umowy przewidującej przeniesienie praw lub udzielenie licencji bez pobrania należności w odniesieniu do podmiotu świadczącego tę usługę w kraju powstanie obowiązek podatkowy w podatku VAT. Nieistotny natomiast jest fakt, iż udzielane licencje stanowią tylko poboczny element zawieranych umów, a także ich udzielanie ma na celu wyłącznie prawidłowe wykonanie postanowień przedmiotowych umów.

   3. Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, o zmianie ustawy o Policji oraz o zmianie ustawy Kodeks wykroczeń (DzU nr 19, poz. 185) przepisów art. 4 pkt 2 oraz art. 4a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50, z późn. zm.) nie stosuje się w okresie 2 lat od wejścia w życie ustawy do licencji i sublicencji udzielonych na podstawie umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy, bez uwzględniania zmian tych umów dokonanych po tym dniu. Powyższy przepis, zgodnie z art. 2 ust. 3 ww. ustawy z dnia 15 lutego 2002 r., ma zastosowanie wyłącznie pod warunkiem zarejestrowania przedmiotowych umów we właściwym urzędzie skarbowym w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy. Umowy, o których mowa wyżej, dotyczą usług, które w świetle przepisów o podatku od towarów i usług rozumie się jako jednolite, konkretne świadczenie. Tym samym dokonanie zmian w umowach zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy uniemożliwia wyłączenie ich spod działania przepisów ustawy. Nie można przyjąć, że konkretna czynność w części podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w części jest poza zakresem działania ustawy.

   Ww. przepisy wprowadzają określone preferencje podatkowe. Preferencje te w postaci nieobejmowania opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług udzielania licencji na podstawie umów zawartych przed 26 marca 2002 r. (bez uwzględniania zmian tych umów) nie mogą być rozciągane ponad zakres ściśle określony ustawą i w sposób wykraczający poza intencję ustawodawcy, a także w sposób łamiący zasady działania systemu. Należy jednak zauważyć, że w sytuacji konieczności dokonania zmian w zawartych umowach nie ma przeszkód, aby podatnik zawierał nową umowę, która będzie podlegała przepisom ww. ustawy obowiązującym od dnia 26 marca 2002 r.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Irena Ożóg

   Warszawa, dnia 20 maja 2002 r.