Odpowiedź ministra skarbu państwa

na interpelację nr 1255

w sprawie konsolidacji polskiego przemysłu stoczniowego

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Adama Stanisława Szejnfelda z dnia 7 maja 2002 r. w sprawie konsolidacji polskiego przemysłu stoczniowego pragnę uprzejmie wyjaśnić, iż rozwiązanie problemów, jakie dotknęły polski przemysł stoczniowy, w tym określenie struktury właścicielskiej zapewniającej optymalne funkcjonowanie tego sektora, jest obecnie przedmiotem analiz prowadzonych przez Ministerstwo Skarbu Państwa.

   Polski przemysł stoczniowy, na skutek różnych przyczyn, znalazł się w bardzo trudnej sytuacji. Wśród podstawowych problemów, jakie złożyły się na trudności przemysłu stoczniowego w Polsce, należy wymienić:

   - nadwyżkę zdolności produkcyjnych;

   - utrzymujące się od kilku lat niskie ceny na statki;

   - subwencjonowanie tego przemysłu na świece (polskie stocznie nie korzystają z bezpośredniej pomocy państwa);

   - błędy w zarządzaniu.

   Ponadto stocznie, konkurując na trudnym światowym rynku statków i poszukując nisz rynkowych, zawierają kontrakty na budowę statków prototypowych, co podraża koszty budowy statków.

   Trudna sytuacja finansowa stoczni spowodowała, że banki blokują na depozytach bankowych wpłacane przez armatorów zaliczki na poczet zabezpieczenia roszczeń armatorów w przypadku niewywiązania się stoczni z warunków kontraktu. Szacuje się, iż obecnie zablokowane są przez banki zaliczki armatorskie na kwotą ok. 1,0 mld zł.

   Właśnie brak środków finansowych w stoczniach produkcyjnych nie tylko na działalność inwestycyjną, ale nawet na regulowanie bieżących zobowiązań jest największym problemem tego sektora, utrudniającym zarówmo konsolidację, jak i udział wiodących firm w prywatyzacji.

   Widać to najlepiej na przykładzie prywatyzacji H. Cegielski - Poznań SA z siedzibą w Poznaniu. Zaproponowane przez konsorcjum Stoczni Gdynia oraz CEMAG Sp. z o.o. o warunki umowy sprzedaży akcji nie gwarantowały rozwoju spółki ani utrzymania zakresu jej produkcji, natomiast oferta cenowa nie uwzględniała w satysfakcjonującym stopniu wartości spółki. Z upływem terminu obowiązywania oferta złożona przez polskie konsorcjum wygasła.

   Dodatkowe zmiany własnościowe w sektorze stoczniowym, który w znacznej mierze jest sprywatyzowany, wymagają woli współdziałania ze strony akcjonariuszy.

   Priorytetem jest w tej chwili znalezienie sposobu finansowania działalności przemysłu stoczniowego. Konsolidacja nie jest rozwiązaniem, które zapewni spółkom tego sektora środki niezbędne dla działalności i restrukturyzacji.

   Dotychczasowa działalność ministra skarbu państwa mająca na celu pomoc w sektorze stoczniowym koncentruje się głównie na wsparciu dla Stoczni Szczecińskiej Porta Holding SA. W ramach tych działań:

   1) minister skarbu państwa podpisał z nowym Zarządem Stoczni Szczecińskiej Porta Holding SA umowę w sprawie udzielenia pożyczki w wysokości 8,5 mln zł tytułem zaliczki na wynagrodzenia za miesiąc czerwiec,

   2) Rada Ministrów wyraziła zgodę na zbycie, w trybie niepublicznym, należących do skarbu państwa akcji spółek giełdowych.

   Akcje zostały wniesione jako wkład niepieniężny w zamian za objęcie przez skarb państwa akcji nowej emisji w podwyższonym kapitale Agencji Rozwoju Przemysłu SA z siedzibą w Warszawie. Zgodnie z pierwotną koncepcją agencja miała udzielić poręczenia kredytów dla Stoczni Szczecińskiej Porta Holding SA. Jednakże wobec braku zgody banków na umorzenie 80% wierzytelności ten program sanacji nie mógł być zrealizowany.

   Obecnie Ministerstwo Skarbu Państwa i Ministerstwo Gospodarki wspólnie opracowują program, który ma umożliwić podjęcie działalności produkcyjnej w sektorze stoczniowym i zachowanie miejsc pracy w rejonie zachodniopomorskim, a w konsekwencji ochronić cały sektor przed kryzysem. Zgodnie z jego założeniami Agencja Rozwoju Przemysłu SA może powierzyć innemu podmiotowi prowadzenie ww. produkcji i udzieli mu gwarancji kredytowych lub dokona podniesienia kapitału. Podmiot ten podejmie działania zmierzające do wydzierżawienia majątku stoczni celem prowadzenia działalności produkcyjnej. Zdaniem ministra gospodarki i ministra skarbu państwa proponowane rozwiązanie daje większe szanse na prowadzenie w dłuższym okresie produkcji statków oraz ochronę miejsc pracy niż realizacja koncepcji poręczenia kredytu dla Stoczni Szczecińskiej Porta Holding SA lub objęcia akcji w podwyższonym kapitale spółki.

   Jednocześnie pragnę poinformować, że w zakresie wspierania eksportu Polska może stosować jedynie dozwolone - na podstawie umów międzynarodowych - instrumenty gospodarcze. W 2002 r. w ramach gwarancji ubezpieczeniowych Korporacja Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych SA udzieliła Stoczni Szczecińskiej Porta Holding SA regwarancji zwrotu zaliczek otrzymanych od armatorów w wysokości 28 mln USD.

   Ponadto w zakresie eksportu przemysł stoczniowy może korzystać z następujących finansowych instrumentów jego wspierania:

   - uruchomionego w 2001 r. systemu dopłat do oprocentowania kredytów eksportowych o stałych stopach procentowych,

   - znacznie rozszerzonego w 2001 r. systemu ubezpieczeń eksportowych,

   - kredytów rządowych obejmujących pomoc wiązaną i niewiązaną,

   - poręczeń i gwarancji,

   - uproszczonych procedur celnych,

   - zerowej stawki podatku od towarów i usług (VAT).

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Wiesław Kaczmarek

   Warszawa, dnia 28 czerwca 2002 r.