Odpowiedź ministra skarbu państwa

na interpelację nr 1319

w sprawie kontrowersji wokół procesu prywatyzacji firm wielkiej syntezy chemicznej

   Szanowny Panie Marszałku! W związku ze złożoną przez pana marszałka interpelacją pana posła Grzegorza Kurczuka z dnia 9 maja 2002 r. w sprawie kontrowersji wokół prywatyzacji firm wielkiej syntezy chemicznej przedstawiam w załączeniu informacje dotyczące zagadnień poruszonych przez pana posła.

   Uprzejmie informuję, że w dniu 4 czerwca 2002 r. Rada Ministrów przyjęła zgłoszony przez Ministerstwo Gospodarki dokument pod nazwą: ˝Strategia rozwoju sektora chemicznego w Polsce do roku 2010˝, którego jednym z elementów jest ˝Program prywatyzacji i restrukturyzacji sektora wielkiej syntezy chemicznej˝.

   Jednocześnie uprzejmie informuję, iż z mojej inicjatywy w siedzibie Ministerstwa Skarbu Państwa w miesiącu marcu odbyły się w tej sprawie spotkania, w których uczestniczyli przedstawiciele władz spółek sektora, tzn. zarządy oraz rady nadzorcze. Na spotkaniach tych dokonano prezentacji założeń programu oraz zwrócono się o uwagi i opinie. Na spotkaniach tych obecni byli przedstawiciele pracowników w Radzie Nadzorczej Zakładów Azotowych ˝Puławy˝ SA oraz członek zarządu spółki powoływany przez pracowników spółki.

   Ponadto uprzejmie informuję, iż w dniu 23 kwietnia br. odbyło się spotkanie w Ministerstwie Skarbu Państwa z przedstawicielami 3 związków zawodowych, którego przedmiotem było właśnie stanowisko związków zawodowych przedsiębiorstwa co do przedstawionych założeń programu.

   Pragnę również poinformować, że Zarząd Spółki Zakładów Azotowych ˝Puławy˝ SA pozytywnie odniósł się do przedstawionych założeń, jak również przedstawił swoje propozycje możliwych działań. Pozostałe podmioty sektora także pozytywnie odniosły się do tych założeń, a jedyne stanowisko negatywne wpłynęło do związków zawodowych Zakładów Azotowych w Puławach. Pracownicy ministerstwa, podobnie jak i ja sam, zapoznali się z uwagą ze społeczną koncepcją restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstw WSCH zgłoszoną przez związki zawodowe zakładów puławskich. Jednocześnie chciałem wskazać, iż również w dacie wcześniejszej udzielono związkom zawodowym odpowiedzi na tzw. list otwarty dotyczący tego samego zagadnienia.

   Ministerstwo Skarbu Państwa, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom społecznym, jako jeden z celów programu zdefiniowało przeciwdziałanie zmniejszaniu się zatrudnienia oraz aktywizację zawodową regionu, co oznacza, iż z troską odnosi się do lokalnego rynku pracy i będzie starać się o jego wypełnienie. Zgadzam się, że istnieje potrzeba budowania stabilnej struktury polskiego przemysłu chemii ciężkiej, jednakże naszym zdaniem nie ma obecnie możliwości, aby zgodnie z przedstawioną ˝społeczną koncepcją˝ animatorem zmian były zakłady w Puławach. Wynika to ze słabej obecnie kondycji tego zakładu oraz jego dążenia do uzyskania uprzywilejowanej pozycji poprzez wniesienie na jego rzecz akcji pozostałych zakładów, proszę bowiem pamiętać, iż program nie jest tworzony dla jednego zakładu, czyli ZA ˝Puławy˝, ale dla całego sektora.

   Program, koncentrując się na sześciu głównych producentach w polskim przemyśle chemicznym i sposobie stworzenia na ich kanwie samodzielnych konkurencyjnych podmiotów o silnej pozycji na rynku, przy zapewnieniu im podstaw finansowych oraz realnych perspektyw rozwoju i wzrostu, nie jest zamknięty, co oznacza, iż mogą w nim uczestniczyć, na zasadzie partnerstwa, również inne podmioty.

   Pragnę tu przypomnieć, panie pośle, iż zasadniczymi celami przyjętego programu jest osiągnięcie niżej wskazanych celów:

   cel gospodarczy - stworzenie warunków stabilnego wzrostu gospodarczego poprzez kreowanie samodzielnych konkurencyjnych podmiotów o silnej pozycji rynkowej zapewniającej im stabilne podstawy finansowe i realne perspektywy wzrostu, zwłaszcza w perspektywie wejścia Polski do Unii Europejskiej;

   cel społeczny - przeciwdziałanie szkodliwym tendencjom na rynku pracy i stworzenie możliwości jego rozwoju oraz

   cel makroekonomiczny - dążenie do zrównoważenia bilansu handlu zagranicznego w sektorze chemicznym poprzez zapewnienie stabilnej tendencji do wzrostu sektora chemicznego oraz trendu wzrostu przychodów i efektywności ekonomicznej.

   Ponadto w programie przewiduje się:

   - stworzenie dogodnych warunków stabilnego wzrostu gospodarczego oraz możliwości utrzymania się na rynku wszystkim spółkom sektora chemicznego, a nie tylko ZA ˝Puławy˝ SA, a co za tym idzie utrzymanie istniejących miejsc pracy,

   - dążenie do tworzenia małych i średnich przedsiębiorstw, które w sposób naturalny będą produkować z półfabrykatów chemicznych wyroby poszukiwane na rynku polskim lub przeznaczać je na eksport,

   - zapewnienie dogodnych warunków do rozwoju polskiej myśli naukowo-technicznej i wynalazczości,

   - zapewnienie ochrony interesów konsumentów,

   - zapewnienie stabilizacji i tendencji do wzrostu dochodów skarbu państwa,

   - zapewnienie stabilizacji bazy surowcowej,

   - dążenie do zrównania bilansu handlu zagranicznego w sektorze chemicznym poprzez zapewnienie stabilnej tendencji do wzrostu sektora chemicznego oraz trendu wzrostu przychodów i efektywności ekonomicznej,

   - przeprowadzenie analizy sytuacji przedsiębiorstw WSCh zawierającej m.in. analizę prawną stanu środowiska naturalnego, ekonomiczno-finansową oraz analizę sytuacji społecznej,

   - przeprowadzenie analizy produktowej i technologicznej producentów, głównie ze względu na ich możliwość funkcjonowania w skonsolidowanym sektorze,

   - przeprowadzenie analizy rynku, określając potencjalne obszary wzrostu gospodarczego i uwzględniając regulacje Unii Europejskiej,

   - wyodrębnienie takich form powiązań produktowych, technologicznych i własnościowych, które pozwolą na maksymalizację wartości dodanej w tworzonych podmiotach,

   - rozwój poszczególnych podmiotów sektora uwzględniający uwarunkowania w zakresie sposobu i tempa inwestycji w bazowe chemikalia (rozwój bazy petrochemicznej), eliminację nadmiernych mocy produktowych, eliminację przestarzałych technologii, rozwój produktów perspektywicznych,

   - koordynację rozwoju podstawowych produktów sektora w drodze zoptymalizowania inwestycji, koordynację działań w zakresie sieci sprzedaży w kraju i w eksporcie oraz pozyskania środków na inwestycje.

   Na obecnym etapie działań nie jest jednakże możliwe wskazanie konkretnych rozwiązań biznesowych dla każdej z firm sektora, której właścicielem pozostaje skarb państwa. Trudno jest więc przesądzać kwestie szczegółowe, natomiast jak zostało wspomniane, zgłoszone sugestie zostaną wzięte pod uwagę przy opracowywaniu strategii dla poszczególnych przedsiębiorstw.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Wiesław Kaczmarek

   Warszawa, dnia 7 czerwca 2002 r.