Odpowiedź na interpelację w sprawie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego
Odpowiedź sekretarza stanu
w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej
na interpelację nr 1395
w sprawie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na przekazaną przez pana marszałka przy piśmie z dnia 28 maja 2002 r. znak SPS-0202-1395/02 interpelację z dnia 21 maja 2002 r. pana posła Krzysztofa Rutkowskiego w sprawie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.
Wejście w życie przepisów uprawniających do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie orzeczeń o niepełnosprawności wydawanych przez zespoły orzekające o niepełnosprawności nie spowodowało potrzeby złożenia wniosku o wydanie ww. orzeczenia przez wszystkie osoby zainteresowane otrzymaniem tego świadczenia. Zgodnie bowiem z art. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o funduszu alimentacyjnym, ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych i ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia skarbowego w razie choroby i macierzyństwa (DzU nr 154, poz. 1791) osoby uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego przed dniem 1 stycznia 2002 r. zachowują do niego prawo na zasadach dotychczasowych do czasu utraty ważności dokumentu, na podstawie którego zasiłek pielęgnacyjny był przyznawany i wypłacany. Przywołany art. 4, będący realizacją zasady poszanowania praw nabytych osób niepełnosprawnych, zapobiegł wzrostowi liczby wniosków składanych do zespołów orzekających o krąg osób dotychczas uprawnionych do zasiłku, chyba że zaświadczenie będące podstawą do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego utraciło ważność.
Orzeczenie wydane przez zespół orzekający o niepełnosprawności, na podstawie którego przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, jest orzeczeniem, na podstawie którego osobie niepełnosprawnej przysługują także inne ulgi i uprawnienia wynikające z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. oraz z przepisów szczególnych. W związku z tym wydanie orzeczenia stanowiącego podstawę do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego nie wymaga przeprowadzenia postępowania dodatkowego czy też odrębnego w stosunku do postępowania w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności stanowiącego podstawę do korzystania z innych ulg i uprawnień.
Pragnę jednocześnie zaznaczyć, że mając na uwadze przewidywany wzrost składanych wniosków o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności w związku z uzależnieniem prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od posiadania wspomnianego orzeczenia, w trakcie uchwalania przez parlament ustawy budżetowej przewidziano dodatkowe środki finansowe na działalność zespołów orzekających. Wydatki zaplanowane jako dotacje dla powiatowych zespołów orzekających w wysokości 27 802 tys. zł i dla wojewódzkich zespołów orzekających w kwocie 3699 tys. zł stanowią wzrost o ok. 40% w stosunku do 2001 r. Jednak wzrost liczby składanych wniosków o ustalenie niepełnosprawności przekroczył wielkości planowane będące podstawą do kwot przyjętych w ustawie budżetowej na 2002 r.
Należy przy tym zaznaczyć, że bardzo trudna sytuacja bytowa wielu osób i rodzin każe im szukać różnych dróg i możliwości złagodzenia swoich problemów materialnych, co rodzi presję na zespoły orzekające. Prowadzi to do lawinowo składanych wniosków o ustalenie niepełnosprawności nie tylko dla celów zasiłku pielęgnacyjnego.
W związku z tą trudną sytuacją i wydłużającym się okresem oczekiwania na orzeczenia podjęte zostały działania zmierzające do dofinansowania zespołów orzekających w bieżącym roku dla stworzenia możliwości rozpatrzenia spraw w terminach przewidzianych w obowiązujących przepisach.
Odnosząc się do zgłoszonego w interpelacji zarzutu, iż osoby posiadające ważne orzeczenia innych organów niż zespołów orzekających o niepełnosprawności, ubiegając się o wydanie karty parkingowej, są zobowiązane uzyskać orzeczenie powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, pragnę wyjaśnić, co następuje. Dokonana ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym nowelizacja ustawy wprowadziła przepisy uzależniające otrzymanie karty parkingowej od uzyskania orzeczenia zespołu orzekającego o niepełnosprawności, zawierającego wskazanie dotyczące spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 tej ustawy. Wskazany wyżej akt prawny nie zawiera przepisów przejściowych, które w ramach realizacji zasady praw nabytych pozwalałyby ubiegać się o wydanie karty parkingowej osobom posiadającym ważne orzeczenia wydane dla celów rentowych lub wydane przez zespoły orzekające o niepełnosprawności przed dniem wejścia w życie ww. przepisów.
W związku z powyższym pełnomocnik rządu do spraw osób niepełnosprawnych wraz z Ministerstwem Infrastruktury podjął starania mające na celu wyjaśnienie wszelkich wątpliwości pojawiających się w ww. zakresie. Efektem prac było wydanie wspólnych uzgodnień, które pozwalają osobom posiadającym ważne orzeczenia wydane dla celów rentowych lub wydane przez zespoły orzekające o niepełnosprawności przed dniem wejścia w życie ww. przepisów ubiegać się na ich podstawie o wydanie karty parkingowej.
Pismo zawierające wyjaśnienia w omawianym zakresie zostało przesłane do wszystkich starostów oraz wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Przyjęcie powyższych uzgodnień pozwoliło uniknąć konieczności uruchomienia ˝dodatkowego orzecznictwa˝ dla osób posiadających ważne orzeczenia, pragnących uzyskać kartę parkingową.
Odpowiadając na ostatnie pytanie zawarte w nadesłanej interpelacji, uprzejmie informuję, że w dniu 29 maja 2002 r. weszło w życie rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z dnia 21 maja 2002 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności - akt wykonawczy do ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DzU nr 123, poz. 776, z późn. zm.).
Z poważaniem
Sekretarz stanu
Jolanta Banach
Warszawa, dnia 14 czerwca 2002 r.