Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 1406

w sprawie zmiany sposobu i trybu naliczania w 2002 r. części drogowej subwencji ogólnej dla powiatów

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając z upoważnienia prezesa Rady Ministrów na interpelację pana posła Zbigniewa Janowskiego, przesłaną przy piśmie nr SPS-0202-1406/02 z dnia 28 maja 2002 r., w sprawie zmiany sposobu i trybu naliczania części drogowej subwencji ogólnej dla powiatów w 2002 r., uprzejmie wyjaśniam.

   Projekt budżetu państwa na rok 2002 przygotowywany był dwukrotnie, tj. przez rząd pana premiera J. Buzka oraz obecny rząd pana premiera L. Millera. W wersji budżetu państwa na rok 2002, przyjętej przez rząd pana premiera J. Buzka, zaplanowano dochody z akcyzy od paliw silnikowych w wysokości 15 028 000 tys. zł, czyli środki na drogi publiczne wynosiły 4 508 400 tys. zł (15 028 000 x 30%). Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o finansowaniu dróg publicznych (DzU nr 123, poz. 780, z późn. zm.) z wyliczonej w powyższy sposób kwoty wydziela się środki w wysokości 60% na drogi samorządowe (z wyjątkiem dróg gminnych), co stanowiło 2 705 040 tys. zł (4 508 400 x 60%).

   W wersji projektu budżetu państwa na rok 2002, przyjętej przez rząd pana premiera L. Millera, zaplanowano dochody z akcyzy od paliw silnikowych w wysokości 14 728 000 tys. zł, czyli środki na drogi publiczne wynoszą 4 418 400 tys. zł (14 728 000 x 30%). Wyliczone na podstawie tej kwoty środki na drogi samorządowe wynoszą 2 651 040 tys. zł (4 418 400 x 60%).

   Zmiana wielkości planowanych na 2002 r. nakładów na drogi spowodowana została zmniejszeniem o 300 000 tys. zł planu dochodów z podatku akcyzowego od paliw silnikowych w wyniku znacznego niewykonania planu dochodów z tego podatku w 2001 r.

   Część drogowa subwencji ogólnej dla powiatów, miast na prawach powiatu i województw została w rezultacie zaplanowana na 2002 r. w łącznej kwocie 2 567 532 tys. zł, co stanowi 96% kwoty planowanej na 2001 r. Z kwoty tej wyłączono rezerwę w wysokości 265 104 tys. zł, przeznaczoną wyłącznie na finansowanie inwestycji rozpoczętych przed 1 stycznia 1999 r., obliczoną zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2002 (DzU z 1998 r. nr 150, poz. 983, z późn. zm.), tj. w wysokości 10% sumy części drogowej subwencji ogólnej oraz dotacji dla m. st. Warszawy na finansowanie położonych w granicach tego miasta dróg powiatowych, wojewódzkich i krajowych. Podziału pozostałej po odliczeniu rezerwy kwoty części drogowej subwencji ogólnej na poszczególne samorządy dokonano w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad ustalania i trybu przekazywania części drogowej subwencji ogólnej dla powiatów, miast na prawach powiatu i województw (DzU nr 157, poz. 1033).

   Podziału środków ustalonych w projekcie budżetu na rok 2002 dokonało Ministerstwo Finansów na podstawie parametrów określonych w ww. rozporządzeniu Rady Ministrów, przekazanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Publicznych. Jednym z parametrów zasadniczo wpływających na wysokość subwencji jest średniodobowy ruch na drogach (SDR), który powinien być określony według pomiarów przeprowadzonych w 2000 r. przez zarządców poszczególnych kategorii dróg (art. 20 pkt 15 ustawy o drogach publicznych - DzU z 2000 r. nr 71, poz. 838, z późn. zm.). Według informacji GDDP pomiary przeprowadziło jedynie ok. 60% powiatów. W wielu powiatach prawidłowość wyników pomiarów została zakwestionowana zarówno przez GDDP, uprawnioną do gromadzenia danych o sieci dróg publicznych, jak i inne powiaty, samorządy województw i miast na prawach powiatu. Przyjęcie wyników pomiarów SDR 2000 do obliczania części drogowej subwencji ogólnej poskutkowałoby znacznymi przesunięciami środków na drogi pomiędzy powiatami, województwami i miastami na prawach powiatu, a także pomiędzy poszczególnymi powiatami.

   W tej sytuacji w dniu 19 marca 2002 r. Rada Ministrów znowelizowała wyżej wymienione rozporządzenie poprzez dodanie § 5a, zgodnie z którym do obliczenia wielkości części drogowej subwencji ogólnej na 2002 r. przyjmuje się parametr średniego dobowego ruchu w wysokości przyjętej przez GDDP na 2001 r.

   Na tej postawie minister finansów ustalił ostateczne kwoty subwencji drogowej dla poszczególnych powiatów, miast na prawach powiatu i województw. Trudno zgodzić się ze stwierdzeniem pana posła, że powołane rozporządzenie zostało wydane z naruszeniem zasady, że prawo nie działa wstecz. Analogicznie prowadziłoby to do stwierdzenia, że wydawana corocznie w pierwszym kwartale ustawa budżetowa także narusza powyższą zasadę.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Mieczysław Muszyński

   Warszawa, dnia 21 czerwca 2002 r.