Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Finansów

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 1476

w sprawie utworzenia urzędów skarbowych właściwych wyłącznie do obsługi i kontroli dużych podmiotów gospodarczych

   W odpowiedzi na otrzymaną przy piśmie, znak SPS-0202-1476/02, z dnia 7 czerwca br. interpelację pana posła Mieczysława Kasprzaka w sprawie utworzenia urzędów skarbowych właściwych wyłącznie do obsługi i kontroli dużych podmiotów gospodarczych uprzejmie informuję pana marszałka, co następuje:

   Ministerstwo Finansów rozważa wprowadzenie rozwiązań organizacyjnych mających na celu specjalizację urzędów skarbowych w zakresie spraw niektórych kategorii podatników. Przewiduje się, iż podatnicy o największym znaczeniu dla budżetu państwa, charakteryzujący się znaczną wartością przychodu z tytułu sprzedaży towarów, wyrobów i usług, znajdą się - niezależnie od miejsca położenia siedziby - we właściwości wybranych urzędów skarbowych, których terytorialny zasięg działania obejmuje obszar całego województwa. Urzędy te nie będą realizowały zadań i obowiązków w zakresie podatników spoza tej grupy.

   Realia życia gospodarczego, poszukiwanie niezbędnych metod doskonalenia poboru podatków postawiły przed rządem i ministrem finansów zadanie dostosowania organizacyjnego i zasad funkcjonowania administracji podatkowej do złożonych warunków, w jakich realizowane są dochody budżetowe. Obsługa podmiotów gospodarczych charakteryzujących się dużym obrotem, licznymi powiązaniami kooperacyjnymi, a także niejednokrotnie reprezentowanych w sporach z urzędami skarbowymi przez najlepszych doradców podatkowych i kancelarie prawne wymaga także po stronie administracji podatkowej przeorientowania organizacyjnego i kadrowego tak, aby była skuteczna i sprawna z korzyścią dla budżetu państwa jak i samych podatników.

   Pan poseł Mieczysław Kasprzak wyraża zrozumienie dla takich zamiarów ministra finansów. Jednocześnie jednak podnosi, iż w przedmiotowych rozważaniach nie bierze się pod uwagę konieczności wzmożenia skuteczności działania organów podatkowych wobec firm z udziałem kapitału zagranicznego, które niejednokrotnie transferują dochody za granicę, uchylając się od opodatkowania w Polsce.

   W pełni podzielam poglądy pana posła, że jest to rodzaj podmiotów wymagających obsługi przez wyspecjalizowaną i szczególnie wykwalifikowaną kadrę, co więcej dostrzegam też inne rodzaje podmiotów, które niezależnie od kryterium przychodu ze sprzedaży powinny być objęte właściwością wyodrębnionych urzędów skarbowych. I tak pragnę poinformować, iż rozważane jest przekazanie do właściwości takiego urzędu skarbowego nie tylko podmiotów, mających siedzibę poza Polską, ale także innych podmiotów, takich jak podatkowe grupy kapitałowe, banki, zakłady ubezpieczeń, podmioty działające na podstawie przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach inwestycyjnych lub przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.

   Trafne jest spostrzeżenie pana posła, iż realizacja rozważanej koncepcji organizacyjnej spowoduje, że wpływy budżetowe pobierane przez pozostałe urzędy skarbowe w województwie obniżą się, jednakże okoliczność ta spowodowana rozwiązaniem systemowym nie stanie się przesłanką negatywnej oceny pracy tych urzędów. Należy zaznaczyć, że urzędy te nadal pozostaną właściwe dla bardzo licznych podmiotów gospodarczych, które nie spełnią warunku wielkości przychodu, a także dla najliczniejszej grupy podatników, jakimi są podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych. Umożliwi to poprawę poziomu obsługi tych grup podatników. Realizowanie przez te urzędy skarbowe niższych dochodów budżetowych w żadnym też stopniu nie znajdzie przełożenia na wielkość dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Partycypacja samorządów terytorialnych w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa zależy bowiem od zrealizowanych wpływów podatkowych od osób fizycznych zamieszkałych na ich obszarze i od osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej posiadających siedzibę na ich obszarze, a nie od urzędu skarbowego, który te dochody pobrał.

   Nie sądzę, aby zamierzona reforma spowodowała szersze problemy kadrowe, których obawia się pan poseł. Prawdopodobnie przesunięcia etatów nie będą znaczące, zwłaszcza w interesującym pana posła aspekcie, tj. z mniejszych lokalnych urzędów skarbowych do urzędów skarbowych w miastach wojewódzkich. Już bowiem obecnie zdecydowana większość dużych podmiotów gospodarczych jest obsługiwana przez urzędy skarbowe w miastach wojewódzkich. A zatem przesunięcia etatowe głównie zachodzić będą między takimi urzędami skarbowymi, co ograniczy do minimum konieczność dojazdu pracowników do pracy do innej miejscowości. Nie przewiduję również zmniejszenia zatrudnienia w administracji skarbowej.

   Sądzę, że przedstawione wyżej wyjaśnienia rozwieją zgłoszone w interpelacji pana posła Mieczysława Kasprzaka wątpliwości w przedmiotowej sprawie, a obsługa dużych podmiotów gospodarczych przez wyspecjalizowane i wysoko wykwalifikowane kadry wyodrębnionych urzędów skarbowych przyczyni się do zwiększenia dochodów budżetowych z tytułu wpływów podatkowych od tych podmiotów. Doświadczenie krajów Europy Zachodniej wskazują, że omawiana specjalizacja organów podatkowych sprzyja poprawie efektywności poboru, umożliwia szybszą informatyzację i elektronizację rozliczeń podatkowych i spotyka się ze zrozumieniem i poparciem dużych podmiotów gospodarczych. Towarzysząca temu przedsięwzięciu reforma funkcji kontroli skarbowej pozwoli na uniknięcie dublowania czynności kontrolnych oraz poprawę wzrostu fachowości i sprawności obsługi podatników uiszczających na rzecz budżetu państwa i budżetów terenowych najwyższe kwoty wpłat należności podatkowych.

   Sekretarz stanu

   Wiesław Ciesielski

   Warszawa, dnia 21 lipca 2002 r.