Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 1523

w sprawie nałożenia na podatników prowadzących działalność w zakresie usług przewozu osób i ładunków taksówkami osobowymi i bagażowymi obowiązku ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kas rejestrujących

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przesłaną przy piśmie, znak SPS-0202-1523/02, z dnia 14 czerwca 2002 r. interpelacją poselską posła pana Zbigniewa Janowskiego w sprawie kas rejestrujących uprzejmie wyjaśniam i informuję.

   Obowiązek prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących został wprowadzony art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50 ze zm.), a więc wynika on wprost z ustawy. Należy podkreślić, że obowiązek ten dotyczy podatników dokonujących sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność w formie indywidualnych gospodarstw rolnych - niezależnie od tego, czy działalność ta jest opodatkowana, czy też zwolniona od podatku.

   Działając w oparciu o delegację wynikającą z art. 29 ust. 3 ustawy minister finansów wydawał zwolnienia z ustawowego obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kas tylko na czas określony. Wykorzystując ww. delegację ustawową, minister finansów stosował te zwolnienia (przez okres ponad 8-letni) również w odniesieniu do podatników wykonujących usługi przewozu osób taksówkami. Na decyzję o dalszym nieprzedłużaniu zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących w stosunku do tej grupy podatników złożyły się różne przyczyny.

   Samorządy terytorialne zamierzały wprowadzić obowiązek wyposażenia taksówek w drukarki paragonów dla klientów zsynchronizowane z taksometrem. Kasa rejestrująca jest w istocie urządzeniem (pod względem konstrukcyjnym) bardzo zbliżonym do drukarki paragonów zsynchronizowanej z taksometrem. Kasa ewidencjonuje wielkość obrotu i podatku należnego przy pomocy specjalnie zabezpieczonej pamięci fiskalnej i emituje tzw. dobowe i okresowe raporty fiskalne, które mogą umożliwiać bezpośrednie sporządzanie rozliczenia deklaracyjnego. Koszty produkcji tych kas dla taksówek nie powinny zbytnio odbiegać od kosztów wytworzenia zwykłych drukarek zsynchronizowanych z taksometrem proponowanych do zastosowania przez samorządy.

   Dodatkowo zaś należy pamiętać, że koszty kas są w połowie finansowane przez budżet. To właśnie było powodem, że kilka lat temu podjęto wstępne rozstrzygnięcia, że bardziej celowe i ekonomiczne będzie wprowadzenie obowiązku instalacji kas w taksówkach, a nie zwykłych drukarek. Proponowane rozwiązanie spotkało się z całkowitym poparciem władz Warszawy. Wejście w życie natomiast omawianych rozporządzeń, zdaniem władz miasta, przyczyni się do poprawy jakości świadczonych usług taksówkowych w Warszawie, a także w całym kraju. Drukowane przez kasy rejestrujące paragony fiskalne zawierające parametry o wykonanej usłudze umożliwiać będą wnikliwe rozpatrywanie skarg pasażerów, a w przypadkach ewidentnego naruszania prawa, cofanie licencji. Wprowadzenie kas rejestrujących będzie pomocne organom kontrolnym - Inspekcji Handlowej, Policji i Straży Miejskiej, przy sprawdzaniu rzetelności świadczenia usług taksówkowych.

   Inną przyczyną jest fakt, że aktualnie rozpoczyna się ostatni etap dostosowywania rozwiązań polskiego prawa podatkowego do VI Dyrektywy Rady Unii Europejskiej z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich, dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej - ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC). W art. 13 tej dyrektywy, wyznaczającym zakres dozwolonych zwolnień przedmiotowych w obrocie krajowym, nie wymieniono usług przewozów osób taksówkami. Oznacza to, iż w odniesieniu do tej kategorii usług będą miały zastosowanie analogiczne rozwiązania w opodatkowaniu VAT, jak przewidziano np. dla przewozu osób pozostałym transportom drogowym lub kolejowym. Usługi te zatem będą w przyszłości opodatkowane.

   Jak wiadomo rozliczanie podatku VAT opiera się na składaniu miesięcznej deklaracji podatkowej, w której przedstawiane rozliczenia wynikają z prowadzonej ewidencji zrealizowanych w okresie rozliczeniowym obrotów. Kwota podatku należnego VAT stanowi od strony arytmetycznej określony procent kwoty obrotów zrealizowanych przez podatnika w danym okresie rozliczeniowym. Kwota podatku należnego jest podstawą do określenia wymiaru VAT i jest to należność podatkowa stanowiąca zupełnie odrębny od tzw. karty podatkowej tytuł rozliczeniowy z budżetem. Kasa rejestrująca jest urządzeniem, które ewidencjonuje dane odnośnie do ww. obrotów, wylicza kwoty podatku należnego związanego z tymi obrotami oraz w specjalnych drukowanych raportach odpowiednio grupuje i sumuje te dane w ten sposób, że mogą być one wykorzystywane do przeniesienia do obowiązkowo składanej deklaracji VAT-7. Tym samym kasa jest urządzeniem, które przede wszystkim jest wprowadzane w związku z rozliczeniami podatku VAT.

   Informując o ustawowej podstawie, z której wynika obowiązek prowadzenia ewidencji przez podatników podatku VAT, w tym prowadzenie je przez podatników, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy, przy zastosowaniu kas rejestrujących, należy zwrócić uwagę na fakt, iż ww. rozporządzenie w sprawie kas rejestrujących nie kreuje tego obowiązku (bo ten wynika wprost z ustawy), lecz zakreśla wyłącznie temporalny zakres zastosowania tego zwolnienia, w którym m.in. i ta grupa podatników z niego korzystała.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Irena Ożóg

   Warszawa, dnia 15 lipca 2002 r.