Odpowiedź prokuratora krajowego,

zastępcy prokuratora generalnego

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 1544

w sprawie zawieszonych lub przewlekle prowadzonych postępowań przygotowawczych na przykładzie postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Warszawie (V Ds. 254/97)

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na przesłaną przy piśmie z dnia 20 czerwca 2002 r. (nr SPS-0202-1544/02) interpelację pana posła Zbigniewa Nowaka z dnia 8 czerwca 2002 r. skierowaną do ministra sprawiedliwości prokuratora generalnego, dotyczącą spraw zawieszonych bądź przewlekle prowadzonych postępowań przygotowawczych na przykładzie postępowania prowadzonego z zawiadomienia NIK z dnia 10 czerwca 1998 r. oraz w sprawie V Ds 254/97 Prokuratury Okręgowej w Warszawie, uprzejmie przedstawiam, co następuje.

   Wymienione w treści interpelacji sprawy V Ds 133/93 i V Ds 254/97 Prokuratury Okręgowej w Warszawie dotyczyły nadużyć w Banku Gospodarki Żywnościowej popełnionych w latach 1990-1991 na tle udzielanych kredytów i gwarancji dewizowych krajowym i zagranicznym osobom fizycznym i prawnym oraz łączących się z tym wyłudzeń mienia przez osoby korzystające z tych kredytów i gwarancji bankowych.

   Zasadniczy wątek przedmiotowego postępowania - sygn. akt V Ds 133/93 - dotyczył Bogdana Jerzego Kosińskiego pełniącego funkcję wiceprezesa Zarządu Centrali BGŻ oraz Stefana Mieczysława Kobylińskiego pełniącego funkcję dyrektora Departamentu Zagranicznego BGŻ. Postępowanie przeciwko nim zakończono wniesieniem do sądu w dniu 10 grudnia 1997 r. aktu oskarżenia o czyny przewidziane w art. 217 § 2 K.k. z 1969 r. Postępowanie sądowe przeciwko wymienionym nie zostało dotychczas zakończone.

   Z postępowania tego postanowieniem z dnia 9 grudnia 1997 r. wyłączono do odrębnego prowadzenia wątek wyłudzenia mienia przez osoby korzystające z kredytów, wyjaśniając systematycznie w stosunku do poszczególnych osób i podmiotów zasadność takiego podejrzenia. Po wyjaśnieniu całokształtu związanych z tym okoliczności faktycznych i prawnych podejmowano rozstrzygnięcia procesowe kończące w tym zakresie postępowanie przygotowawcze.

   W latach 1997-2002 wydano w tym zakresie 21 postanowień o umorzeniu postępowania, nie znajdując podstaw do wniesienia aktów oskarżenia.

   Do definitywnego zakończenia przedmiotowego postępowania pozostaje jeszcze wątek wyłudzenia mienia przeciwko Z. Muszyńskiemu podejrzanemu o wyłudzenie gwarancji dewizowych nr 527 i 419 na szkodę Banku PKO SA w Warszawie i centrali BGŻ w Warszawie w 1991 r., tj. o czyn z art. 286 § 1 K.k. i art. 294 § 1 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. i art. 12 K.k. Przewidywany termin zakończenia tego postępowania przewidziano do końca sierpnia 2002 r. Przyczyną długotrwałości niniejszego postępowania jest jego bardzo skomplikowany charakter wymagający dokonywania pracochłonnych czynności procesowych.

   Odnosząc się do wskazanej przez pana posła sprawy zainicjowanej zawiadomieniem Najwyższej Izby Kontroli złożonym w dniu 10 czerwca 1998 r. w Prokuraturze Rejonowej Warszawa Śródmieście, ustalono, że postępowanie to zostało następnie w dniu 24 marca 2000 r. przejęte do dalszego prowadzenia przez Prokuraturę Okręgową w Warszawie (za nr V Ds 218/01) i nadal jest prowadzone.

   Przedmiotem tego śledztwa jest niedopełnienie obowiązków przez osoby zobowiązane do zajmowania się sprawami majątkowymi Banku PeKaO SA w Warszawie w toku kredytowania firmy Grabek Industries w 1992 r. i spowodowanie szkody w mieniu tego banku, tj. o czyn z art. 296 § 1 K.k. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2001 r. śledztwo to zostało zawieszone z uwagi na konieczność uzyskania odpowiedzi na dwa wnioski o dokonanie czynności w drodze pomocy prawnej w Izraelu i USA oraz potrzebę ustalenia miejsca pobytu Kazimierza Grabka, którego prokuratura zamierzała przesłuchać w charakterze świadka. Po ustaleniu, że Kazimierz Grabek jest tymczasowo aresztowany do dyspozycji Prokuratury Okręgowej w Toruniu dokonano jego przesłuchania, jednakże nadal nie uzyskano odpowiedzi z Izraela i USA. Śledztwo zostało podjęte i powołany został biegły w celu wyliczenia m.in. wysokości szkody. Po zapoznaniu się z opinią biegłego prokurator zdecyduje co do przedstawienia zarzutów określonym osobom.

   Jak wynika z powyższego powodem zawieszenia tego postępowania była konieczność wykonania czynności procesowych w ramach zagranicznej pomocy prawnej, a nie poszukiwanie świadka Anny Grabek.

   Odnosząc się zaś do kolejnego pytania pana posła, dotyczącego zawieszenia postępowań przygotowawczych i ich długotrwałości, uprzejmie przedstawiam ilość spraw zawieszonych w Wydziale V Śledczym Prokuratury Okręgowej w Warszawie w okresie ostatnich 10 lat, co obrazuje poniższe zestawienie.

Rok

Wpływ sprawdo repertorium "Ds"

Liczba sprawzawieszonych

1993

256

32

1994

349

23

1995

230

19

1996

213

39

1997

254

29

1998

178

38

1999

215

28

2000

218

24

2001

350

28

I półrocze2002

176

19

   W zakresie zaś spraw długotrwających, przy rocznym wpływie spraw w okręgu apelacji warszawskiej wynoszącym:

   - w 2000 r. - 205 079 spraw,

   - w 2001 r. - 213 707 spraw,

   - w I półroczu 2002 r. - 103 636 spraw,

   na dzień 31 marca 2002 r. (data ostatniego badania akt) w prokuraturach apelacji warszawskiej odnotowano 302 postępowania przygotowawcze prowadzone przez okres przekraczający jeden rok.

   W okręgu Prokuratury Okręgowej w Warszawie spraw tej kategorii było 283, a w tym: w Wydziale V Śledczym Prokuratury Okręgowej w Warszawie - 63 sprawy, w Wydziale VI do Spraw Przestępczości Zorganizowanej Prokuratury Okręgowej w Warszawie - 38 spraw oraz w prokuraturach rejonowych: Śródmieście - 56 spraw, Mokotów - 45 spraw, Ochota - 25 spraw, Praga Północ - 13 spraw. Wola - 10 spraw, Praga Południe - 9 spraw, Otwock - 7 spraw, Wołomin - 6 spraw, Warszawa Żoliborz - 4 sprawy, Nowy Dwór Mazowiecki - 3 sprawy, Grodzisk Mazowiecki - 2 sprawy oraz Legionowo i Pruszków po 1 sprawie.

   Natomiast postępowań przygotowawczych prowadzonych przez okres ponad 3-letni odnotowano 26.

   W Wydziale V Prokuratury Okręgowej w Warszawie w 2001 r. umorzono wobec przedawnienia 6 postępowań przygotowawczych, zaś w I półroczu 2002 r. - 1 postępowanie.

   Przedawnienie karalności czynów w tych postępowaniach nastąpiło głównie na skutek zmiany przepisów karnych w związku z wejściem w życie Kodeksu karnego z 1997 r., co skutkowało koniecznością zmiany kwalifikacji prawnej w poszczególnych postępowaniach przygotowawczych. W dwóch przypadkach do przedawnienia karalności czynów zabronionych doszło wskutek kilkakrotnego uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania przygotowawczego oraz w wyniku uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy i zwrócenia sprawy do prokuratury w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego.

   Wśród spraw przedawnionych nie było postępowań, w których skarb państwa poniósłby szkodę.

   W zakresie pytania pana posła o przedmiot postępowania w sprawie nr KPD VI 1493/01 prowadzonej przez Komisariat Policji Warszawa Śródmieście za numerem 7 Ds 3291/01/III. Zostało ono zakończone skierowaniem w dniu 25 stycznia 2001 r. aktu oskarżenia przeciwko Stanisławowi Szymańskiemu oskarżonemu o wyłudzenie przy użyciu karty Visa kwoty w wysokości 52 586,90 zł na szkodę Deutsche Bank, tj. o czyn z art. 286 § 1 K.k. w zw. z art. 12 K.k.

   Przechodząc do odpowiedzi na kolejne pytanie pana posła Z. Nowaka, tj. czy w sprawie IV karnej Sądu Okręgowego w Łodzi 423/92 zostało wobec oskarżonego Stanisława Szymańskiego zasądzone wykonanie kary pozbawienia wolności, informuję, iż Prokuratura Okręgowa w Koszalinie w dniu 31 sierpnia 1993 r. skierowała do Sądu Okręgowego w Koszalinie za nr 1 Ds 4/92/S akt oskarżenia przeciwko:

   1) Januszowi Kamińskiemu o czyny z:

   a) art. 201 d. K.k., 265 § 1 d. K.k., 266 § 2 d. K.k. w zw. z art. 58 d. K.k. przy zastosowaniu art. 10 § 2 d. K.k. (zagarnięcie mienia społecznego znacznej wartości na łączną kwotę co najmniej 150 772 326 000 zł na szkodę Banku Polska Kasa Opieki SA Oddział w Łodzi i Centrala w Warszawie),

   b) art. 300 § 1 K.h. i art. 265 § 1 d. K.k. przy zast. art. 10 § 2d. K.k.,

   c) art. 241 d. K.k.,

   d) art. 204 § 2 d. K.k. i art. 266 § 4 d. K.K. przy zastosowaniu art. 10 § 2 d. K.k.;

   2) Stanisławowi Szymańskiemu o czyny z:

   a) art. 201 d. K.k., art. 265 § 1 d. K.k., art. 266 § 2 d. K.k. w zw. z art. 58 d. K.k. przy zast. art. 10 § 2 d. K.k. (wspólnie z Januszem Kamińskim zagarnięcie mienia społecznego znacznej wartości na łączną kwotę co najmniej 150 772 326 000 zł na szkodę Banku Polska Kasa Opieki SA Oddział w Łodzi i Centrala w Warszawie),

   b) art. 300 § 1 K.h. i art. 265 § 1 d. K.k. przy zastosowaniu art. 10 § 2 d. K.k..

   Na wniosek Sądu Okręgowego w Koszalinie Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 27 października 1993 r. przekazał tę sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi, który prowadził ją pod sygnaturą akt IV K 423/93.

   Wyrokiem z dnia 19 maja 2000 r. (sygn. akt IV K 423/93) Sąd Okręgowy w Łodzi - po przyjęciu kwalifikacji prawnej z art. 297 § 1 K.k., art. 286 § 1 K.k., art. 294 § 1 K.k., art. 273 K.k., art. 271 § 3 K.k. w zw. z art. 12 K.k. i art. 11 § 2 K.k. oraz czynów z art. 300 § 1 K.h. i art. 270 § 1 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. uznał Stanisława Szymańskiego za winnego zarzucanych mu czynów, skazując go na karę 5 lat pozbawienia wolności, wymierzył grzywnę w wysokości 1000 zł oraz nałożył obowiązek częściowego naprawienia szkody w kwocie 80 000 zł.

   Nadto sąd zaliczył wobec tego skazanego na poczet orzeczonej kary następujące okresy rzeczywistego pozbawienia wolności:

   - od 4 września 1992 r. do 6 czerwca 1994 r.,

   - od 5 grudnia 1995 r. do 19 listopada 1996 r.

   Postanowieniem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 25 lipca 2000 r. na skutek wniosku skazanego wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności odroczono do 25 stycznia 2001 r. z uwagi na stan zdrowia Stanisława Szymańskiego, zaś postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie XI Wz 875/00 warunkowo zwolniono ww. z odbycia reszty kary, wyznaczając okres próby do dnia 25 listopada 2002 r.

   Natomiast w odniesieniu do oskarżonego Janusza Kamińskiego w świetle dotychczasowych opinii biegłych lekarzy oraz ekspertyz uzyskanych z akademii medycznych stwierdzających, iż ze względu na podeszły wiek (82 lata) oraz schorzenia mające charakter trwały i nierokujący możliwości powrotu oskarżonego do pełnej sprawności fizycznej i psychicznej, a tym samym jego dalszego udziału w rozprawie - postanowieniem z dnia 28 lipca 2000 r. sygn. akt IV K 58/00 Sąd Okręgowy w Łodzi postępowanie w stosunku do jego osoby zawiesił.

   Aktualnie zaś Sąd Okręgowy w Łodzi uzyskał nową opinię biegłych z dnia 8 lutego 2002 r., która co prawda ocenia stan zdrowia oskarżonego jako zbliżony do tego, który stanowił podstawę zawieszenia postępowania, jednakże biegli orzekli równocześnie, że oskarżony jest zdolny do udziału w czynnościach procesowych z daleko idącymi ograniczeniami dotyczącymi czasu trwania rozpraw, ich częstotliwości oraz koniecznością zapewnienia pomocy w przypadku pogorszenia stanu zdrowia.

   W tej sytuacji sąd uznał, że jakkolwiek w świetle tej opinii prowadzenie rozprawy napotka daleko idące trudności, jednakże nie tego rodzaju, które uniemożliwiają skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie, w związku z czym postanowieniem z dnia 14 czerwca 2002 r. zawieszone postępowanie przeciwko Januszowi Kamińskiemu podjął. Obecnie sprawa ta ma sygnaturę IV K 242/02.

   Z poważaniem

   Prokurator krajowy

   Karol Napierski

   Warszawa, dnia 12 lipca 2002 r.