Odpowiedź prokuratora krajowego,

zastępcy prokuratora generalnego

na interpelację nr 1549

w sprawie afer gospodarczych przedstawionych przez przewodniczącego Samoobrony RP w książce pt. ˝Lista Leppera˝

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na przekazaną przy piśmie z dnia 20 czerwca 2002 r. nr SPS-0202-1549/02 interpelację posła Waldemara Borczyka z dnia 12 czerwca 2002 r. w sprawie afer gospodarczych przedstawionych przez przewodniczącego Samoobrony RP w książce pt. ˝Lista Leppera˝, uprzejmie przedstawiam, co następuje.

   Opisane w książce Andrzeja Leppera zdarzenia z życia publicznego naszego kraju na przestrzeni ostatnich lat, w tym tak zwane afery gospodarcze znane są tak opinii publicznej, jak i organom ścigania. W większości były one lub są w dalszym ciągu przedmiotem stosownych postępowań, w ramach których badane są ich okoliczności. Dotyczy to także spraw wskazanych przez pana posła.

   Nieprawidłowości w funkcjonowaniu Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego były przedmiotem śledztwa prokuratora okręgowego w Warszawie nr V Ds 228/93. Zostało ono zakończone skierowaniem w dniu 16 stycznia 1998 r. aktu oskarżenia do Sądu Okręgowego w Warszawie przeciwko byłemu dyrektorowi Funduszu Grzegorzowi Żemkowi i pięciu innym osobom, którym zarzucono doprowadzenie do powstania szkody w mieniu skarbu państwa w wysokości przeszło 38 mln zł w wyniku niaprawidłowego gospodarowania powierzonym mieniem oraz zagarnięcie na szkodę Funduszu kwoty blisko 13 mln zł. Sprawa ta nie została jeszcze rozpoznana przez sąd.

   Jeśli chodzi z kolei o tak zwaną aferę Art. B, to w okresie od 1991 r. do 1998 r. w Wydziale Śledczym Prokuratury Okręgowej w Warszawie prowadzonych było kilkanaście postępowań dotyczących tego przedmiotu i innych zdarzeń mających z tym związek. W ośmiu z tych postępowań skierowano do właściwych sądów akty oskarżenia, którymi objęto 26 osób, wobec których w większości zapadły prawomocne wyroki skazujące. Podkreślenia wymaga, że postępowania te objęły wszystkich sprawców przestępstw związanych z aferą dotyczącą spółki Art. B, z wyjątkiem Andrzeja Gąsiorowskiego poszukiwanego międzynarodowym litem gończym.

   ˝Afera alkoholowa˝ ujawniona została w 1990 r. w wyniku działalności kontrolnej Najwyższej Izby Kontroli. W oparciu o ustalenia NIK Sejm X Kadencji powołał Komisję Nadzwyczajną do zbadania importu alkoholi, a równocześnie była Prokuratura Wojewódzka w Warszawie w dniu 29 listopada 1990 r. wszczęła śledztwo w sprawie spowodowania strat budżetu państwa wskutek niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych zatrudnionych w resortach i urzędach centralnych regulujących i nadzorujących import alkoholu w latach 1989 - 1990.

   Przedmiotowa sprawa trafiła pod obrady Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej Sejmu RP I kadencji. Efektem końcowym prac tej komisji były uchwały Sejmu RP z dnia 19 września 1992 r. oraz z dnia 25 marca 1993 r. o pociągnięciu do odpowiedzialności konstytucyjnej przed Trybunałem Stanu:

   - byłego ministra współpracy gospodarczej z zagranicą - Dominika Jastrzębskiego,

   - byłego ministra finansów - Andrzeja Wróblewskiego,

   - byłego ministra spraw wewnętrznych - Czesława Kiszczaka oraz

   - byłego ministra rynku wewnętrznego - Aleksandra Mackiewicza.

   Wyrokiem z dnia 18 czerwca 1997 r. w sprawie I T.S.1/93 Trybunał Stanu uznał za winnych D. Jastrzębskiego i J. Ćwieka, zaś A. Wróblewskiego, C. Kiszczaka i A. Mackiewicza uniewinnił. Wyrok ten został utrzymany w mocy orzeczeniem Trybunału Stanu II instancji z dnia 21 października 1998 r. sygn. II T.S.1/98.

   W prowadzonym przez byłą Prokuraturą Wojewódzką w Warszawie śledztwie V Ds 192/91 przedstawiono zarzuty dwóm funkcjonariuszom Ministerstwa Finansów, niepodlegającym odpowiedzialności konstytucyjnej. Postanowieniem z dnia 23 lutego 1992 r. śledztwo przeciwko nim zostało umorzone wobec braku w ich zachowaniu znamion przestępstwa.

   Prywatyzacja Fabryki Samochodów Małolitrażowych w Bielsku-Białej była przedmiotem śledztwa prokuratora okręgowego w Warszawie w sprawie V Ds 137/96 dotyczącej m.in. niedopełnienia obowiązków i przekroczenia uprawnień przez odpowiedzialnych pracowników byłego Ministerstwa Przekształceń Własnościowych i ministra finansów w zakrese działań podjętych w procesie przekształcenia FSM w Bielsku-Białej w spółkę akcyjną ˝Fiat Auto Poland˝.

   Śledztwo to postanowieniem z dnia 28 maja 1999 r. zostało umorzone w części z powodu braku znamion czynu zabronionego, w części zaś wobec braku dowodów dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa.

   Podkreślenia przy tym wymaga okoliczność, że przeprowadzone w tej sprawie postępowanie przygotowawcze potwierdziło ustalenia kontroli NIK, dot. popełnienia w toku procesu prywatyzacyjnego FSM szeregu nieprawidłowości. W sprawie nie zdołano jednakże udowodnić, że w następstwie tychże nieprawidłowości powstała jakakolwiek szkoda. Do wykazania tej szkody, a tym bardziej sprecyzowania jej wysokości, nie doprowadziła ani kontrola NIK, ani też ekspertyza powołanych w toku śledztwa biegłych z Instytutu Organizacji i Zarządzania w Przemyśle ˝Orgmasz˝ w Warszawie.

   Wreszcie budowa gazociągu jamalskiego była przedmiotem śledztwa prokuratora okręgowego w Gdańsku (o sygnaturze V Ds 166/00) dotyczącego przekroczenia w latach 1992-2000 uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych w związku z budową gazociągu jamalskiego oraz położeniem wzdłuż gazociągu światłowodu telekomunikacyjnego i wyrządzenia w ten sposób szkody skarbowi państwa.

   Śledztwo to zakończono skierowaniem w dniu 19 czerwca 2002 r., aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy. Objęto nim pięć osób, w tym byłego ministra przemysłu i handlu Wacława Niewiarowskiego oraz prezesa Zarządu Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa SA Stefana Geronia.

   Z uwagi na to, że akt oskarżenia wpłynął w ostatnich dniach, sąd nie wyznaczył jeszcze terminu rozprawy w tej sprawie.

   Przedstawione powyżej fakty przeczą postawionej przez pana posła tezie, iż organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości nie dążą do wyjaśnienia okoliczności ˝największych afer gospodarczych˝. Odmiennie jednak niż czyni to autor cytowanej przez pana posła książki organy te mogą orzekać o winie i odpowiedzialności konkretnych osób na podstawie zebranych dowodów, a nie własnego przekonania.

   Z poważaniem

   Prokurator krajowy

   Karol Napierski

   Warszawa, dnia 5 lipca 2002 r.