Odpowiedź podsekretarza stanu

w Ministerstwie Obrony Narodowej

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 1637

w sprawie produkcji przenośnych przeciwlotniczych zestawów rakietowych GROM

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, na interpelację pani poseł Izabelii Sierakowskiej w sprawie produkcji przenośnych przeciwlotniczych zestawów rakietowych GROM (1637), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   Na wstępie niech wolno mi będzie poinformować, iż rząd, w tym także Ministerstwo Obrony Narodowej, dostrzega problemy, z jakimi borykają się od kilku lat Zakłady Metalowe MESKO SA (MESKO). Ministerstwo, w ramach zaoszczędzonych środków finansowych, kilkakrotnie przychodziło z pomocą, dokonując dodatkowych zakupów środków bojowych. Stosowane są również inne formy wsparcia, takie jak udzielanie, w ramach zawartych umów, przedpłat na zakup materiałów niezbędnych do produkcji. W ramach takiej pomocy MON zawarło w 2001 r. umowę dwuletnią z MESKO na dostawę 213 sztuk rakiet do przenośnego zestawu przeciwlotniczego GROM na wartość brutto 65 377 035,00 zł. Upływ terminu realizacji umowy przewidziano na dzień 30 listopada 2002 r. Przedmiotowa umowa miała zapewnić płynność finansową zakładu oraz pozwolić na ciągłość i płynność dostaw części i zespołów do wyrobu GROM wykonywanych przez głównych kooperantów MESKO. Wzorem lat ubiegłych umowa przewidywała udzielenie przedpłaty w wysokości 15 mln zł na produkcję zespołów o długim cyklu produkcyjnym.

   Ministerstwo Obrony Narodowej, mając na uwadze sygnały o trudnościach kooperantów z egzekwowaniem od MESKO należnych im środków finansowych za dostawy zrealizowane w ramach I etapu umowy (dostawa 100 sztuk), zorganizowało spotkanie z przedstawicielami zakładu mające na celu określenie szczegółowego sposobu udzielenia tej przedpłaty. Na podstawie przedstawionych przez MESKO ˝oświadczeń woli˝, złożonych przez głównych kooperantów, rozdysponowano zaliczkę pomiędzy poszczególnych kooperantów i wytwórcę finalnego. To rozwiązanie miało pozwolić na uruchomienie produkcji.

   Do dnia 30 czerwca 2002 r. MON wypłaciło zakładom MESKO kwotę 4,69 mln zł z uzgodnionych 15 mln zł, gdyż Ministerstwo Finansów nie przekazało do budżetu MON należnych mu środków finansowych. Kwota ta została rozdysponowana następująco:

   - ZM MESKO SA - 2,7 mln zł,

   - WSK PZL Warszawa II - 1,0 mln zł,

   - ZTS GAMRAT SA - 0,79 mln zł,

   - Centralne Laboratorium Akumulatorów i Ogniw - 0,20 mln zł.

   Opóźnienie w przekazaniu pełnej kwoty ustalonej przedpłaty spowodowało, że wystąpiło zagrożenie realizacji umowy. Ministerstwo, nie chcąc dopuścić do tego, po przeprowadzeniu uzgodnień z MESKO, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom zakładu i jego kooperantów, podjęło decyzję o dokonywaniu płatności etapowych za gotowe zespoły i podzespoły wyrobu GROM. Takie rozwiązanie pozwoliłoby na dokonywanie płatności z wystawianych przez MESKO faktur bezpośrednio na rzecz kooperantów i ograniczyłoby ich środki własne zaangażowane w produkcję.

   Ponieważ ogólna sytuacja ekonomiczno-finansowa MESKO, pomimo zaproponowanego rozwiązania, nie dawała gwarancji na realizację zobowiązań umownych zakładu, od powyższego rozwiązania odstąpiono. Zawarto natomiast w dniu 19 lipca 2002 r. umowę o cesji praw i obowiązków pomiędzy MESKO a Przedsiębiorstwem Handlu Zagranicznego Bumar Sp. z o.o. Przedsiębiorstwo przejęło wszystkie zobowiązania MESKO, dotyczące realizacji umowy na dostawę zestawu GROM. Przedmiotowa umowa pozwoli na wznowienie i uruchomienie produkcji kooperacyjnej oraz zabezpieczy interesy kooperantów, a także umożliwi wykonawcy finalnemu wyrobu GROM, tj. MESKO, wywiązanie się z przyjętych zobowiązań umownych.

   Mając na uwadze bardzo trudną sytuację ekonomiczną MESKO, Ministerstwo Obrony Narodowej dokonało zmiany w kolejności opłacania zrealizowanych umów i przekazało do zakładu pozostałe 10,31 mln zł z uzgodnionej przedpłaty na kontynuację produkcji.

   Pragnę poinformować, że w ˝Planie modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP na lata 2001-2006˝ przewidziano zakup zestawu GROM na poziomie gwarantującym opłacalność produkcji dla MESKO. Opracowywany obecnie ˝Plan modernizacji technicznej SZ RP na lata 2003-2008˝ również przewiduje zakup tego wyrobu, jednakże ze względu na ograniczone środki finansowe przeznaczone na zakup uzbrojenia oraz szeroki wachlarz niezbędnych potrzeb w zakresie środków bojowych i uzbrojenia dla Sił Zbrojnych RP, MON nie ma możliwości, w ramach przewidywanych środków finansowych, znaczącego zwiększenia zamówienia.

   Ponadto pozwolę sobie wskazać, że przyjęta przez MON polityka promocji polskiego przemysłu zbrojeniowego na rynkach światowych obejmuje również GROM, który jako jeden z najnowocześniejszych rodzajów uzbrojenia produkowanych w Polsce jest szeroko reklamowany w trakcie rozmów prowadzonych z partnerami zagranicznymi.

   Niech wolno mi będzie także zauważyć, iż działania podejmowane przez rząd zmierzają do stworzenia ram dla rozwoju rodzinnego przemysłu obronnego. Istotny element realizowanej polityki obronnej stanowi ustawa z dnia 7 października 1999 r. o wspieraniu restrukturyzacji przemysłowego potencjału obronnego i modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP (DzU nr 83, poz. 932 z późn. zm.) oraz ustawa z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 (DzU nr 76, poz. 804 z późn. zm.). Ponadto w celu zagwarantowania stabilności spółkom skarbu państwa realizującym rządowe zamówienia zbrojeniowe w Ministerstwie Gospodarki opracowano ˝Strategię przekształceń strukturalnych przemysłowego potencjału obronnego w latach 2002-2003˝. Jej celem jest określenie działań niezbędnych dla stworzenia mechanizmów ekonomiczno-finansowych oraz zmian przepisów prawnych, które pozwolą na rewitalizację i rozwój przemysłowego potencjału obronnego. Strategia przewiduje tworzenie grup kapitałowych na bazie spółek, które mają najważniejsze znaczenie z punktu widzenia potrzeb obronności i bezpieczeństwa państwa, a także wsparcie procesu przekształceń strukturalnych.

   Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, żywię nadzieję, że zarówno pan marszałek, jak i pani poseł Izabella Sierakowska przyjmą je ze zrozumieniem.

   Łączę wyrazy szacunku

   Podsekretarz stanu

   Andrzej Towpik

   Warszawa, dnia 30 lipca 2002 r.