Odpowiedź ministra środowiska

na interpelację nr 1681

w sprawie selektywnej zbiórki i wtórnego odzysku odpadów oraz zmniejszenia ilości opakowań jednorazowych

   W nawiązaniu do pisma pana marszałka z dnia 9 lipca 2002 r. (znak: SPS-0202-1681/02) dotyczącego interpelacji pana posła Krzysztofa Rutkowskiego w sprawie selektywnej zbiórki i wtórnego odzysku odpadów oraz zmniejszenia ilości opakowań jednorazowych przedstawiam następujące wyjaśnienia.

   Odpady powstające w gospodarstwach domowych stanowią odpady komunalne i są jednym z głównych strumieni odpadów powstających w Polsce. Znaczną część strumienia odpadów komunalnych stanowią odpady opakowaniowe.

   W 2001 r. został uchwalony pakiet przepisów z zakresu ochrony środowiska, które stanowią podstawy prawne gospodarowania odpadami, a mianowicie:

   1) ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (DzU nr 62, poz. 627 oraz nr 115, poz. 1229),

   2) ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (DzU nr 62, poz. 628 oraz z 2002 r. nr 41, poz. 365),

   3) ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (DzU nr 63, poz. 638),

   4) ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (DzU nr 63, poz. 639).

   Powyższe ustawy regulują całość kwestii dotyczącej odpadów. Na podstawie ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej przedsiębiorcy wprowadzający na rynek krajowy określone w załącznikach do ustawy produkty w opakowaniach i produkty obowiązani są do zapewnienia odzysku, a w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych. W ustawie tej, w załączniku nr 4, określone są docelowe procentowe poziomy odzysku i recyklingu dla odpadów opakowaniowych i poużytkowych w stosunku do masy lub ilości wprowadzanych na rynek krajowy. Oznacza to, że przedsiębiorca wprowadzający na rynek poszczególne rodzaje produktów czy produktów w opakowaniach jest odpowiedzialny za zagospodarowanie odpadów z nich powstających. W przypadku kiedy przedsiębiorca nie dopełni obowiązku uzyskania odpowiedniego poziomu odzysku i recyklingu, ponosić będzie opłatę produktową. Środki uzyskane z opłat produktowych przeznaczane będą na finansowanie działań odzysku i recyklingu oraz edukację ekologiczną dotyczącą selektywnej zbiórki i recyklingu odpadów opakowaniowych.

   Należy zaznaczyć także, iż na podstawie ustawy z dnia 13 września 1996 r o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (DzU nr 132, poz. 622, z późn. zm.) gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności:

   1) zapewniają budowę, utrzymanie i eksploatację własnych lub wspólnych z innymi gminami instalacji i urządzeń do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych,

   2) organizują selektywną zbiórkę, segregację oraz magazynowanie odpadów komunalnych, w tym odpadów niebezpiecznych, przydatnych do odzysku oraz współdziałają z przedsiębiorcami podejmującymi działalność w tym zakresie.

   Odnośnie do zagadnień poruszonych przez pana posła w pytaniu drugim chciałbym poinformować, iż ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych reguluje obowiązki poszczególnych ogniw łańcucha opakowaniowego, począwszy od producenta, a kończąc na użytkowniku. Producenci i importerzy opakowań powinni ograniczać ilość i negatywne oddziaływanie na środowisko substancji stosowanych do produkcji opakowań oraz wytwarzanych odpadów opakowaniowych m.in., aby opakowania były projektowane i wykonane w sposób umożliwiający ich wielokrotny użytek i późniejszy recykling. Na podstawie tej ustawy jednostki handlu detalicznego o powierzchni handlowej powyżej 25 m2 sprzedające napoje w opakowaniach jednorazowych, są obowiązane do posiadania w ofercie handlowej podobnych produktów dostępnych w opakowaniach wielokrotnego użytku. Regulacja ta pozwala użytkownikowi - konsumentowi na zakup produktu w opakowaniu albo jednorazowym albo wielokrotnego użytku, jednakże to użytkownik wybiera rodzaj opakowania. Ponadto wszystkie jednostki handlu detalicznego (bez względu na wielkość powierzchni handlowej) obowiązane są do przyjmowania zwracanych i na wymianę opakowań wielokrotnego użytku po produktach w takich opakowaniach, które znajdują się w ich ofercie handlowej.

   Wprowadzenie przedmiotowych ustaw stanowi podstawę prawną postępowania z odpadami, w tym odpadami opakowaniowymi i poużytkowymi. Ze względu na fakt, iż przedmiotowe przepisy: ustawa Prawo ochrony środowiska i ustawa o odpadach obowiązują od 1 października 2001 r., a ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych oraz ustawa o obowiązku przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej - od 1 stycznia 2002 r. i wprowadziły nowy system postępowania z tego rodzaju odpadami, są one sukcesywnie wdrażane organizacyjnie w praktykę.

   Minister

   Stanisław Żelichowski

   Warszawa, dnia 29 lipca 2002 r.